Topics at a Glance
- India–Nepal Border Tensions
- Suo Motu Powers of Supreme Court
- Sijimali Bauxite Mining, Odisha
- Bangladesh's Padma River Barrage
- JWST & Exoplanet Atmosphere
- Prison Overcrowding — 2024 Data
- India–US Bilateral Trade Deal
- Delimitation & Simultaneous Elections
- Aravalli Hills — Ecological Role
- New Chief of Defence Staff (CDS)
01
India–Nepal Border Tensions
GS-II | India & Neighbourhood | Border Management
Prelims
- The boundary dispute centres on three areas — Kalapani, Lipulekh and Limpiyadhura — located at the meeting point of India, Nepal and the Tibet region.
- Nepal argues that the Kali (Mahakali) River begins at Limpiyadhura, which forms the basis of its territorial claim.
- The two countries share an open, unrestricted border stretching roughly 1,751 km.
- The foundational document governing relations is the 1950 Treaty of Peace and Friendship.
Mains
- Nepal's Prime Minister's recent statements in parliament brought the border issue back into public debate — territorial claims are frequently used as tools of domestic political mobilisation in Nepal.
- Despite warm cultural, religious and economic connections, periodic border flare-ups erode the trust needed for deeper cooperation in areas like hydropower and connectivity.
- India is also wary of growing Chinese footprint in Nepal's political and infrastructure space, which adds a strategic dimension to the border issue.
- Way forward: Reviving the Joint Technical Level Boundary Committee and pursuing quiet diplomacy will serve both sides better than public rhetoric.
02
Suo Motu Powers of the Supreme Court
GS-II | Judiciary | Separation of Powers
Prelims
- Suo motu means the court acts on its own initiative — no petition or complaint from a party is required to begin proceedings.
- The constitutional authority for such action derives from Articles 32, 136, 141 and 142.
- Courts have historically used this power in matters such as environmental damage, prison conditions, public health emergencies and governance failures.
Mains
- A growing concern is that the frequency of suo motu cases being triggered by news coverage suggests the court may be responding to public optics rather than legal necessity — this is sometimes called judicial populism.
- When the apex court takes up matters that fall naturally within the jurisdiction of High Courts or trial courts, it risks undermining the principle of separation of powers and creating a dependency on the Supreme Court for routine issues.
- The deeper problem — underfunded district courts, mounting backlog and shortage of judges — requires administrative solutions, not judicial headlines.
- Way forward: The Supreme Court should use suo motu jurisdiction selectively, reserving it for matters of genuine national importance where no other forum is adequate.
03
Sijimali Bauxite Mining Project — Odisha
GS-III | Natural Resources | Tribal Rights | Environment
Prelims
- The project is situated in Rayagada district, Odisha, and involves mining of bauxite — the primary ore for aluminium production.
- Estimated bauxite deposit in the region: approximately 311 million tonnes.
- The immediate approval was for diverting roughly 4.9 hectares of forest land to build a road to the mining site.
- Such diversions are regulated under the Forest Conservation Act, 1980.
- Odisha is the leading bauxite-producing state in India.
Mains
- The mining project highlights the recurring tension between India's need for industrial minerals — especially for its growing aluminium and infrastructure sectors — and the rights of indigenous communities whose livelihoods depend on forest land.
- The Dongria Kondh and neighbouring communities have historically resisted such projects, citing risks to their water sources, forests and culturally significant hills.
- PESA Act, 1996 requires that Gram Sabha (village assembly) consent be obtained before any project is approved in Scheduled V tribal areas — ensuring this is genuinely followed is critical.
- Way forward: Sustainable resource extraction requires FPIC (Free, Prior, Informed Consent), benefit-sharing with local communities and robust environmental safeguards — not just procedural clearances.
04
Bangladesh's Padma River Barrage Plan
GS-II | Transboundary Water Issues | India–Bangladesh | GS-I | Rivers
Prelims
- The Padma River is the main channel through which Ganga water flows into Bangladesh — it is vital for agriculture and livelihoods in the western and southwestern parts of the country.
- The planned barrage is about 2.1 km in length and is designed to support irrigation across nearly 2.88 million hectares.
- It also includes a 113 MW hydropower component and provision for improved navigation.
- Cross-border water sharing between India and Bangladesh is governed by the Ganga Water Treaty of 1996.
Mains
- For Bangladesh, the barrage is a water security measure — the southwest region faces severe seasonal water stress and depends on monsoon flows.
- However, large-scale engineering of shared rivers can alter sediment movement, harm fish migration routes and affect downstream ecosystems — concerns that need independent assessment.
- The project also reopens broader questions about river-sharing arrangements on the Teesta and Brahmaputra, where India and Bangladesh have yet to reach final agreements.
- Way forward: Any construction should be preceded by a jointly conducted hydrological and environmental study; bilateral mechanisms must be strengthened for real-time water data sharing.
05
JWST Maps Atmosphere of Exoplanet WASP-94Ab
GS-III | Space Science | Emerging Technologies
Prelims
- WASP-94Ab is a large gas planet — classified as a Hot Jupiter — located approximately 700 light-years from Earth.
- It completes one full orbit around its star in about four Earth days, meaning it is extremely close to its star.
- The James Webb Space Telescope (JWST), launched in December 2021, observes the universe primarily in the infrared range.
- Scientists used transit spectroscopy — as the planet passes in front of its star, starlight filtered through its atmosphere reveals its chemical makeup.
- Clouds detected were made of silicates, iron compounds and magnesium sulphide — very different from Earth's water-based clouds.
Mains
- This marks the first time weather patterns on a planet outside our solar system have been directly mapped — a significant advancement in planetary science.
- The planet shows an extreme atmospheric cycle: mineral clouds condense on the cooler night side and vaporise on the intensely hot day side.
- For India, these developments carry relevance as ISRO's upcoming missions (including Chandrayaan series and the proposed Venus mission) increasingly rely on spectroscopy and atmospheric science.
06
Prison Overcrowding — 2024 Statistics
GS-II | Criminal Justice | Governance | Vulnerable Sections
Prelims
- India's prisons in 2024 held around 5.11 lakh inmates against an authorised capacity of 4.53 lakh — an occupancy rate of 112.7%.
- The most striking figure: 73% of all inmates are undertrials — people who have not yet been convicted of any offence.
- Delhi recorded the highest strain, with occupancy at approximately 194%.
- Prisons are a State subject under Entry 4 of the State List in the Seventh Schedule.
- Data source: National Crime Records Bureau (NCRB).
Mains
- The dominance of undertrial prisoners is a direct reflection of slow investigation, inadequate legal aid for the poor and overburdened trial courts.
- Overcrowding makes it impossible to run meaningful rehabilitation programmes, and worsens health, sanitation and security inside prisons.
