todays current affairs pic
Contact Us
Daily CURRENT AFFAIRS Notes
Daily Current Affairs | 9 Jun 2026 | UPSC Notes English Hindi Tamil

Daily Current Affairs — 9 June 2026

Daily Current Affairs 9 June 2026 covers Iran–Israel fresh strikes, India-China partnership outlook, India’s nuclear expansion, India-Oman CEPA, Great Nicobar project debate, India-Bangladesh ties, Census 2027, Zojila Tunnel, quantum randomness breakthrough and quantum security for exam-focused UPSC Prelims and Mains preparation.

Topics at a Glance — Top 10 Exam-Relevant
  1. Iran–Israel Fresh Strikes
  2. India-China as Partners, Not Rivals
  3. India's Nuclear Arsenal Expansion (SIPRI)
  4. India-Oman CEPA
  5. Great Nicobar Project Debate
  6. India-Bangladesh Trust Deficit
  7. NFHS-6 Indicators Debate
  8. Census 2027 and Representation
  9. Zojila Tunnel Final Breakthrough
  10. Quantum Randomness for Digital Security
01
Iran–Israel Fresh Strikes and Escalation Warning
GS-II | International Relations | West Asia | Energy Security
NEWS
  • Israel and Iran exchanged fresh military strikes despite ongoing ceasefire efforts.
  • Iran announced it was halting offensive operations but warned that any fresh Israeli action would invite a stronger response.
  • Israeli Defence Minister Israel Katz said operations against Hezbollah and Iran-backed groups would continue if threats persisted.
  • Iranian state media reported casualties and damage in Tehran and other cities.
  • India issued advisories asking citizens in both countries to remain vigilant and avoid non-essential travel.
PRELIMS
  • Iran and Israel share a long-standing strategic rivalry involving direct and proxy confrontations across West Asia.
  • The Strait of Hormuz handles nearly one-fifth of global oil trade.
  • West Asia supplies a significant share of India's crude oil and LNG imports.
  • India maintains diplomatic ties with both Israel and Iran and has consistently advocated dialogue.
  • A large Indian diaspora lives in the region, making evacuation a foreign policy priority.
MAINS
  • Renewed West Asia tensions threaten global energy security, shipping routes and supply chains.
  • India must protect its diaspora while maintaining a balanced diplomatic approach.
  • Escalation could raise crude prices, widen the current account deficit and stoke inflation.
  • Way forward: de-escalation diplomacy, diversified energy sourcing, strategic petroleum reserves and protected evacuation plans.
02
India, China Should See Each Other as Partners, Not Rivals
GS-II | International Relations | India and Neighbourhood
NEWS
  • China's Foreign Ministry said India and China should view each other as partners and opportunities, not rivals or strategic threats.
  • Beijing emphasised maintaining the "right strategic perception" and avoiding a competitive lens.
  • Both sides have shown signs of stabilising ties after sustained diplomatic and military-level engagement.
  • Efforts continue to manage differences along the Line of Actual Control (LAC).
  • Discussions are ongoing to restore trade, economic and people-to-people exchanges.
PRELIMS
  • India and China share a disputed boundary of about 3,488 km.
  • Diplomatic relations were established in 1950.
  • Bilateral trade exceeds $100 billion annually.
  • WMCC (Working Mechanism for Consultation and Coordination) and Special Representatives' talks manage border tensions.
  • Both cooperate in BRICS, SCO, G20 and climate negotiations.
MAINS
  • India-China ties deeply influence Asian stability, trade and supply chains.
  • Border peace and tranquillity remain the foundation for broader cooperation.
  • Strategic perception matters more than rhetoric in managing a complex rivalry.
  • Way forward: maintain LAC stability, expand trade, restore people-to-people ties and pursue balanced multilateral cooperation.
03
India Expanded its Nuclear Arsenal in 2025, Says SIPRI
GS-III | Internal Security | Defence Technology | Nuclear Security
NEWS
  • The SIPRI Yearbook 2026 reported that India's nuclear stockpile increased from about 172 warheads (2024) to ~180 (2025).
  • India continues to modernise its nuclear triad — land, air and sea-based delivery systems.
  • Investments are rising in longer-range missile systems.
