UPSC Current Affairs Notes
1 June 2026 | Prelims & Mains | 10 Key Topics
Topics Covered
- India–Nepal Boundary Dispute
- SC Suo Motu Jurisdiction
- Sijimali Bauxite Mining (Odisha)
- Bangladesh Padma Barrage
- JWST Exoplanet Weather
- Prison Statistics 2024
- India–US Trade Negotiations
- Delimitation & Simultaneous Polls
- Aravalli Range & Dust Protection
- New CDS: Gen. Raja Subramani
1. India–Nepal Boundary Dispute
GS-II | International Relations | India & Neighbourhood
Prelims
- Disputed areas: Kalapani, Lipulekh, Limpiyadhura — tri-junction of India, Nepal & Tibet.
- Nepal claims Kali River originates from Limpiyadhura (basis: Treaty of Sugauli, 1816).
- India and Nepal share an open border of ~1,751 km.
- Key bilateral treaty: India–Nepal Treaty of Peace and Friendship, 1950.
Mains
- Nepal PM's remarks triggered fresh political controversy — boundary issues often used for domestic political gains in Nepal.
- Dispute affects trust in bilateral ties despite strong cultural, economic and people-to-people relations.
- India's concern: China's growing influence on Nepal's domestic politics.
- Way Forward: Mechanism of Joint Technical Level Boundary Committee to resolve differences through dialogue, not rhetoric.
2. SC's Increasing Use of Suo Motu Jurisdiction
GS-II | Judiciary | Separation of Powers
Prelims
- Suo Motu: Court takes cognisance of a matter on its own without any formal petition.
- Constitutional basis: Articles 32, 136, 141 and 142 of the Indian Constitution.
- Used in matters of environmental protection, public health, governance failures, disaster management.
Mains
- Debate: Suo motu actions triggered by media attention may reflect judicial populism rather than systemic intervention.
- Risk of judicial overreach — blurring separation of powers between legislature, executive and judiciary.
- Concern: Excessive SC intervention bypasses High Courts and overburtens apex court docket.
- Way Forward: Prioritise strengthening trial court infrastructure over reactive high-profile interventions.
3. Sijimali Bauxite Mining Project (Odisha)
GS-III | Mining | Environment | Tribal Rights
Prelims
- Located in Rayagada district, Odisha. Project by Vedanta.
- Estimated bauxite reserves: ~311 million tonnes.
- Forest land diverted for road: 4.911 hectares.
- Governed under: Van (Sanrakshan Evam Samvardhan) Adhiniyam, 1980.
- Odisha is India's largest producer of bauxite.
Mains
- Conflict between industrial mineral needs (aluminium sector) vs. tribal livelihoods and forest rights.
- Local communities (Dongria Kondh) opposed citing threats to water, forests and sacred landscape.
- Stage-I forest clearance given by Union Environment Ministry — raises EIA process concerns.
- PESA Act, 1996 mandates Gram Sabha consent for projects in Scheduled V areas — compliance is critical.
- Way Forward: Sustainable mineral development with genuine Free, Prior, Informed Consent (FPIC).
4. Bangladesh Padma Barrage Project
GS-II | India–Bangladesh | Water Diplomacy | GS-I | River Systems
Prelims
- Padma River = main distributary of the Ganga in Bangladesh.
- Proposed barrage: ~2.1 km long; irrigates ~2.88 million hectares.
- Includes 113 MW hydropower + navigation infrastructure.
- Bilateral water sharing governed by Ganga Water Sharing Treaty, 1996.
Mains
- Bangladesh aims to address severe water shortage in its drought-prone southwest region.
- Concerns: Impact on river ecology, sediment flows, and fish migration patterns downstream.
- Transboundary water issues (Ganga, Teesta, Brahmaputra) are a critical dimension of India–Bangladesh relations.
- Way Forward: Detailed environmental and hydrological impact assessment before construction; bilateral consultations necessary.