- Section 436A of CrPC allows bail to undertrials who have served half of the maximum sentence — but is rarely applied consistently.
- Way forward: Fast-track courts for non-violent offences, mandatory bail reviews, increased use of personal recognisance bonds and video-linked court hearings can significantly reduce overcrowding.
07
India–US Bilateral Trade Deal Negotiations
GS-II | India–US Relations | GS-III | Trade Policy
Prelims
- India–US goods and services trade currently stands at approximately $190–200 billion annually.
- The United States remains India's single largest trading partner.
- A US trade delegation led by chief negotiator Brendan Lynch is in India to finalise an interim Bilateral Trade Agreement (BTA).
- The urgency stems from a revised US tariff architecture expected to take effect from July 2026.
- iCET (Initiative on Critical and Emerging Technology) covers semiconductors, AI, clean energy and defence.
Mains
- India's primary ask is market access for labour-intensive sectors — textiles, garments, leather, gems and generic pharmaceuticals — where Indian exporters face higher US tariffs.
- The US side is seeking reduced import duties on American agricultural products, dairy and digital trade regulations that currently restrict US tech companies.
- A successful interim deal would provide a stable trade environment for Indian exporters and signal confidence to foreign investors.
- Way forward: India must negotiate firmly to protect sensitive domestic sectors while remaining open to phased market liberalisation that aligns with its economic interests.
08
Delimitation Bill & Simultaneous Elections
GS-II | Elections | Constitutional Law | Federalism
Prelims
- Delimitation refers to the redrawing of boundaries of Lok Sabha and State Assembly constituencies to reflect updated population figures.
- This process is carried out by a statutory Delimitation Commission.
- The 84th Constitutional Amendment (2001) froze changes to Lok Sabha seat numbers until after the first Census following 2026.
- One Nation One Election (ONOE) proposes synchronising Lok Sabha and all State Assembly elections into a single simultaneous cycle.
Mains
- The post-delimitation seat realignment will likely increase Lok Sabha representation for high-population northern states like Uttar Pradesh and Bihar, while southern states that successfully managed population growth — like Tamil Nadu and Kerala — may see their relative share decline.
- ONOE raises constitutional concerns — it could require President's Rule in states where governments fall mid-term, disrupting federal democratic norms.
- Frequent elections are costly and disruptive, but simultaneous elections impose a rigid national framework that may not suit India's federal diversity.
- Way forward: Any move toward ONOE must involve genuine multi-party consultation and constitutional amendments that preserve state-level democratic accountability.
09
Aravalli Hills — Ecological Barrier Under Threat
GS-I | Physical Geography | GS-III | Ecology & Environment
Prelims
- The Aravalli Range is geologically among the oldest mountain systems in the world, running through Gujarat, Rajasthan, Haryana and Delhi.
- Ecologically, it functions as a barrier that slows dust-laden winds blowing from the Thar Desert before they reach the densely populated Indo-Gangetic Plains.
- It also supports groundwater recharge, local biodiversity and acts as a carbon sink.
- Threats include quarrying, unauthorised mining, urban sprawl and deforestation.
Mains
- Studies show that several Aravalli hillocks in Haryana and Rajasthan have physically disappeared due to years of unregulated quarrying — an irreversible loss.
- As the range weakens, dust storms are becoming more frequent and intense in Delhi-NCR, directly worsening air quality and agricultural productivity.
- The range also plays a critical role in recharging the groundwater systems that millions of people and farmers in northwestern India depend on.
- Way forward: Strict enforcement of existing Supreme Court mining bans, satellite-based monitoring of hill disappearance, and large-scale afforestation along the range corridor.
10
New Chief of Defence Staff (CDS)
GS-III | Defence Reforms | National Security
Prelims
- The CDS post was established in 2019, drawing on longstanding recommendations from the Kargil Review Committee (1999) and subsequent defence reform groups.