  • India and Pakistan continue modernising nuclear forces amid regional tensions.
  • All recognised nuclear powers are expanding or upgrading arsenals, indicating renewed strategic competition.
PRELIMS
  • SIPRI is the Stockholm International Peace Research Institute; est. 1966; HQ Sweden.
  • India follows Credible Minimum Deterrence and a No First Use (NFU) policy, with massive retaliation reserved.
  • India's nuclear triad includes land-based missiles, aircraft-delivered weapons and submarine-launched ballistic missiles.
  • The nine nuclear-armed states together possessed over 12,000 warheads at the start of 2026.
  • India's defence expenditure crossed $92 billion in 2025 (SIPRI estimates).
MAINS
  • Modernisation reflects evolving regional security dynamics, especially China's growing arsenal.
  • Credible deterrence requires survivable second-strike capability, which India is strengthening.
  • Strategic competition among nuclear powers can undermine global non-proliferation efforts.
  • Way forward: maintain credible deterrence, strengthen arms control diplomacy, promote strategic stability and avoid arms races.
04
India-Oman CEPA: A New Gateway for India's Exports
GS-II | International Trade | Bilateral Relations | GS-III | Economy
NEWS
  • The India-Oman Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) was signed in 2026.
  • It provides duty-free access for a large share of Indian exports to Oman.
  • Trade is expected to grow in engineering goods, pharmaceuticals, textiles, chemicals, food and services.
  • Oman has offered greater market access for Indian professionals in IT, healthcare, education and consulting.
  • The agreement simplifies customs, certification and regulatory compliance, reducing transaction costs.
PRELIMS
  • India and Oman share centuries-old maritime and commercial ties across the Arabian Sea.
  • Oman is a key Gulf partner for trade, energy and investment.
  • Ports of Duqm, Salalah and Sohar are emerging logistics hubs linking Asia, Africa and the Middle East.
  • India is one of Oman's largest trading partners and enjoys a trade surplus.
  • The CEPA complements India's broader Gulf engagement strategy.
MAINS
  • The CEPA opens new export markets and strengthens India's trade footprint in West Asia.
  • It supports the India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) vision.
  • Free trade must be paired with industrial policy, logistics and standards to deliver real benefits.
  • Way forward: increase FTA utilisation, boost port connectivity, expand services trade and align with national manufacturing goals.
05
Great Nicobar Project: Strategic Afterthought
GS-III | Environment | Infrastructure | Biodiversity | Sustainable Development
NEWS
  • The Great Nicobar Island project proposes a transshipment port, airport, township and power facilities.
  • Environmental groups flagged concerns about deforestation, biodiversity loss and impacts on fragile island ecosystems.
  • Indigenous communities have raised issues of consultation, displacement and traditional rights.
  • Critics have called for greater transparency in environmental clearances and project costs.
  • The debate highlights the challenge of balancing strategic infrastructure with ecological sustainability.
PRELIMS
  • Great Nicobar is India's southernmost island, part of the Andaman and Nicobar archipelago.
  • It lies near key international shipping routes through the Malacca Strait region.
  • The island hosts ecologically sensitive tropical rainforests and endemic species.
  • Indigenous communities include the Shompen tribe and the Nicobarese people.
  • It forms part of the UNESCO-recognised Great Nicobar Biosphere Reserve.
MAINS
  • Strategic infrastructure is essential for Indo-Pacific connectivity, but ecological and tribal rights cannot be ignored.
  • Robust environmental impact assessment, free prior informed consent and benefit-sharing are crucial.
  • Island ecosystems are highly fragile and climate-vulnerable.
  • Way forward: transparent EIA, independent monitoring, biodiversity offsets, tribal welfare plans and phased implementation.
06
The Trust Deficit in India-Bangladesh Ties
GS-II | International Relations | Neighbourhood | South Asia
NEWS
  • Political changes in Bangladesh have created uncertainty about the future trajectory of bilateral ties.
  • Issues like illegal migration, visas, border management and water sharing continue to influence public perception.
  • Concerns remain over delays in renewing the Ganga Water Treaty framework.
  • Bangladesh has expanded diplomatic engagement with other powers, including China.
  • Both sides acknowledge the strategic importance of stable and cooperative relations.