5. JWST Captures Weather on Exoplanet WASP-94Ab
GS-III | Space Technology | Science
Prelims
- WASP-94Ab: A "Hot Jupiter" (giant gas planet) located 700 light-years from Earth.
- Completes one orbit around its star in ~4 Earth days.
- JWST: Launched December 2021; operates in infrared spectrum; world's most powerful space telescope.
- Method used: Transit Spectroscopy — light filters through planet's atmosphere to reveal its composition.
- Clouds found: composed of silicates, iron and magnesium sulphide (unlike Earth's water-ice clouds).
Mains
- First-ever mapping of weather patterns on an exoplanet — marks a breakthrough in planetary science.
- Reveals extreme "day-night weather cycle" — mineral clouds form at night side, evaporate on the hot day side.
- Significance: Strengthens scientific understanding of atmospheric evolution beyond the Solar System.
6. Prison Statistics 2024
GS-II | Governance | Criminal Justice Reform
Prelims
- Data Source: National Crime Records Bureau (NCRB).
- Prison occupancy rate: 112.7% (down from 118% in 2023 — still overcrowded).
- Actual inmates: 5.11 lakh vs. authorised capacity of 4.53 lakh.
- Undertrials: 73% of total prison population.
- Delhi highest occupancy: ~194%.
- Prisons listed under State List, Entry 4, Seventh Schedule.
Mains
- Undertrial dominance reflects judicial delays — poor investigation quality, insufficient legal aid.
- Overcrowding undermines rehabilitation goals and worsens prison conditions.
- High staff vacancy levels impact administration and security management.
- Reforms Needed: Fast-track courts, Section 436A CrPC (bail for undertials), use of bail for non-violent offenders, video conferencing for hearings.
7. India–US Trade Negotiations
GS-II | India–US Relations | GS-III | International Trade
Prelims
- Bilateral trade: crossed $190–200 billion.
- US is India's largest trading partner.
- Negotiating: Bilateral Trade Agreement (BTA) before new US tariff regime kicks in from July.
- iCET: Initiative on Critical and Emerging Technology — covers semiconductors, AI, defence innovation.
Mains
- India seeks greater market access for labour-intensive exports (textiles, gems, pharma).
- US focuses on market access and reduction of regulatory barriers in India.
- New tariff regime urgency: India needs an interim deal to protect export competitiveness.
- Trade negotiations linked to broader India–US Comprehensive Global Strategic Partnership.
- Way Forward: Balance trade reciprocity with India's industrial and agricultural protection interests.
8. Delimitation Bill & Simultaneous Elections
GS-II | Elections | Constitutional Bodies
Prelims
- Delimitation: Redrawing of parliamentary/assembly constituency boundaries based on population.
- Carried out by an independent Delimitation Commission.
- 84th Constitutional Amendment (2001): Froze Lok Sabha seat allocation until 2026.
- "One Nation, One Election" (ONOE): Simultaneous Lok Sabha and State Assembly elections.
Mains
- Post-2026, seat reallocation will reflect demographic changes — benefiting high-population northern states.
- Federal Concern: Southern states fear loss of political representation despite better population control performance.
- ONOE proposal raises concerns about presidential vs. parliamentary governance model and federalism.
- Way Forward: Broad political consensus needed; constitutional safeguards must ensure equitable representation.
9. Aravalli Range & Protection of Indo-Gangetic Plains
GS-I | Physical Geography | GS-III | Environment
Prelims
- Aravalli Range: World's oldest fold mountain system; stretches through Gujarat → Rajasthan → Haryana → Delhi.
- Acts as a natural barrier blocking Thar Desert dust from entering the Indo-Gangetic Plains.
- Role: Groundwater recharge, biodiversity conservation, climate regulation.
- Threats: Mining, deforestation, urban expansion and illegal quarrying.
Mains
- Degradation of Aravallis directly worsens air quality and dust storms in Delhi-NCR region.
- Disappearance of hills due to mining has been documented — irreversible ecological loss.