- The CDS chairs the Department of Military Affairs (DMA) under the Ministry of Defence and serves as the government's primary adviser on combined military matters.
- General N.S. Raja Subramani has assumed charge as India's new CDS.
Mains
- Tri-services integration: Creating shared planning, logistics and procurement systems across the Army, Navy and Air Force to eliminate duplication and improve operational efficiency.
- Theatre Commands: Reorganising military assets into geography-based unified commands — one of the most significant structural reforms in Indian defence — is a continuing priority that faces inter-service coordination challenges.
- Defence indigenisation: Reducing India's heavy dependence on imported weapons through the Positive Indigenisation List and by growing the domestic defence industrial ecosystem.
- Emerging technology: Integrating AI-enabled surveillance, autonomous systems, cybersecurity and space-based assets into conventional military planning.
01
भारत–नेपाल सीमा विवाद
GS-II | पड़ोसी देश | सीमा प्रबंधन
प्रारंभिक परीक्षा
- विवादित क्षेत्र: कालापानी, लिपुलेख और लिम्पियाधुरा — यह तीनों भारत, नेपाल और तिब्बत के संगम पर स्थित हैं।
- नेपाल का तर्क है कि काली (महाकाली) नदी का उद्गम लिम्पियाधुरा से होता है — इसी आधार पर उसका क्षेत्रीय दावा टिका है।
- दोनों देशों के बीच ~1,751 किमी की खुली सीमा है।
- मूल संधि: 1950 की शांति और मित्रता संधि।
मुख्य परीक्षा
- नेपाल के प्रधानमंत्री की हालिया टिप्पणी ने सीमा विवाद को फिर से सुर्खियों में ला दिया — नेपाल में ऐसे मुद्दों का उपयोग अक्सर घरेलू राजनीतिक गोलबंदी के लिए किया जाता है।
- गहरे सांस्कृतिक और आर्थिक संबंधों के बावजूद ये विवाद द्विपक्षीय विश्वास को नुकसान पहुंचाते हैं।
- भारत की एक और चिंता यह है कि नेपाल में चीन का प्रभाव लगातार बढ़ रहा है, जो सीमा मुद्दे को रणनीतिक आयाम देता है।
- आगे की राह: संयुक्त तकनीकी सीमा समिति को पुनः सक्रिय करना और शांत कूटनीति के जरिए विवाद सुलझाना दोनों पक्षों के हित में है।
02
सुप्रीम कोर्ट की स्वतः संज्ञान शक्ति
GS-II | न्यायपालिका | शक्तियों का पृथक्करण
प्रारंभिक परीक्षा
- स्वतः संज्ञान (Suo Motu) का अर्थ है कि न्यायालय किसी याचिका के बिना खुद ही किसी मामले का संज्ञान लेता है।
- इसका संवैधानिक आधार अनुच्छेद 32, 136, 141 और 142 में है।
- यह शक्ति पर्यावरण क्षति, जेल स्थिति, सार्वजनिक स्वास्थ्य आपात स्थितियों और शासन विफलताओं में प्रयोग की जाती है।
मुख्य परीक्षा
- एक बढ़ती चिंता यह है कि कई स्वतः संज्ञान मामले मीडिया कवरेज से प्रेरित होते हैं — यह कानूनी जरूरत से ज्यादा न्यायिक लोकलुभावनवाद लगता है।
- जब सर्वोच्च न्यायालय ऐसे मामले उठाता है जो उच्च न्यायालयों के अधिकार क्षेत्र में हैं, तो शक्तियों के पृथक्करण का सिद्धांत कमजोर होता है।
- असली समस्या — कम बजट वाली जिला अदालतें, बकाया मामलों का अंबार और न्यायाधीशों की कमी — के लिए प्रशासनिक समाधान चाहिए, न्यायिक सुर्खियां नहीं।
- आगे की राह: स्वतः संज्ञान का उपयोग केवल उन मामलों तक सीमित रखा जाए जहां कोई और उचित मंच उपलब्ध न हो।
03
सिजीमाली बॉक्साइट खनन परियोजना, ओडिशा
GS-III | खनन | पर्यावरण | जनजातीय अधिकार
प्रारंभिक परीक्षा
- परियोजना स्थान: रायगड़ा जिला, ओडिशा; बॉक्साइट एल्युमीनियम उत्पादन का प्रमुख कच्चा माल है।
- अनुमानित बॉक्साइट भंडार: लगभग 311 मिलियन टन।
- सड़क निर्माण के लिए लगभग 4.9 हेक्टेयर वन भूमि का विचलन स्वीकृत हुआ है।
- वन भूमि विचलन वन संरक्षण अधिनियम, 1980 के अंतर्गत नियंत्रित होता है।
- ओडिशा भारत का सबसे बड़ा बॉक्साइट उत्पादक राज्य है।
मुख्य परीक्षा
- यह परियोजना उस बार-बार दोहराई जाने वाली दुविधा को सामने लाती है — औद्योगिक खनिज की जरूरत बनाम उन आदिवासी समुदायों के अधिकार जो इन्हीं जंगलों पर निर्भर हैं।
- डोंगरिया कोंध समुदाय और पड़ोसी बस्तियां जल स्रोतों, वनों और पवित्र पहाड़ियों को खतरे का हवाला देते हुए विरोध कर रही हैं।
- PESA अधिनियम, 1996 के अनुसार, अनुसूची V क्षेत्रों में किसी भी परियोजना से पहले ग्राम सभा की सहमति अनिवार्य है।
- आगे की राह: वास्तविक FPIC (स्वतंत्र, पूर्व और सूचित सहमति) सुनिश्चित करना, स्थानीय लाभ-साझाकरण और मजबूत पर्यावरणीय निगरानी जरूरी है।
04
बांग्लादेश की पद्मा नदी बैराज योजना
GS-II | अंतर-सीमा जल मुद्दे | भारत–बांग्लादेश | GS-I | नदियाँ
प्रारंभिक परीक्षा
- पद्मा नदी बांग्लादेश में गंगा की मुख्य वितरिका है — यह देश के पश्चिमी और दक्षिण-पश्चिमी हिस्सों में कृषि और आजीविका के लिए अत्यंत महत्वपूर्ण है।
- प्रस्तावित बैराज ~2.1 किमी लंबा है और करीब 2.88 मिलियन हेक्टेयर की सिंचाई का लक्ष्य रखता है।
- इसमें 113 MW जल विद्युत उत्पादन और नौवहन सुविधाएं भी शामिल हैं।
- भारत-बांग्लादेश के बीच जल-साझाकरण: 1996 की गंगा जल संधि।
मुख्य परीक्षा
- बांग्लादेश के लिए यह परियोजना एक जल सुरक्षा उपाय है — दक्षिण-पश्चिम क्षेत्र भीषण मौसमी जल संकट झेलता है।