PRELIMS
  • India and Bangladesh share a land border of over 4,000 km, the longest India shares with any neighbour.
  • Ganga Water Treaty, 1996 is a cornerstone of bilateral water cooperation.
  • Bangladesh is India's largest trading partner in South Asia.
  • Connectivity projects cover rail, road, inland waterways and energy links.
  • Security cooperation has improved considerably over the past decade.
MAINS
  • Stable India-Bangladesh relations are vital for regional security, trade and connectivity in eastern South Asia.
  • Trust deficit can derail cross-border cooperation, energy trade and humanitarian exchanges.
  • China's expanding footprint in Bangladesh adds strategic complexity.
  • Way forward: revive water-sharing talks, strengthen connectivity, address security concerns diplomatically and ensure mutual respect for sovereignty.
07
NFHS-6: What is Lost and What is Gained
GS-II | Health | Nutrition | Welfare | Human Development
NEWS
  • The Health Ministry released preliminary NFHS-6 (2023-24) fact sheets, dropping several indicators that were part of NFHS-5.
  • Improvements were reported in child nutrition, maternal healthcare, institutional deliveries, antenatal care and women's internet access.
  • New questions cover digital literacy, DBT, financial inclusion and SHG participation.
  • Indicators like anaemia, infant mortality, child mortality, sex ratio at birth, sanitation and clean cooking fuel have been excluded.
  • Exclusive breastfeeding and modern contraceptive use have declined nationally.
PRELIMS
  • NFHS is conducted by IIPS (International Institute for Population Sciences) under the Health Ministry.
  • NFHS-6 covered nearly 6.8 lakh households across States and UTs.
  • NFHS-6 fact sheets contain fewer indicators than NFHS-5.
  • Anaemia will now be tracked through a separate Diet and Biomarkers Survey.
  • Stunting, underweight and wasting have declined nationally, though interstate disparities remain.
MAINS
  • Dropping key indicators can weaken longitudinal comparisons and evidence-based policy.
  • Anaemia, mortality and sanitation data are critical for nutrition and public health planning.
  • State-level monitoring is essential to ensure no region is left behind.
  • Way forward: restore key indicators in detailed reports, strengthen state-level monitoring and integrate administrative data for holistic assessment.
08
Why Census 2027 Matters for Development and Representation
GS-II | Governance | Population | Representation | Public Policy
NEWS
  • India has begun preparations for Census 2027, the first population census after a 16-year gap.
  • It will provide an updated demographic database for policymaking, welfare delivery and planning.
  • It will be conducted in two phases — household listing and detailed socio-economic data.
  • It is expected to include caste enumeration, a major development in social justice discourse.
  • Census data will guide delimitation, reservations, fiscal transfers and welfare targeting.
PRELIMS
  • Census operations are conducted under the Census Act, 1948.
  • Implemented by the Office of the Registrar General and Census Commissioner.
  • Census 2027 is the first census after the COVID-19 pandemic and follows Census 2011.
  • Census data influences Finance Commission recommendations and central fund allocation.
  • Caste enumeration could influence debates on affirmative action.
MAINS
  • An updated census is critical for evidence-based governance and welfare delivery.
  • Accurate data is essential for planning in health, education, housing, employment and urban development.
  • Caste data could reshape representation, reservation policy and welfare targeting.
  • Way forward: ensure transparent methodology, strengthen digital infrastructure for enumeration, and maintain data privacy.
09
Zojila Tunnel: Final Breakthrough Between Kashmir and Kargil
GS-III | Infrastructure | Border Connectivity | GS-I | Himalayan Geography
NEWS
  • The Zojila Tunnel project achieved its final breakthrough, completing excavation of the main tunnel.
  • It will provide year-round connectivity between the Kashmir Valley and Ladakh, ending dependence on the Zojila Pass.
  • Improved connectivity will boost defence logistics, tourism, trade and socio-economic development.
  • Travel time between Ganderbal and Drass is expected to reduce from several hours to around 20 minutes.
  • It is one of India's most challenging and strategically important infrastructure projects.
PRELIMS
  • The Zojila Tunnel is a 13.14-km-long bi-directional road tunnel between Sonamarg (J&K) and Drass (Ladakh).
  • Situated at an altitude of over 11,500 feet.