- Impact: Reduces groundwater recharge, affects agriculture and regional climate regulation.
- Way Forward: Strict enforcement of mining bans, afforestation, Supreme Court's oversight of Aravalli conservation must be strengthened.
10. New CDS: General N.S. Raja Subramani
GS-III | Defence | Security Reforms
Prelims
- Post of CDS (Chief of Defence Staff) created in 2019 following Kargil Review Committee recommendations.
- Heads the Department of Military Affairs (DMA) under Ministry of Defence.
- Acts as the principal military adviser to the government on tri-service matters.
Mains
- Priority 1: Tri-services integration — jointness in planning, procurement and operations (Army, Navy, Air Force).
- Priority 2: Setting up Theatre Commands — unified command integrating all three services for specific geographic zones.
- Priority 3: Promoting Atmanirbhar Bharat in Defence — indigenous weapon systems and reducing import dependency.
- Priority 4: Integrating emerging technologies (AI, cyber, drones, space) into military preparedness.
1. भारत-नेपाल सीमा विवाद
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध
प्रारंभिक तथ्य
- विवादित क्षेत्र: कालापानी, लिपुलेख और लिम्पियाधुरा — भारत, नेपाल और तिब्बत ट्राई-जंक्शन।
- नेपाल का दावा: काली नदी का उद्गम लिम्पियाधुरा से है (सुगौली संधि 1816 के आधार पर)।
- भारत-नेपाल खुली सीमा: ~1,751 किमी।
- महत्वपूर्ण संधि: 1950 शांति और मित्रता संधि।
मुख्य परीक्षा
- नेपाल के पीएम की टिप्पणी ने ताजा राजनीतिक विवाद छेड़ा — सीमा मुद्दे अक्सर नेपाल की घरेलू राजनीति में प्रयोग होते हैं।
- विवाद द्विपक्षीय विश्वास को प्रभावित करता है, जबकि दोनों देशों के बीच गहरे सांस्कृतिक और आर्थिक संबंध हैं।
- भारत की चिंता: नेपाल की घरेलू राजनीति में चीन का बढ़ता प्रभाव।
- आगे का रास्ता: संयुक्त तकनीकी सीमा समिति के माध्यम से बातचीत आवश्यक है।
2. सुप्रीम कोर्ट का स्वतः संज्ञान (Suo Motu)
GS-II | न्यायपालिका
प्रारंभिक तथ्य
- स्वतः संज्ञान: बिना किसी याचिका के अदालत का खुद मामला उठाना।
- संवैधानिक आधार: अनुच्छेद 32, 136, 141 और 142।
मुख्य परीक्षा
- बहस: मीडिया-आधारित हस्तक्षेप न्यायिक लोकलुभावनवाद का रूप ले सकता है।
- खतरा: शक्तियों के पृथक्करण (Separation of Powers) के सिद्धांत का उल्लंघन।
- आगे का रास्ता: हाई-प्रोफाइल हस्तक्षेप के बजाय ट्रायल कोर्ट बुनियादी ढांचे को मजबूत करें।
3. सिजीमाली बॉक्साइट खनन (ओडिशा)
GS-III | खनन | आदिवासी अधिकार
प्रारंभिक तथ्य
- स्थान: रायगड़ा जिला, ओडिशा (वेदांता परियोजना)।