- चिंता: साझा नदियों पर बड़े बांध तलछट प्रवाह बदल सकते हैं, मछलियों के प्रवास मार्ग बाधित हो सकते हैं और पारिस्थितिकी प्रभावित हो सकती है।
- यह परियोजना तीस्ता और ब्रह्मपुत्र जल-साझाकरण पर अनसुलझे भारत-बांग्लादेश विवादों को भी फिर उजागर करती है।
- आगे की राह: संयुक्त जलविज्ञान अध्ययन और वास्तविक समय डेटा-साझाकरण तंत्र को मजबूत करना आवश्यक है।
05
JWST ने एक्सोप्लैनेट WASP-94Ab का वायुमंडल मैप किया
GS-III | अंतरिक्ष विज्ञान | उभरती प्रौद्योगिकियाँ
प्रारंभिक परीक्षा
- WASP-94Ab एक विशाल गैस ग्रह है जिसे 'हॉट जुपिटर' कहा जाता है — यह पृथ्वी से लगभग 700 प्रकाश वर्ष दूर है।
- यह अपने तारे की परिक्रमा मात्र 4 पृथ्वी दिनों में पूरी करता है — यानी यह अपने तारे के बेहद करीब है।
- जेम्स वेब स्पेस टेलीस्कोप (JWST) दिसंबर 2021 में लॉन्च हुआ था और मुख्यतः अवरक्त (इन्फ्रारेड) तरंगों में काम करता है।
- विधि: ट्रांजिट स्पेक्ट्रोस्कोपी — तारे की रोशनी ग्रह के वायुमंडल से छनकर उसकी रासायनिक संरचना उजागर करती है।
- खोजे गए बादल: सिलिकेट, लोहे और मैग्नीशियम सल्फाइड से बने हैं — जो पृथ्वी के जलवाष्प-आधारित बादलों से बिल्कुल अलग हैं।
मुख्य परीक्षा
- यह पहली बार है जब हमारे सौरमंडल से बाहर किसी ग्रह के मौसम पैटर्न का सीधे मानचित्रण किया गया — ग्रह विज्ञान में एक ऐतिहासिक उपलब्धि।
- ग्रह का रात का ठंडा हिस्सा खनिज बादलों को जन्म देता है, जो दिन के गर्म हिस्से में वाष्पित हो जाते हैं — एक अत्यंत चरम वायुमंडलीय चक्र।
- भारत के लिए प्रासंगिकता: ISRO के आगामी मिशन — विशेषकर प्रस्तावित शुक्र मिशन — वायुमंडलीय स्पेक्ट्रोस्कोपी पर निर्भर करेंगे।
06
जेल भीड़भाड़ — 2024 के आँकड़े
GS-II | आपराधिक न्याय | शासन
प्रारंभिक परीक्षा
- 2024 में भारत की जेलों में 5.11 लाख कैदी थे, जबकि स्वीकृत क्षमता केवल 4.53 लाख है — अधिभोग दर: 112.7%।
- सबसे चौंकाने वाला आँकड़ा: कुल कैदियों में 73% विचाराधीन हैं — यानी अभी तक दोषी साबित नहीं हुए।
- दिल्ली सबसे अधिक भीड़भाड़ वाला: अधिभोग दर लगभग 194%।
- जेल सातवीं अनुसूची, राज्य सूची, प्रविष्टि 4 के अंतर्गत राज्य का विषय है।
- डेटा स्रोत: राष्ट्रीय अपराध रिकॉर्ड ब्यूरो (NCRB)।
मुख्य परीक्षा
- विचाराधीन कैदियों की इतनी अधिक संख्या, जाँच की धीमी रफ्तार, गरीबों को अपर्याप्त कानूनी सहायता और जिला अदालतों पर अत्यधिक बोझ का सीधा परिणाम है।
- भीड़भाड़ के कारण पुनर्वास कार्यक्रम व्यावहारिक रूप से असंभव हो जाते हैं और जेल की स्वास्थ्य, स्वच्छता एवं सुरक्षा स्थितियाँ बिगड़ती हैं।
- CrPC की धारा 436A विचाराधीन कैदियों को अधिकतम सजा का आधा समय पूरा करने पर जमानत का अधिकार देती है — लेकिन इसका क्रियान्वयन अनियमित है।
- आगे की राह: गैर-हिंसक मामलों के लिए फास्ट-ट्रैक कोर्ट, जमानत की अनिवार्य समीक्षा और वीडियो कॉन्फ्रेंसिंग सुनवाई से भीड़भाड़ में उल्लेखनीय कमी लाई जा सकती है।
07
भारत–अमेरिका द्विपक्षीय व्यापार वार्ता
GS-II | भारत–अमेरिका संबंध | GS-III | व्यापार नीति
प्रारंभिक परीक्षा
- भारत–अमेरिका वार्षिक व्यापार: लगभग $190–200 बिलियन।
- अमेरिका भारत का सबसे बड़ा एकल व्यापार भागीदार बना हुआ है।
- वार्ता: मुख्य वार्ताकार ब्रेंडन लिंच के नेतृत्व में अमेरिकी प्रतिनिधिमंडल BTA (द्विपक्षीय व्यापार समझौता) को अंतिम रूप देने भारत आया है।
- कारण: जुलाई 2026 से अमेरिका का नया शुल्क ढांचा लागू होने वाला है।
- iCET: अर्धचालक, AI, स्वच्छ ऊर्जा और रक्षा क्षेत्र में गहरे तकनीकी सहयोग की पहल।
मुख्य परीक्षा
- भारत का मुख्य आग्रह श्रम-गहन क्षेत्रों — कपड़ा, परिधान, चमड़ा, रत्न-आभूषण और सामान्य दवाइयाँ — के लिए बेहतर बाजार पहुँच है।
- अमेरिका चाहता है कि भारत अमेरिकी कृषि उत्पादों और डेयरी पर आयात शुल्क कम करे और डिजिटल व्यापार नियमों को उदार बनाए।
- एक सफल अंतरिम समझौता भारतीय निर्यातकों को स्थिर व्यावसायिक वातावरण और विदेशी निवेशकों को भरोसे का संकेत देगा।
- आगे की राह: संवेदनशील घरेलू क्षेत्रों की रक्षा करते हुए चरणबद्ध बाजार उदारीकरण को लेकर दृढ़ वार्ता जरूरी है।
08
परिसीमन विधेयक और एक साथ चुनाव
GS-II | चुनाव | संवैधानिक विधि | संघवाद
प्रारंभिक परीक्षा
- परिसीमन का अर्थ है जनसंख्या के नवीनतम आँकड़ों के आधार पर लोकसभा और विधानसभा क्षेत्रों की सीमाओं का पुनर्निर्धारण।
- यह कार्य एक स्वतंत्र वैधानिक परिसीमन आयोग करता है।
- 84वें संविधान संशोधन (2001) ने लोकसभा सीट संख्या में बदलाव को 2026 के बाद की पहली जनगणना तक के लिए स्थगित कर दिया था।
- 'एक राष्ट्र, एक चुनाव' (ONOE): लोकसभा और सभी राज्य विधानसभाओं के चुनाव एक साथ कराने का प्रस्ताव।
मुख्य परीक्षा
- परिसीमन के बाद उत्तर प्रदेश और बिहार जैसे जनसंख्या-भारी राज्यों का लोकसभा में प्रतिनिधित्व बढ़ेगा, जबकि बेहतर जनसंख्या नियंत्रण करने वाले तमिलनाडु और केरल जैसे राज्यों की सापेक्ष हिस्सेदारी घटेगी।
- ONOE से संवैधानिक समस्याएँ उत्पन्न हो सकती हैं — यदि किसी राज्य सरकार का कार्यकाल बीच में समाप्त हो जाए तो राष्ट्रपति शासन थोपना पड़ सकता है, जो संघीय लोकतंत्र की भावना के विरुद्ध है।