  • Being executed by MEIL (Megha Engineering and Infrastructure Limited).
  • Strategically important for troop and supply movement to Ladakh during harsh winters.
  • Part of India's broader border infrastructure push in remote Himalayan regions.
MAINS
  • All-weather connectivity strengthens defence preparedness in sensitive border areas.
  • It promotes tourism, trade and local employment in Ladakh and Kashmir.
  • High-altitude tunnel construction poses engineering, geological and environmental challenges.
  • Way forward: integrate tunnel with road, rail and digital networks; ensure safety audits and environmental safeguards.
10
'Amplifying' Random Numbers: Breakthrough in Digital Security
GS-III | Science & Technology | Cyber Security | Quantum Technology
NEWS
  • Researchers from ETH Zurich reported a breakthrough called "randomness amplification" using quantum physics.
  • The technique uses quantum entanglement and Bell-test experiments to generate certified randomness.
  • It addresses long-standing cryptography issues, where even advanced random number generators can carry subtle biases.
  • Weak or partially predictable random inputs can be converted into near-perfect random outputs.
  • It can significantly strengthen encryption, blockchain and secure communication systems.
PRELIMS
  • Modern encryption relies on random numbers for cryptographic keys, passwords and authentication.
  • Quantum randomness originates from quantum phenomena that cannot be predicted even in principle.
  • Bell-test experiments certify that outcomes are genuinely random and not influenced by hidden variables.
  • Certified randomness protects future digital systems against quantum-enabled attacks.
  • Applications include financial transactions, blockchain, military communications and public randomness beacons.
MAINS
  • Strong cryptographic randomness is essential in the era of quantum computing and sophisticated cyber threats.
  • Randomness amplification improves trust in digital infrastructure, especially in finance and defence.
  • Ethical concerns include potential misuse in surveillance, encryption-breaking and cyber warfare.
  • Way forward: integrate certified randomness into national cybersecurity frameworks, encourage R&D and build indigenous quantum capabilities.
01
ईरान-इजरायल के नए हमले और तनाव की चेतावनी
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पश्चिम एशिया | ऊर्जा सुरक्षा
NEWS
  • जारी युद्धविराम प्रयासों के बावजूद इजरायल और ईरान ने एक-दूसरे पर नए सैन्य हमले किए।
  • ईरान ने आक्रामक कार्रवाई रोकने की घोषणा की, लेकिन कहा कि इजरायल की ओर से कोई और कार्रवाई कड़ी प्रतिक्रिया को आमंत्रित करेगी।