- बॉक्साइट भंडार: ~311 मिलियन टन।
- वन भूमि विचलन: 4.911 हेक्टेयर।
- ओडिशा भारत का सबसे बड़ा बॉक्साइट उत्पादक राज्य है।
मुख्य परीक्षा
- खनिज विकास बनाम आदिवासी आजीविका और वन अधिकारों का संघर्ष।
- डोंगरिया कोंध समुदाय का विरोध — पानी और पवित्र पहाड़ियों की सुरक्षा की मांग।
- PESA अधिनियम, 1996: अनुसूची V क्षेत्रों में ग्राम सभा की सहमति अनिवार्य है।
- आगे का रास्ता: FPIC (स्वतंत्र, पूर्व, सूचित सहमति) के साथ टिकाऊ खनन।
4. बांग्लादेश पद्मा बैराज परियोजना
GS-II | जल कूटनीति | GS-I | नदी तंत्र
प्रारंभिक तथ्य
- पद्मा नदी = बांग्लादेश में गंगा की मुख्य वितरिका।
- प्रस्तावित बैराज: ~2.1 किमी लंबा; ~2.88 मिलियन हेक्टेयर सिंचाई।
- शामिल: 113 MW जलविद्युत उत्पादन।
- जल बंटवारा: गंगा जल बंटवारा संधि, 1996 के अंतर्गत।
मुख्य परीक्षा
- बांग्लादेश का सूखा प्रभावित दक्षिण-पश्चिम क्षेत्र जल संकट से जूझ रहा है।
- चिंता: नदी की पारिस्थितिकी, तलछट प्रवाह और मत्स्य संसाधनों पर प्रतिकूल प्रभाव।
- गंगा, तीस्ता और ब्रह्मपुत्र — ये नदियां भारत-बांग्लादेश जल कूटनीति की धुरी हैं।
- आगे का रास्ता: विस्तृत पर्यावरणीय और जलविज्ञान मूल्यांकन तथा द्विपक्षीय परामर्श।
5. JWST ने एक्सोप्लैनेट WASP-94Ab का मौसम रिकॉर्ड किया
GS-III | अंतरिक्ष विज्ञान
प्रारंभिक तथ्य
- WASP-94Ab: "हॉट जुपिटर" गैस दानव — पृथ्वी से 700 प्रकाश वर्ष दूर।
- कक्षा: ~4 पृथ्वी दिनों में अपने तारे का एक चक्कर।
- JWST: दिसंबर 2021 में लॉन्च; अवरक्त स्पेक्ट्रम में काम करता है।
- विधि: ट्रांजिट स्पेक्ट्रोस्कोपी — तारे की रोशनी से वायुमंडल का अध्ययन।
- पाए गए बादल: सिलिकेट, लोहा और मैग्नीशियम सल्फाइड से बने।
मुख्य परीक्षा
- किसी एक्सोप्लैनेट पर मौसम पैटर्न की पहली मैपिंग — ग्रह विज्ञान में बड़ी सफलता।
- रात के ठंडे हिस्से पर बादल बनते हैं और दिन के गर्म हिस्से पर वाष्पित हो जाते हैं — अत्यंत मौसम चक्र।
6. जेल सांख्यिकी 2024
GS-II | शासन | आपराधिक न्याय
प्रारंभिक तथ्य
- जेल अधिभोग दर: 112.7%। वास्तविक कैदी: 5.11 लाख।
- विचाराधीन कैदी (Undertrials): 73% (न्यायिक देरी का प्रतीक)।
- दिल्ली सर्वाधिक: ~194% अधिभोग।
- जेल: राज्य सूची (प्रविष्टि 4), सातवीं अनुसूची का विषय।
मुख्य परीक्षा
- जेलों की भीड़ पुनर्वास और सुरक्षा लक्ष्यों को कमजोर करती है।
- कर्मचारियों की कमी — प्रशासन और सुरक्षा प्रभावित।
- सुधार: फास्ट-ट्रैक कोर्ट, धारा 436A CrPC (जमानत का अधिकार), वीडियो कॉन्फ्रेंसिंग सुनवाई।
7. भारत-अमेरिका व्यापार वार्ता
GS-II | भारत-अमेरिका संबंध | GS-III | व्यापार
प्रारंभिक तथ्य
- द्विपक्षीय व्यापार: $190–200 बिलियन से अधिक।
- अमेरिका भारत का सबसे बड़ा व्यापार भागीदार।