- बार-बार चुनाव महंगे और अस्थिरकारी होते हैं, लेकिन एक कठोर राष्ट्रीय चुनाव चक्र भारत की संघीय विविधता के अनुकूल नहीं है।
- आगे की राह: ONOE को लागू करने से पहले सर्वदलीय परामर्श और राज्य स्तरीय लोकतांत्रिक जवाबदेही की रक्षा करने वाले संवैधानिक संशोधन जरूरी हैं।
09
अरावली पर्वतमाला — खतरे में पारिस्थितिकी अवरोध
GS-I | भौतिक भूगोल | GS-III | पारिस्थितिकी
प्रारंभिक परीक्षा
- अरावली पर्वतमाला भूवैज्ञानिक दृष्टि से विश्व की सबसे पुरानी पर्वत श्रृंखलाओं में से एक है — यह गुजरात, राजस्थान, हरियाणा और दिल्ली से होकर गुजरती है।
- पारिस्थितिकी भूमिका: थार मरुस्थल की धूल-भरी हवाओं को सघन आबादी वाले गंगा के मैदानों में प्रवेश करने से रोकना।
- यह भूजल पुनर्भरण, स्थानीय जैव विविधता और कार्बन अवशोषण में भी महत्वपूर्ण भूमिका निभाती है।
- खतरे: पत्थर खनन, अनधिकृत उत्खनन, शहरी फैलाव और वनों की कटाई।
मुख्य परीक्षा
- अध्ययनों से पता चला है कि हरियाणा और राजस्थान में वर्षों के अनियंत्रित खनन के कारण कई अरावली पहाड़ियाँ पूरी तरह गायब हो चुकी हैं — यह एक अपूरणीय क्षति है।
- अरावली के कमजोर होने से दिल्ली-NCR में धूल भरी आँधियाँ अधिक बार और तेज हो रही हैं, जो वायु गुणवत्ता और कृषि उत्पादकता दोनों को सीधे प्रभावित करती हैं।
- यह पर्वतमाला उत्तर-पश्चिमी भारत के लाखों लोगों और किसानों के लिए जीवनरेखा समान भूजल प्रणालियों के पुनर्भरण में भी महत्वपूर्ण भूमिका निभाती है।
- आगे की राह: सुप्रीम कोर्ट के खनन प्रतिबंधों का कठोर क्रियान्वयन, उपग्रह-आधारित पहाड़ी निगरानी और अरावली के किनारे बड़े पैमाने पर वृक्षारोपण।
10
नए चीफ ऑफ डिफेंस स्टाफ (CDS)
GS-III | रक्षा सुधार | राष्ट्रीय सुरक्षा
प्रारंभिक परीक्षा
- CDS पद 2019 में कारगिल समीक्षा समिति (1999) की सिफारिशों पर स्थापित किया गया था।
- CDS सैन्य मामलों के विभाग (DMA) की अध्यक्षता करते हैं और संयुक्त सैन्य विषयों पर सरकार के प्रमुख सलाहकार होते हैं।
- जनरल एन.एस. राजा सुब्रमण्यम ने भारत के नए CDS के रूप में पदभार ग्रहण किया है।
मुख्य परीक्षा
- त्रि-सेवा एकीकरण: थल सेना, नौसेना और वायुसेना के बीच साझा योजना, लॉजिस्टिक्स और खरीद प्रणाली — दोहराव समाप्त कर परिचालन दक्षता बढ़ाने के लिए।
- थिएटर कमांड: भूगोल-आधारित एकीकृत सैन्य कमांड की स्थापना — भारतीय रक्षा में सबसे महत्वपूर्ण संरचनात्मक सुधारों में से एक, जो अभी भी अंतर-सेवा समन्वय की चुनौतियों का सामना कर रहा है।
- रक्षा स्वदेशीकरण: पॉजिटिव इंडिजिनाइजेशन लिस्ट के माध्यम से आयातित हथियारों पर निर्भरता घटाना और घरेलू रक्षा उद्योग को मजबूत करना।
- उभरती प्रौद्योगिकी: AI-सक्षम निगरानी, स्वायत्त प्रणाली, साइबर सुरक्षा और अंतरिक्ष-आधारित संपत्तियों को पारंपरिक सैन्य योजना में एकीकृत करना।
01
இந்தியா–நேபாள எல்லை பதற்றம்
GS-II | அண்டை நாடுகள் | எல்லை மேலாண்மை
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- சர்ச்சைக்குரிய பகுதிகள்: காலபானி, லிபுலேக் மற்றும் லிம்பியாதுரா — இவை மூன்றும் இந்தியா, நேபாளம் மற்றும் திபெத் பகுதியின் சந்திப்பு இடத்தில் உள்ளன.
- நேபாளம் கூறுவது: காளி (மகாகாளி) ஆறு லிம்பியாதுராவில் உற்பத்தியாகிறது — இதை அடிப்படையாக வைத்து அது தன் எல்லைக் கோரிக்கையை நிறுவுகிறது.
- இரண்டு நாடுகளுக்கும் இடையே திறந்த, தடையற்ற எல்லை: சுமாராக 1,751 கி.மீ.
- உறவுக்கான மூல ஆவணம்: 1950 சமாதான மற்றும் நட்பு உடன்படிக்கை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- நேபாள பிரதமரின் சமீபத்திய நாடாளுமன்ற கருத்துகள் எல்லை விவாதத்தை மீண்டும் உயிர்ப்பித்தன — நேபாளில் இத்தகைய பிரச்சினைகள் உள்நாட்டு அரசியல் ஒருங்கிணைப்புக்கு பயன்படுத்தப்படுவது வழக்கம்.
- ஆழமான கலாச்சார, மத மற்றும் பொருளாதார உறவுகள் இருந்தாலும், இக்கட்டான எல்லை நேரங்கள் நீர்மின் சக்தி மற்றும் இணைப்பு சார்ந்த ஆழமான ஒத்துழைப்பை கடினமாக்குகின்றன.
- இந்தியாவின் கவலை: நேபாளில் சீனாவின் அதிகரிக்கும் இராணுவ மற்றும் உள்கட்டமைப்பு தாக்கம் எல்லை விவாதத்திற்கு மூலோபாய பரிமாணம் சேர்க்கிறது.
- முன்னோக்கு: கூட்டு தொழில்நுட்ப எல்லை குழுவை மறுசீரமைத்தல் மற்றும் வெளிப்படையான பொது அறிவிப்புகளுக்கு பதிலாக அமைதியான தூதுவர் பேச்சுவார்த்தை மேற்கொள்வது இரு நாடுகளுக்கும் நலம்.
02
உச்சநீதிமன்றத்தின் தானாக முன்வரும் அதிகாரம்
GS-II | நீதித்துறை | அதிகார பிரிவினை
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- Suo Motu என்றால் நீதிமன்றம் தானாக முன்வந்து ஒரு வழக்கை தொடங்குவது — யாரும் மனு தாக்கல் செய்ய வேண்டியதில்லை.
- இதற்கான அரசியலமைப்பு அதிகாரம் பிரிவுகள் 32, 136, 141 மற்றும் 142 இல் உள்ளது.
- சுற்றுச்சூழல் சேதம், சிறை நிலைகள், பொது சுகாதார அவசரநிலைகள் மற்றும் நிர்வாக தோல்விகளில் நீதிமன்றங்கள் இந்த அதிகாரத்தை பயன்படுத்தி வந்துள்ளன.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- அதிகரிக்கும் கவலை: Suo Motu வழக்குகளில் பலவும் செய்தி ஊடகங்களின் கவரேஜால் தூண்டப்படுகின்றன — இது சட்ட அவசியத்தை விட நீதித்துறை மக்கள்சார்பு ஆக மாறலாம்.
- உயர் நீதிமன்றங்கள் அல்லது தொடக்க நீதிமன்றங்களுக்குரிய விஷயங்களை உச்ச நீதிமன்றம் கையிலெடுக்கும்போது, அதிகார பிரிவினை கொள்கை பலவீனமடைகிறது.