  • इजरायल के रक्षा मंत्री इस्राएल काट्ज़ ने कहा कि हिज़्बुल्लाह और ईरान समर्थित समूहों के खिलाफ कार्रवाई जारी रहेगी।
  • ईरानी राज्य मीडिया ने तेहरान और अन्य शहरों में विस्फोटों से जनहानि और क्षति की सूचना दी।
  • भारत ने दोनों देशों में अपने नागरिकों को सतर्क रहने और अनावश्यक यात्रा से बचने की सलाह जारी की।
PRELIMS
  • ईरान और इजरायल के बीच पश्चिम एशिया में सीधे और प्रॉक्सी टकराव के साथ दीर्घकालिक रणनीतिक प्रतिद्वंद्विता है।
  • होर्मुज जलडमरूमध्य वैश्विक तेल व्यापार का लगभग एक-पाँचवाँ भाग संभालता है।
  • पश्चिम एशिया भारत के कच्चे तेल और LNG आयात का एक महत्वपूर्ण हिस्सा आपूर्ति करता है।
  • भारत इजरायल और ईरान दोनों के साथ राजनयिक संबंध रखता है और संवाद का समर्थन करता है।
  • क्षेत्र में बड़ी भारतीय प्रवासी आबादी रहती है, जिससे निकासी एक प्राथमिकता है।
MAINS
  • पश्चिम एशिया में तनाव वैश्विक ऊर्जा सुरक्षा, समुद्री मार्गों और आपूर्ति श्रृंखला को खतरे में डालता है।
  • भारत को प्रवासी सुरक्षा और संतुलित कूटनीति के बीच संतुलन बनाना होगा।
  • कच्चे तेल की कीमतें, चालू खाता घाटा और मुद्रास्फीति प्रभावित हो सकती हैं।
  • आगे की राह: तनाव कम करने की कूटनीति, ऊर्जा स्रोतों का विविधीकरण, सामरिक भंडार और सुरक्षित निकासी योजना।
02
भारत और चीन साझेदार, प्रतिद्वंद्वी नहीं
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पड़ोसी देश
NEWS
  • चीन के विदेश मंत्रालय ने कहा कि भारत और चीन को एक-दूसरे को साझेदार और अवसर के रूप में देखना चाहिए, प्रतिद्वंद्वी के रूप में नहीं।
  • बीजिंग ने "सही रणनीतिक धारणा" बनाए रखने और प्रतिस्पर्धी दृष्टिकोण से बचने पर जोर दिया।
  • निरंतर राजनयिक और सैन्य स्तर की बातचीत के बाद द्विपक्षीय संबंधों में स्थिरता के संकेत हैं।
  • एलएसी (Line of Actual Control) पर मतभेदों को प्रबंधित करने के प्रयास जारी हैं।
  • व्यापार और लोगों के बीच आदान-प्रदान को बहाल करने पर चर्चा हो रही है।
PRELIMS
  • भारत और चीन के बीच विवादित सीमा लगभग 3,488 किमी लंबी है।
  • राजनयिक संबंध 1950 में स्थापित हुए।
  • द्विपक्षीय व्यापार वार्षिक रूप से 100 अरब डॉलर से अधिक है।
  • WMCC (Working Mechanism for Consultation and Coordination) और विशेष प्रतिनिधि वार्ता सीमा तनाव को प्रबंधित करते हैं।
  • दोनों BRICS, SCO, G20 और जलवायु मंचों पर सहयोग करते हैं।
MAINS
  • भारत-चीन संबंध एशियाई स्थिरता, व्यापार और आपूर्ति श्रृंखला को गहराई से प्रभावित करते हैं।
  • सीमा पर शांति व्यापक सहयोग की आधारशिला है।
  • रणनीतिक धारणा प्रतिद्वंद्विता को संतुलित करने में महत्वपूर्ण है।
  • आगे की राह: एलएसी स्थिरता बनाए रखना, व्यापार बढ़ाना, लोगों के बीच संपर्क बहाल करना और बहुपक्षीय सहयोग।
03
भारत ने 2025 में अपना परमाणु शस्त्रागार बढ़ाया: SIPRI
GS-III | आंतरिक सुरक्षा | रक्षा तकनीक | परमाणु सुरक्षा
NEWS
  • SIPRI Yearbook 2026 ने बताया कि भारत का परमाणु भंडार 2024 में 172 से बढ़कर 2025 में लगभग 180 हुआ।
  • भारत अपनी परमाणु त्रिकोण (स्थल, वायु और नौसैनिक) को आधुनिक बना रहा है।