- वार्ता: BTA (द्विपक्षीय व्यापार समझौता) — जुलाई से पहले अंतरिम समझौते की कोशिश।
- iCET: महत्वपूर्ण और उभरती प्रौद्योगिकी पर पहल।
मुख्य परीक्षा
- भारत: श्रम-गहन निर्यात (कपड़ा, रत्न, फार्मा) के लिए बेहतर बाजार पहुंच चाहता है।
- अमेरिका: भारत में नियामक बाधाएं कम करना और बाजार पहुंच सुधारना चाहता है।
- आगे का रास्ता: व्यापार पारस्परिकता और भारत के औद्योगिक हितों के बीच संतुलन।
8. परिसीमन विधेयक और एक साथ चुनाव
GS-II | चुनाव | संवैधानिक निकाय
प्रारंभिक तथ्य
- परिसीमन: जनसंख्या के आधार पर निर्वाचन क्षेत्रों की सीमाओं का पुनर्निर्धारण।
- 84वां संशोधन (2001): लोकसभा सीटों की संख्या 2026 तक फ्रीज।
- "एक राष्ट्र, एक चुनाव": लोकसभा और विधानसभा चुनाव एक साथ।
- लक्ष्य: 2029 तक एक साथ चुनाव।
मुख्य परीक्षा
- दक्षिणी राज्यों की चिंता: बेहतर जनसंख्या नियंत्रण के बावजूद राजनीतिक प्रतिनिधित्व घटेगा।
- ONOE संघवाद को प्रभावित कर सकता है — राज्य विधानसभाओं की स्वायत्तता पर प्रश्न।
- आगे का रास्ता: व्यापक राजनीतिक सहमति और संवैधानिक सुरक्षा उपाय जरूरी।
9. अरावली पर्वतमाला और धूल संरक्षण
GS-I | भूगोल | GS-III | पर्यावरण
प्रारंभिक तथ्य
- अरावली: विश्व की सबसे पुरानी वलित पर्वत श्रृंखला — गुजरात → राजस्थान → हरियाणा → दिल्ली।
- कार्य: थार रेगिस्तान की धूल को गंगा के मैदानों में प्रवेश से रोकना।
- अन्य भूमिका: भूजल पुनर्भरण, जैव विविधता, जलवायु नियमन।
- खतरे: अवैध खनन, वनों की कटाई, शहरी विस्तार।
मुख्य परीक्षा
- अरावली का क्षरण दिल्ली-NCR में वायु गुणवत्ता और धूल भरी आंधियों को सीधे खराब करता है।
- दस्तावेजीकृत तथ्य: खनन के कारण कई अरावली पहाड़ियां गायब हो चुकी हैं।
- आगे का रास्ता: खनन प्रतिबंधों का सख्त पालन, वृक्षारोपण और सुप्रीम कोर्ट की निगरानी।
10. नए CDS: जनरल एन.एस. राजा सुब्रमण्यम
GS-III | रक्षा | सुरक्षा सुधार
प्रारंभिक तथ्य
- CDS पद: 2019 में करगिल समीक्षा समिति की सिफारिशों पर बनाया गया।
- CDS सैन्य मामलों के विभाग (DMA) का प्रमुख होता है।
- तीनों सेनाओं में त्रि-सेवा मामलों पर सरकार का प्रधान सैन्य सलाहकार।
मुख्य परीक्षा
- प्राथमिकता 1: त्रि-सेवा एकीकरण — संयुक्त योजना और संचालन।
- प्राथमिकता 2: थिएटर कमांड स्थापना — भौगोलिक क्षेत्र के लिए एकीकृत कमांड।
- प्राथमिकता 3: आत्मनिर्भर भारत रक्षा — स्वदेशी हथियार प्रणाली, आयात निर्भरता में कमी।
- प्राथमिकता 4: AI, साइबर, ड्रोन और अंतरिक्ष प्रौद्योगिकी का सैन्य तैयारियों में एकीकरण।
1. இந்தியா–நேபாள எல்லை விவாதம்
GS-II | சர்வதேச உறவுகள்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- சர்ச்சைக்குரிய பகுதிகள்: காலபானி, லிபுலேக் மற்றும் லிம்பியாதுரா — இந்தியா, நேபாளம், திபெத் முக்கூட்டு சந்திப்பு.