- உண்மையான பிரச்சினை — நிதி பற்றாக்குறையுள்ள மாவட்ட நீதிமன்றங்கள், வழக்கு பேரிருள் மற்றும் நீதிபதி தட்டுப்பாடு — நிர்வாக தீர்வுகளை கோருகிறது.
- முன்னோக்கு: Suo Motu அதிகாரத்தை தேர்ந்தெடுத்து பயன்படுத்த வேண்டும் — வேறு எந்த மன்றமும் போதுமானதாக இல்லாத உண்மையான தேசிய முக்கியத்துவம் வாய்ந்த விஷயங்களுக்கு மட்டுமே.
03
சிஜிமாலி பாக்சைட் சுரங்க திட்டம் — ஒடிசா
GS-III | இயற்கை வளங்கள் | பழங்குடியினர் உரிமை | சுற்றுச்சூழல்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- திட்ட இடம்: ரயகடா மாவட்டம், ஒடிசா; பாக்சைட் என்பது அலுமினியம் உற்பத்திக்கான முதன்மை தாது.
- மதிப்பிடப்பட்ட பாக்சைட் இருப்பு: தோராயமாக 311 மில்லியன் டன்.
- சாலை அமைக்க திசை திருப்பப்பட்ட காடு: சுமாரு 4.9 ஹெக்டேர்.
- காட்டு நிலம் திசை திருப்பல் வன பாதுகாப்பு சட்டம், 1980 மூலம் கட்டுப்படுத்தப்படுகிறது.
- ஒடிசா இந்தியாவின் மிகப்பெரிய பாக்சைட் உற்பத்தி மாநிலம்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- இத்திட்டம் திரும்பவும் திரும்பவும் வரும் ஒரு பிரச்சினையை சுட்டிக்காட்டுகிறது — தொழில்துறை தாதுக்களுக்கான தேவை vs. காட்டு நிலத்தை நம்பி வாழும் பழங்குடி சமூகங்களின் உரிமைகள்.
- டோங்கரியா கோண்ட் மற்றும் அருகில் உள்ள சமூகங்கள் தண்ணீர் ஆதாரங்கள், காடுகள் மற்றும் பாரம்பரிய மலைகளுக்கு ஆபத்து என்று கூறி எதிர்க்கின்றன.
- PESA சட்டம், 1996 படி, அட்டவணை V பழங்குடி பகுதிகளில் எந்த திட்டமும் தொடங்குவதற்கு முன்பு கிராம சபையின் ஒப்புதல் கட்டாயம்.
- முன்னோக்கு: FPIC (சுதந்திரமான, முன்கூட்டிய, தகவலறிந்த சம்மதம்), உள்ளூர் சமூகங்களுடன் பலன் பகிர்வு மற்றும் வலுவான சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பு ஆகியவை நடைமுறை அனுமதிகளை மட்டும் விட மிக முக்கியம்.
04
வங்கதேசத்தின் படமா நதி அணை திட்டம்
GS-II | எல்லைக்கடந்த நீர் பிரச்சினைகள் | இந்தியா–வங்கதேசம் | GS-I | நதி அமைப்புகள்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- படமா நதி என்பது வங்கதேசத்தில் கங்கையின் முக்கிய கிளை நதி — இது நாட்டின் மேற்கு மற்றும் தென்மேற்கு பகுதிகளின் விவசாயம் மற்றும் வாழ்வாதாரத்திற்கு அத்தியாவசியமானது.
- திட்டமிட்ட அணை: சுமாரு 2.1 கி.மீ நீளம்; சுமாரு 2.88 மில்லியன் ஹெக்டேர் பாசனத்திற்கு உதவும்.
- 113 MW நீர்மின் சக்தி மற்றும் கப்பல் போக்குவரத்து வசதியும் சேர்க்கப்பட்டுள்ளன.
- இந்தியா–வங்கதேசம் நீர் பகிர்வு: 1996 கங்கை நீர் உடன்படிக்கை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- வங்கதேசத்திற்கு, இந்த அணை ஒரு நீர் பாதுகாப்பு நடவடிக்கை — தென்மேற்கு பகுதி கடுமையான பருவகால நீர் நெருக்கடியை எதிர்கொள்கிறது.
- கவலை: பகிரப்பட்ட நதிகளில் பெரிய அணைகள் வண்டல் இயக்கத்தை மாற்றலாம், மீன் இடப்பெயர்வு பாதைகளை பாதிக்கலாம் — சுயாதீனமான மதிப்பீடு தேவை.
- தீஸ்தா மற்றும் பிரம்மபுத்திரா நதிகளில் இந்தியா–வங்கதேசம் இன்னும் இறுதி ஒப்பந்தம் எட்டவில்லை — இந்த அணை அந்த கேள்விகளையும் மீண்டும் முன்னுக்கு கொண்டு வருகிறது.
- முன்னோக்கு: கட்டுமானத்திற்கு முன்பு கூட்டாக நடத்தப்படும் நீரியல் மற்றும் சுற்றுச்சூழல் ஆய்வு அவசியம்; நிகழ் நேர நீர் தரவு பகிர்வுக்கான இருதரப்பு வழிமுறைகளை வலுப்படுத்த வேண்டும்.
05
JWST — WASP-94Ab கிரகத்தின் வளிமண்டலம் வரைபடமாக்கல்
GS-III | விண்வெளி அறிவியல் | வளர்ந்து வரும் தொழில்நுட்பங்கள்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- WASP-94Ab ஒரு பெரிய வாயுக்கோள் — 'ஹாட் ஜுபிட்டர்' என வகைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது — பூமியிலிருந்து சுமாரு 700 ஒளியாண்டுகள் தொலைவில் உள்ளது.
- இது தன் நட்சத்திரத்தை 4 பூமி நாட்களில் ஒரு முறை சுற்றி வருகிறது — அதாவது தன் நட்சத்திரத்திற்கு மிகவும் நெருக்கமாக உள்ளது.
- ஜேம்ஸ் வெப் விண்வெளி தொலைநோக்கி (JWST) டிசம்பர் 2021 இல் ஏவப்பட்டது; முக்கியமாக அகச்சிவப்பு அலை வரிசையில் செயல்படுகிறது.
- முறை: டிரான்சிட் ஸ்பெக்ட்ரோஸ்கோபி — கிரகம் நட்சத்திரத்தின் முன்னால் கடக்கும்போது, நட்சத்திர ஒளி வளிமண்டலம் வழியாக சென்று அதன் வேதியியல் கலவையை வெளிப்படுத்துகிறது.
- கண்டறியப்பட்ட மேகங்கள்: சிலிகேட், இரும்பு மற்றும் மெக்னீசியம் சல்பைடு — பூமியின் நீர் அடிப்படையிலான மேகங்களிலிருந்து முற்றிலும் வேறுபட்டவை.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- நம் சூரிய குடும்பத்திற்கு வெளியே உள்ள ஒரு கிரகத்தின் வானிலை முறைகளை முதன்முறையாக நேரடியாக வரைபடமாக்கியது — கிரக அறிவியலில் ஒரு முக்கியமான திருப்புமுனை.