  • लंबी दूरी की मिसाइल प्रणालियों में निवेश बढ़ रहा है।
  • भारत और पाकिस्तान क्षेत्रीय तनाव के बीच परमाणु बलों का आधुनिकीकरण कर रहे हैं।
  • सभी मान्यता प्राप्त परमाणु शक्तियाँ अपने शस्त्रागारों का विस्तार या आधुनिकीकरण कर रही हैं।
PRELIMS
  • SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute); 1966 में स्थापित; HQ स्वीडन।
  • भारत विश्वसनीय न्यूनतम प्रतिरोधकता और पहले प्रयोग न करने की नीति अपनाता है।
  • परमाणु त्रिकोण में स्थल-आधारित मिसाइलें, विमान-आधारित हथियार और पनडुब्बी-आधारित मिसाइलें शामिल हैं।
  • नौ परमाणु शक्तियों के पास मिलाकर 12,000 से अधिक परमाणु हथियार हैं।
  • भारत का रक्षा व्यय 2025 में 92 अरब डॉलर से अधिक रहा।
MAINS
  • आधुनिकीकरण क्षेत्रीय सुरक्षा गतिशीलता, विशेषकर चीन के बढ़ते शस्त्रागार के संदर्भ में है।
  • विश्वसनीय प्रतिरोधकता के लिए सर्वाइवेबल सेकंड-स्ट्राइक क्षमता आवश्यक है।
  • परमाणु शक्तियों के बीच प्रतिस्पर्धा वैश्विक अप्रसार प्रयासों को कमजोर कर सकती है।
  • आगे की राह: विश्वसनीय प्रतिरोधकता, शस्त्र नियंत्रण कूटनीति, रणनीतिक स्थिरता और हथियार दौड़ से बचाव।
04
भारत-ओमान सीईपीए: भारत के निर्यात के लिए नया अवसर
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय व्यापार | GS-III | अर्थव्यवस्था
NEWS
  • भारत-ओमान सीईपीए (Comprehensive Economic Partnership Agreement) 2026 में हस्ताक्षरित हुआ।
  • यह भारतीय निर्यात के बड़े हिस्से को ओमान में शुल्क-मुक्त पहुँच प्रदान करता है।
  • इंजीनियरिंग, फार्मा, कपड़ा, रसायन, खाद्य और सेवा क्षेत्रों में व्यापार बढ़ने की उम्मीद है।
  • ओमान ने IT, स्वास्थ्य, शिक्षा और परामर्श में भारतीय पेशेवरों के लिए बेहतर पहुँच दी है।
  • सीमा शुल्क, प्रमाणन और नियामकीय प्रक्रियाएँ सरल हुई हैं, जिससे लेन-देन लागत कम हुई है।
PRELIMS
  • भारत और ओमान के बीच अरब सागर के पार सदियों पुराने समुद्री और व्यापारिक संबंध हैं।
  • ओमान खाड़ी क्षेत्र में व्यापार, ऊर्जा और निवेश के लिए प्रमुख भागीदार है।
  • दुक्म, सलालाह और सोहार पोर्ट एशिया, अफ्रीका और मध्य पूर्व को जोड़ने वाले प्रमुख लॉजिस्टिक्स केंद्र बन रहे हैं।
  • भारत ओमान के सबसे बड़े व्यापारिक साझेदारों में से एक है और व्यापार अधिशेष भारत के पक्ष में है।
  • यह सीईपीए भारत की समग्र खाड़ी रणनीति को मजबूत करता है।
MAINS
  • सीईपीए भारत के निर्यात को बढ़ावा देता है और पश्चिम एशिया में व्यापार पदचिह्न मजबूत करता है।
  • यह IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor) दृष्टि का समर्थन करता है।
  • मुक्त व्यापार के लाभ तभी मिलते हैं जब औद्योगिक नीति और लॉजिस्टिक्स सहायक हों।
  • आगे की राह: FTA उपयोग बढ़ाना, पोर्ट कनेक्टिविटी, सेवा व्यापार विस्तार और राष्ट्रीय विनिर्माण लक्ष्यों के साथ संरेखण।
05
ग्रेट निकोबार परियोजना: रणनीतिक पुनर्विचार
GS-III | पर्यावरण | अवसंरचना | जैव विविधता
NEWS
  • ग्रेट निकोबार परियोजना में ट्रांसशिपमेंट पोर्ट, हवाई अड्डा, टाउनशिप और बिजली सुविधाएँ प्रस्तावित हैं।