- நேபாளத்தின் கோரிக்கை: காளி ஆறு லிம்பியாதுராவில் உற்பத்தியாகிறது (சுகவுலி உடன்படிக்கை, 1816).
- திறந்த எல்லை: ~1,751 கி.மீ.
- முக்கிய ஒப்பந்தம்: 1950 சமாதான மற்றும் நட்பு உடன்படிக்கை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- நேபாள பிரதமரின் கருத்து புதிய அரசியல் சர்ச்சையை கிளப்பியுள்ளது — எல்லை பிரச்சினைகள் உள்நாட்டு அரசியலுக்கு பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
- ஆழமான கலாச்சார மற்றும் பொருளாதார உறவுகள் இருந்தாலும் நம்பிக்கை குறைகிறது.
- இந்தியாவின் கவலை: நேபாளத்தில் சீனாவின் அதிகரிக்கும் தாக்கம்.
- முன்னோக்கு: கூட்டு தொழில்நுட்ப எல்லை குழு மூலம் பேச்சுவார்த்தை அவசியம்.
2. உச்சநீதிமன்றத்தின் தானாக முன்வரும் அதிகாரம் (Suo Motu)
GS-II | நீதித்துறை
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- Suo Motu: எந்த மனுவும் இல்லாமல் நீதிமன்றமே முன்வந்து வழக்கை விசாரிப்பது.
- அரசியலமைப்பு அடிப்படை: பிரிவுகள் 32, 136, 141 மற்றும் 142.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- விவாதம்: ஊடக கவரேஜை அடிப்படையாக கொண்ட தலையீடு நீதித்துறை மக்கள்சார்பு ஆகும் என விமர்சனம்.
- அபாயம்: அதிகமான தலையீடு அதிகார பிரிவினையை மீறலாம்.
- முன்னோக்கு: கீழ் நீதிமன்றங்களை வலுப்படுத்துவது முதல் அவசியம்.
3. சிஜிமாலி பாக்சைட் சுரங்கம் (ஒடிசா)
GS-III | சுரங்கம் | பழங்குடியினர் உரிமை
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- இடம்: ரயகடா மாவட்டம், ஒடிசா (வேதாந்தா திட்டம்).
- பாக்சைட் இருப்பு: ~311 மில்லியன் டன்.
- காடு திசை திருப்பல்: 4.911 ஹெக்டேர்.
- ஒடிசா இந்தியாவின் மிகப்பெரிய பாக்சைட் உற்பத்தியாளர்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- தொழில்துறை தேவை vs. டோங்கரியா கோண்ட் சமூகத்தின் வாழ்வாதாரம் மற்றும் புனித மலைகள்.
- PESA சட்டம், 1996: அட்டவணை V பகுதிகளில் கிராம சபையின் ஒப்புதல் கட்டாயம்.
- முன்னோக்கு: FPIC (சுதந்திரமான, முன்கூட்டிய, தகவலறிந்த சம்மதம்) உறுதிசெய்ய வேண்டும்.
4. வங்கதேச படமா அணை திட்டம்
GS-II | நீர் தந்திரம் | GS-I | நதி அமைப்புகள்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- படமா நதி = வங்கதேசத்தில் கங்கையின் முக்கிய கிளை நதி.
- திட்டமிட்ட அணை: ~2.1 கி.மீ நீளம்; ~2.88 மில்லியன் ஹெக்டேர் நீர்ப்பாசனம்.
- 113 MW நீர்மின் சக்தி உட்பட.
- நீர் பகிர்வு: 1996 கங்கை நீர் பகிர்வு உடன்படிக்கை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- வங்கதேசத்தின் தென்மேற்கு வறட்சி பகுதிகளுக்கு நீர் பாதுகாப்பு குறிக்கோள்.