- கிரகத்தின் குளிர்ந்த இரவு பக்கத்தில் தாது மேகங்கள் உருவாகி, வெப்பமான பகல் பக்கத்தில் ஆவியாகின்றன — ஒரு தீவிர வளிமண்டல சுழற்சி.
- இந்தியாவிற்கு தொடர்பு: ISRO-வின் வரவிருக்கும் திட்டங்கள் — குறிப்பாக முன்மொழியப்பட்ட வீனஸ் மிஷன் — வளிமண்டல ஸ்பெக்ட்ரோஸ்கோபியை அதிகம் நம்பியிருக்கும்.
06
சிறைச்சாலை நெரிசல் — 2024 தரவுகள்
GS-II | குற்றவியல் நீதி | நிர்வாகம்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- 2024-ல் இந்தியாவின் சிறைகளில் சுமாரு 5.11 லட்சம் கைதிகள் இருந்தனர், அங்கீகரிக்கப்பட்ட இடம் வெறும் 4.53 லட்சம் — ஆக்கிரமிப்பு விகிதம்: 112.7%.
- மிகவும் கவலைக்குரிய எண்ணிக்கை: மொத்த கைதிகளில் 73% பேர் விசாரணை கைதிகள் — அதாவது இன்னும் எந்த குற்றத்திலும் தண்டிக்கப்படவில்லை.
- டெல்லியில் மிக அதிக நெரிசல்: ஆக்கிரமிப்பு விகிதம் தோராயமாக 194%.
- சிறைகள் ஏழாவது அட்டவணை, மாநில பட்டியல், நுழைவு 4 — மாநில விஷயம்.
- தரவு ஆதாரம்: தேசிய குற்றவியல் பதிவு பணியகம் (NCRB).
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- விசாரணை கைதிகளின் ஆதிக்கம் என்பது மெதுவான விசாரணை, ஏழைகளுக்கு போதுமான சட்ட உதவி இல்லாமை மற்றும் மாவட்ட நீதிமன்றங்களில் மிகை சுமையின் நேரடி விளைவு.
- நெரிசல் காரணமாக, அர்த்தமுள்ள மறுவாழ்வு திட்டங்களை நடத்துவது நடைமுறையில் சாத்தியமற்றதாகிவிடுகிறது; சுகாதாரம், சுத்தம் மற்றும் பாதுகாப்பு நிலைகள் மோசமடைகின்றன.
- CrPC பிரிவு 436A — விசாரணை கைதிகள் அதிகபட்ச தண்டனையின் பாதி காலம் நிரைந்தால் பிணை கோரலாம் — ஆனால் இது தொடர்ந்து சரியாக பயன்படுத்தப்படுவதில்லை.
- முன்னோக்கு: வன்முறையற்ற குற்றங்களுக்கு விரைவு நீதிமன்றங்கள், கட்டாயமான பிணை மதிப்பாய்வு மற்றும் வீடியோ இணைப்பு விசாரணைகள் நெரிசலை கணிசமாக குறைக்கலாம்.
07
இந்தியா–அமெரிக்கா இருதரப்பு வர்த்தக பேச்சுவார்த்தை
GS-II | இந்தியா–அமெரிக்கா உறவுகள் | GS-III | வர்த்தக கொள்கை
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- இந்தியா–அமெரிக்கா வருடாந்திர வர்த்தகம்: தோராயமாக $190–200 பில்லியன்.
- அமெரிக்கா இந்தியாவின் மிகப்பெரிய தனி வர்த்தக கூட்டாளியாக உள்ளது.
- பேச்சுவார்த்தை: முதன்மை பேச்சாளர் பிரெண்டன் லிஞ்ச் தலைமையிலான அமெரிக்க குழு BTA (இருதரப்பு வர்த்தக ஒப்பந்தம்) இறுதி செய்ய வந்துள்ளது.
- அவசரம்: ஜூலை 2026 முதல் புதிய அமெரிக்க வரி கட்டமைப்பு அமலுக்கு வர இருக்கிறது.
- iCET: அரைக்கடத்திகள், AI, சுத்தமான ஆற்றல் மற்றும் பாதுகாப்பில் கூட்டு தொழில்நுட்ப முன்முயற்சி.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- இந்தியாவின் முக்கிய கோரிக்கை: உழைப்பு-தீவிர துறைகளுக்கு — ஜவுளி, ஆடை, தோல், நகைகள் மற்றும் பொதுவான மருந்துகளுக்கு — சிறந்த சந்தை வாய்ப்பு.
- அமெரிக்கா விரும்புவது: இந்தியாவில் அமெரிக்க விவசாய பொருட்கள் மீதான இறக்குமதி வரி குறைப்பு மற்றும் டிஜிட்டல் வர்த்தக விதிகள் தளர்வு.
- ஒரு வெற்றிகரமான இடைக்கால ஒப்பந்தம் இந்திய ஏற்றுமதியாளர்களுக்கு நிலையான வணிக சூழலை வழங்கும்.
- முன்னோக்கு: உள்நாட்டு முக்கியமான துறைகளை பாதுகாத்தவாறு, இந்தியாவின் பொருளாதார நலன்களுக்கு ஏற்ப படிப்படியான சந்தை தாராளமயமாக்கலை பேச்சுவார்த்தை மூலம் சாதிக்க வேண்டும்.
08
தொகுதி மறுசீரமைப்பு மற்றும் ஒரே நேரத்தில் தேர்தல்கள்
GS-II | தேர்தல்கள் | அரசியலமைப்பு சட்டம் | கூட்டாட்சி
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- Delimitation என்பது புதுப்பிக்கப்பட்ட மக்கள்தொகை எண்ணிக்கையை பிரதிபலிக்க லோக்சபா மற்றும் சட்டமன்ற தொகுதி எல்லைகளை மறுவரையறை செய்வது.
- இந்த செயல்முறை ஒரு சட்டரீதியான Delimitation Commission மூலம் மேற்கொள்ளப்படுகிறது.
- 84வது அரசியலமைப்பு திருத்தம் (2001): 2026க்கு பிறகான முதல் மக்கள்தொகை கணக்கெடுப்பு வரை லோக்சபா இட எண்ணிக்கையில் மாற்றம் செய்வதை நிறுத்தி வைத்தது.