  • पर्यावरण समूहों ने वनों की कटाई, जैव विविधता हानि और द्वीप पारिस्थितिकी तंत्र पर प्रभाव की चिंता जताई।
  • स्वदेशी समुदायों ने परामर्श, विस्थापन और पारंपरिक अधिकारों के मुद्दे उठाए हैं।
  • समीक्षकों ने पर्यावरण मंजूरी और परियोजना लागत में पारदर्शिता की माँग की है।
  • यह बहस रणनीतिक अवसंरचना और पारिस्थितिकी सततता के बीच संतुलन का प्रश्न है।
PRELIMS
  • ग्रेट निकोबार भारत का सबसे दक्षिणी द्वीप है, अंडमान और निकोबार द्वीप समूह का हिस्सा।
  • यह मलक्का जलडमरूमध्य क्षेत्र के प्रमुख अंतर्राष्ट्रीय समुद्री मार्गों के पास स्थित है।
  • यहाँ पारिस्थितिक रूप से संवेदनशील उष्णकटिबंधीय वर्षावन और कई स्थानिक प्रजातियाँ हैं।
  • स्वदेशी समुदायों में शॉम्पेन जनजाति और निकोबारी लोग शामिल हैं।
  • ग्रेट निकोबार UNESCO मान्यता प्राप्त ग्रेट निकोबार बायोस्फीयर रिजर्व का हिस्सा है।
MAINS
  • रणनीतिक अवसंरचना इंडो-पैसिफिक कनेक्टिविटी के लिए महत्वपूर्ण है, पर पारिस्थितिकी और जनजातीय अधिकारों की रक्षा जरूरी है।
  • मजबूत पर्यावरण प्रभाव आकलन, स्वतंत्र पूर्व सूचित सहमति और लाभ-साझाकरण आवश्यक हैं।
  • द्वीप पारिस्थितिकी तंत्र अत्यधिक नाजुक और जलवायु-संवेदनशील हैं।
  • आगे की राह: पारदर्शी EIA, स्वतंत्र निगरानी, जैव विविधता ऑफसेट, जनजातीय कल्याण योजना और चरणबद्ध कार्यान्वयन।
06
भारत-बांग्लादेश संबंधों में विश्वास की कमी
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पड़ोसी देश
NEWS
  • बांग्लादेश में राजनीतिक बदलावों ने द्विपक्षीय संबंधों की दिशा पर अनिश्चितता पैदा की है।
  • अवैध प्रवास, वीजा, सीमा प्रबंधन और जल-बँटवारा जैसे मुद्दे जनधारणा को प्रभावित कर रहे हैं।
  • गंगा जल संधि के नवीनीकरण में देरी पर चिंता जताई गई है।
  • बांग्लादेश ने चीन सहित अन्य शक्तियों के साथ राजनयिक जुड़ाव बढ़ाया है।
  • दोनों पक्ष स्थिर और सहयोगी संबंधों के महत्व को स्वीकार करते हैं।
PRELIMS
  • भारत और बांग्लादेश के बीच 4,000 किमी से अधिक की भूमि सीमा है, जो भारत की किसी भी पड़ोसी के साथ सबसे लंबी है।
  • गंगा जल संधि, 1996 द्विपक्षीय जल सहयोग का आधार है।
  • बांग्लादेश दक्षिण एशिया में भारत का सबसे बड़ा व्यापारिक साझेदार है।
  • रेल, सड़क, अंतर्देशीय जलमार्ग और ऊर्जा कनेक्टिविटी परियोजनाएँ विस्तार ले रही हैं।
  • सुरक्षा सहयोग पिछले दशक में काफी सुधरा है।
MAINS
  • स्थिर भारत-बांग्लादेश संबंध पूर्वी दक्षिण एशिया में सुरक्षा, व्यापार और कनेक्टिविटी के लिए अत्यंत महत्वपूर्ण हैं।
  • विश्वास की कमी सीमा पार सहयोग, ऊर्जा व्यापार और मानवीय संबंधों को बाधित कर सकती है।
  • बांग्लादेश में चीन का बढ़ता प्रभाव रणनीतिक जटिलता जोड़ता है।
  • आगे की राह: जल-बँटवारा वार्ता पुनः शुरू करना, कनेक्टिविटी बढ़ाना, सुरक्षा मुद्दों का राजनयिक समाधान और संप्रभुता का परस्पर सम्मान।
07
NFHS-6: क्या खोया, क्या मिला
GS-II | स्वास्थ्य | पोषण | कल्याण
NEWS
  • स्वास्थ्य मंत्रालय ने NFHS-6 (2023-24) के प्रारंभिक फैक्टशीट जारी किए, जिनमें कई संकेतक हटा दिए गए।