- கவலை: நதி சூழலியல், வண்டல் ஓட்டம் மற்றும் மீன் இனப்பெருக்கம் பாதிக்கலாம்.
- முன்னோக்கு: சுற்றுச்சூழல் மதிப்பீடு மற்றும் இருதரப்பு ஆலோசனை அவசியம்.
5. JWST மூலம் WASP-94Ab கிரகத்தின் வானிலை கண்டறிதல்
GS-III | விண்வெளி தொழில்நுட்பம்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- WASP-94Ab: "ஹாட் ஜுபிட்டர்" வாயுக்கோள் — பூமியிலிருந்து 700 ஒளியாண்டுகள் தொலைவில்.
- ஒரு சுற்று: ~4 பூமி நாட்கள்.
- JWST: டிசம்பர் 2021 ஏவல்; அகச்சிவப்பு அலை வரிசையில் செயல்படுகிறது.
- முறை: ட்ரான்சிட் ஸ்பெக்ட்ரோஸ்கோபி — நட்சத்திர ஒளி வழியாக வளிமண்டலம் ஆய்வு.
- கண்டறியப்பட்ட மேகங்கள்: சிலிகேட், இரும்பு மற்றும் மெக்னீசியம் சல்பைடு.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- ஒரு கிரகத்தின் வானிலையை முதன்முறையாக வரைபடமாக்கியது — கிரக அறிவியலில் மைல்கல்.
- இரவு பக்கத்தில் மேகங்கள் உருவாகி, பகல் பக்கத்தில் ஆவியாகும் — தீவிர வானிலை சுழற்சி.
6. சிறைச்சாலை புள்ளிவிவரம் 2024
GS-II | நிர்வாகம் | குற்றவியல் நீதி
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- சிறை நெரிசல் விகிதம்: 112.7%. உண்மையான கைதிகள்: 5.11 லட்சம்.
- விசாரணை கைதிகள் (Undertrials): 73% — நீதித்துறை தாமதத்தின் அறிகுறி.
- டெல்லியில் மிக அதிகம்: ~194%.
- சிறைகள்: மாநில பட்டியல் (நுழைவு 4), ஏழாவது அட்டவணை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- அதிக நெரிசல் மறுவாழ்வு மற்றும் பாதுகாப்பு இலக்குகளை தோற்கடிக்கிறது.
- சீர்திருத்தங்கள்: விரைவு நீதிமன்றங்கள், பிரிவு 436A CrPC (பிணை உரிமை), வீடியோ கான்பரன்ஸ் விசாரணைகள்.
7. இந்தியா–அமெரிக்கா வர்த்தக பேச்சுவார்த்தை
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | GS-III | வர்த்தகம்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- இருதரப்பு வர்த்தகம்: $190–200 பில்லியன்.
- அமெரிக்கா இந்தியாவின் மிகப்பெரிய வர்த்தக கூட்டாளி.
- பேச்சுவார்த்தை: ஜூலையில் புதிய அமெரிக்க வரி விதிப்புக்கு முன் BTA (இருதரப்பு வர்த்தக ஒப்பந்தம்).
- iCET: அரை கடத்திகள், AI, பாதுகாப்பு தொழில்நுட்பம் பகிர்வு.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- இந்தியா: ஜவுளி, நகைகள், மருந்துகள் ஏற்றுமதிக்கு சிறந்த சந்தை அணுகல் விரும்புகிறது.
- அமெரிக்கா: இந்தியாவில் சந்தை தடைகளை குறைக்க நோக்கம்.
- முன்னோக்கு: வர்த்தக பரஸ்பரதை மற்றும் இந்தியாவின் தொழில் நலன்களுக்கு இடையே சமநிலை.