- 'ஒரே நாடு, ஒரே தேர்தல்' (ONOE): லோக்சபா மற்றும் அனைத்து மாநில சட்டமன்ற தேர்தல்களையும் ஒரே நேரத்தில் நடத்த திட்டம்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- Delimitation-க்குப் பிறகு அதிக மக்கள்தொகை கொண்ட உத்தரப் பிரதேசம் மற்றும் பீகார் போன்ற வட மாநிலங்களின் லோக்சபா பிரதிநிதித்துவம் அதிகரிக்கும்; சிறப்பாக மக்கள்தொகையை கட்டுப்படுத்திய தமிழ்நாடு மற்றும் கேரளா போன்ற தெற்கு மாநிலங்கள் தங்கள் சார்பு பங்கை இழக்கலாம்.
- ONOE அரசியலமைப்பு சிக்கல்களை எழுப்புகிறது — ஒரு மாநில அரசாங்கம் காலத்தின் நடுவில் கலைந்தால் ஜனாதிபதி ஆட்சி திணிக்க வேண்டியிருக்கும், இது கூட்டாட்சி ஜனநாயக நெறிகளுக்கு எதிரானது.
- அடிக்கடி தேர்தல்கள் செலவு மிக்கவை மற்றும் நிலையற்றவை, ஆனால் ஒரு கடினமான தேசிய தேர்தல் சுழற்சி இந்தியாவின் கூட்டாட்சி பன்முகத்தன்மைக்கு ஏற்றதல்ல.
- முன்னோக்கு: ONOE-ஐ அமல்படுத்துவதற்கு முன்பு உண்மையான பல்கட்சி கலந்தாய்வும் மாநில அளவில் ஜனநாயக பொறுப்புணர்வை பாதுகாக்கும் அரசியலமைப்பு திருத்தங்களும் அவசியம்.
09
ஆரவல்லி மலைகள் — அச்சுறுத்தப்படும் சுற்றுச்சூழல் தடுப்பரண்
GS-I | புவி இயல் | GS-III | சுற்றுச்சூழல்
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- ஆரவல்லி மலைத்தொடர் புவியியல் ரீதியாக உலகின் மிகப் பழமையான மலை அமைப்புகளில் ஒன்று — இது குஜராத், ராஜஸ்தான், ஹரியாணா மற்றும் டெல்லி வழியாக செல்கிறது.
- சுற்றுச்சூழல் செயல்பாடு: தார் பாலைவனத்திலிருந்து வரும் புழுதி நிரம்பிய காற்று அடர்த்தியான மக்கள்தொகை கொண்ட கங்கை சமவெளிகளுக்குள் நுழைவதை தடுக்கிறது.
- மேலும் நிலத்தடி நீர் நிரப்பல், உள்ளூர் பல்லுயிரியல் மற்றும் கார்பன் உறிஞ்சுதலை ஆதரிக்கிறது.
- அச்சுறுத்தல்கள்: குவாரி தோண்டல், சட்டவிரோத சுரங்கம், நகர் பரவல் மற்றும் காடழிப்பு.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- ஆய்வுகள் காட்டுவது: ஹரியாணா மற்றும் ராஜஸ்தானில் பல ஆண்டுகளாக நடந்த கட்டுப்பாடற்ற குவாரி தோண்டல் காரணமாக பல ஆரவல்லி மலைக் குன்றுகள் உடல் ரீதியாக மறைந்துவிட்டன — இது மீட்க முடியாத சுற்றுச்சூழல் இழப்பு.
- தொடர் சிதைவால் டெல்லி-NCR-ல் புழுதிப்புயல்கள் அதிகமாகி, காற்று தரம் மோசமடைகிறது; விவசாய உற்பத்தியும் பாதிக்கப்படுகிறது.
- வடமேற்கு இந்தியாவில் கோடிக்கணக்கான மக்கள் மற்றும் விவசாயிகள் நம்பும் நிலத்தடி நீர் அமைப்புகளை நிரப்புவதில் இந்த மலைத்தொடர் முக்கிய பங்கு வகிக்கிறது.
- முன்னோக்கு: உயர் நீதிமன்ற சுரங்க தடைகளை கடுமையாக நடைமுறைப்படுத்துதல், செயற்கைக்கோள் மூலம் மலை மறைவை கண்காணித்தல் மற்றும் மலைத்தொடர் வழியில் பெரிய அளவில் மரவளர்ப்பு.
10
புதிய பாதுகாப்புப் படைத் தளபதி (CDS)
GS-III | பாதுகாப்பு சீர்திருத்தம் | தேசிய பாதுகாப்பு
ஆரம்ப நிலை தகவல்கள்
- CDS பதவி 2019-ல் கார்கில் மதிப்பாய்வு குழுவின் (1999) பரிந்துரைகளின் அடிப்படையில் உருவாக்கப்பட்டது.
- CDS இராணுவ விவகார திணைக்களம் (DMA) தலைவராக செயல்படுகிறார்; இராணுவ விவகாரங்களில் அரசின் முதன்மை ஆலோசகர்.
- ஜெனரல் என்.எஸ். ராஜா சுப்ரமணி இந்தியாவின் புதிய CDS ஆக பொறுப்பேற்றுள்ளார்.
முதன்மை நிலை பகுப்பாய்வு
- முப்படை ஒருங்கிணைப்பு: இந்திய ராணுவம், கடற்படை மற்றும் விமானப்படை ஆகியவற்றுக்கிடையே பொதுவான திட்டமிடல், தளவாடம் மற்றும் கொள்முதல் — மேலையீடுகளை நீக்கி செயல்திறனை மேம்படுத்த.
- தியேட்டர் கமாண்டுகள்: புவியியல் பகுதி அடிப்படையிலான ஒருங்கிணைந்த இராணுவ கட்டளைகளை நிறுவுதல் — இந்திய பாதுகாப்பில் மிக முக்கியமான கட்டமைப்பு சீர்திருத்தங்களில் ஒன்று; இன்னும் படைப்பிரிவுகளுக்கிடையே ஒருங்கிணைப்பு சவால்களை எதிர்கொள்கிறது.
- பாதுகாப்பு உள்நாட்டுமயமாக்கல்: நேர்மறை உள்நாட்டுமயமாக்கல் பட்டியல் மூலம் இறக்குமதி செய்யப்பட்ட ஆயுதங்களை குறைத்து உள்நாட்டு பாதுகாப்பு தொழில் சூழலை வளர்த்தல்.
- வளர்ந்து வரும் தொழில்நுட்பம்: AI-இயக்கிய கண்காணிப்பு, தன்னியக்க அமைப்புகள், சைபர் பாதுகாப்பு மற்றும் விண்வெளி சார்ந்த சொத்துக்களை பாரம்பரிய இராணுவ திட்டமிடலில் ஒருங்கிணைத்தல்.
Self-prepared notes — 02 June 2026