8. தொகுதி மறுசீரமைப்பு & ஒரே நேரத்தில் தேர்தல்
GS-II | தேர்தல் | அரசியலமைப்பு
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- Delimitation: மக்கள்தொகை அடிப்படையில் தொகுதி எல்லைகளை மறுவரையறை செய்வது.
- 84வது திருத்தம் (2001): லோக்சபா இடங்கள் 2026 வரை உறைய வைக்கப்பட்டன.
- "ஒரே நாடு, ஒரே தேர்தல்" (ONOE): லோக்சபா மற்றும் மாநில சட்டமன்ற தேர்தல்கள் ஒரே நேரத்தில்.
- இலக்கு: 2029 தேர்தல்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- தென் மாநிலங்களின் கவலை: சிறந்த மக்கள்தொகை கட்டுப்பாட்டிற்கு பரிசாக அரசியல் பிரதிநிதித்துவம் குறையும்.
- ONOE கூட்டாட்சியை பாதிக்கலாம் — மாநில சட்டமன்றங்களின் சுயாட்சியில் கேள்விக்குறி.
- முன்னோக்கு: பரந்த அரசியல் ஒருமித்த கருத்தும் நிஆல் பிரதிநிதித்துவ பாதுகாப்பும் அவசியம்.
9. ஆரவல்லி மலை & தார் புழுதி பாதுகாப்பு
GS-I | புவியியல் | GS-III | சுற்றுச்சூழல்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- ஆரவல்லி: உலகின் மிகப் பழமையான மடிப்பு மலை — குஜராத் → ராஜஸ்தான் → ஹரியாணா → டெல்லி.
- செயல்பாடு: தார் பாலைவனத்தின் புழுதியை கங்கை சமவெளிக்குள் நுழையாமல் தடுக்கிறது.
- பிற பங்கு: நிலத்தடி நீர் நிரப்பல், பல்லுயிரியல், காலநிலை கட்டுப்பாடு.
- அச்சுறுத்தல்கள்: சட்டவிரோத சுரங்கம், காடழிப்பு, நகர விரிவாக்கம்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- ஆரவல்லி சிதைவு டெல்லி-NCR-ல் காற்று தரம் மற்றும் புழுதிப்புயல்களை நேரடியாக மோசமாக்குகிறது.
- சுரங்கத்தால் பல ஆரவல்லி மலைகள் மறைந்துவிட்டன என்று ஆவணப்படுத்தப்பட்டுள்ளது.
- முன்னோக்கு: சுரங்க தடை கட்டுப்பாடு, மரவளர்ப்பு, உச்சநீதிமன்ற கண்காணிப்பு வலுப்படுத்தல்.
10. புதிய CDS: ஜெனரல் என்.எஸ். ராஜா சுப்ரமணி
GS-III | பாதுகாப்பு | தேசிய பாதுகாப்பு சீர்திருத்தம்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- CDS பதவி: 2019-ல் கார்கில் மதிப்பாய்வு குழு பரிந்துரையில் உருவாக்கப்பட்டது.
- CDS இராணுவ விவகார திணைக்களம் (DMA) தலைவர்.
- முப்படை விவகாரங்களில் அரசுக்கு முதன்மை இராணுவ ஆலோசகர்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- முன்னுரிமை 1: முப்படை ஒருங்கிணைப்பு — கூட்டு திட்டமிடல் மற்றும் செயல்பாடுகள்.
- முன்னுரிமை 2: தியேட்டர் கமாண்டுகள் நிறுவல் — குறிப்பிட்ட புவியியல் பகுதிக்கு ஒருங்கிணைந்த கட்டளை.
- முன்னுரிமை 3: ஆத்மநிர்பர் பாரத் பாதுகாப்பு — உள்நாட்டு ஆயுத அமைப்புகள், இறக்குமதி சார்பு குறைப்பு.
- முன்னுரிமை 4: AI, சைபர், ட்ரோன் மற்றும் விண்வெளி தொழில்நுட்பத்தை இராணுவ தயார்நிலையில் ஒருங்கிணைத்தல்.