  • बाल पोषण, मातृ स्वास्थ्य, संस्थागत प्रसव, एएनसी और महिलाओं की इंटरनेट पहुँच में सुधार दर्ज हुआ।
  • नए प्रश्न डिजिटल साक्षरता, DBT, वित्तीय समावेशन और SHG भागीदारी पर केंद्रित हैं।
  • एनीमिया, शिशु मृत्यु दर, बाल मृत्यु दर, जन्म के समय लिंगानुपात, स्वच्छता और स्वच्छ ईंधन जैसे संकेतक हटा दिए गए।
  • विशेष स्तनपान और आधुनिक गर्भनिरोधक उपयोग में राष्ट्रीय गिरावट देखी गई।
PRELIMS
  • NFHS का संचालन IIPS (International Institute for Population Sciences) करता है।
  • NFHS-6 में लगभग 6.8 लाख परिवार शामिल किए गए।
  • NFHS-6 में NFHS-5 से कम संकेतक शामिल हैं।
  • एनीमिया अब Diet and Biomarkers Survey के माध्यम से ट्रैक किया जाएगा।
  • स्टंटिंग, अंडरवेट और वेस्टिंग राष्ट्रीय स्तर पर घटे हैं, हालांकि राज्यों में असमानताएँ बनी हुई हैं।
MAINS
  • प्रमुख संकेतकों को हटाने से दीर्घकालिक तुलना और नीति आधारित निर्णय प्रभावित हो सकते हैं।
  • एनीमिया, मृत्यु दर और स्वच्छता डेटा पोषण और सार्वजनिक स्वास्थ्य नीति के लिए अनिवार्य हैं।
  • राज्य-स्तरीय निगरानी आवश्यक है।
  • आगे की राह: विस्तृत रिपोर्ट में महत्वपूर्ण संकेतक बहाल करना, राज्य-स्तरीय निगरानी मजबूत करना और प्रशासनिक डेटा एकीकृत करना।
08
जनगणना 2027 क्यों महत्वपूर्ण है
GS-II | शासन | जनसंख्या | प्रतिनिधित्व
NEWS
  • भारत ने जनगणना 2027 की तैयारियाँ शुरू कीं, जो 16 वर्षों के अंतराल के बाद पहली जनगणना है।
  • यह नीति-निर्माण, कल्याण वितरण और दीर्घकालिक योजना के लिए अद्यतन डेटा प्रदान करेगी।
  • यह दो चरणों में होगी — परिवार सूचीकरण और विस्तृत सामाजिक-आर्थिक डेटा।
  • इसमें जाति गणना शामिल होने की संभावना है, जो सामाजिक न्याय संवाद में महत्वपूर्ण है।
  • जनगणना डेटा परिसीमन, आरक्षण, वित्तीय हस्तांतरण और कल्याण लक्ष्यीकरण को दिशा देगा।
PRELIMS
  • जनगणना का संचालन जनगणना अधिनियम, 1948 के तहत होता है।
  • इसे Registrar General and Census Commissioner कार्यालय द्वारा क्रियान्वित किया जाता है।
  • जनगणना 2027 COVID-19 के बाद की पहली जनगणना है और जनगणना 2011 के बाद हो रही है।
  • जनगणना डेटा वित्त आयोग की सिफारिशों और केंद्रीय निधि वितरण को प्रभावित करता है।
  • जाति गणना सकारात्मक कार्रवाई संबंधी बहस को प्रभावित कर सकती है।
MAINS
  • अद्यतन जनगणना साक्ष्य-आधारित शासन और कल्याण वितरण के लिए अनिवार्य है।
  • सटीक डेटा स्वास्थ्य, शिक्षा, आवास, रोजगार और शहरी विकास की योजना में सहायक है।
  • जाति डेटा प्रतिनिधित्व, आरक्षण नीति और कल्याण लक्ष्यीकरण को नया आकार दे सकता है।
  • आगे की राह: पारदर्शी पद्धति, डिजिटल अवसंरचना को मजबूत करना और डेटा गोपनीयता सुनिश्चित करना।
09
ज़ोजिला सुरंग: कश्मीर-कारगिल के बीच अंतिम सफलता
GS-III | अवसंरचना | सीमा कनेक्टिविटी | GS-I | हिमालय
NEWS
  • ज़ोजिला सुरंग परियोजना ने अंतिम सफलता हासिल की और मुख्य सुरंग की खुदाई पूरी हुई।
  • यह कश्मीर घाटी और लद्दाख के बीच साल भर कनेक्टिविटी प्रदान करेगी।
  • कनेक्टिविटी से रक्षा लॉजिस्टिक्स, पर्यटन, व्यापार और सामाजिक-आर्थिक विकास को बढ़ावा मिलेगा।
  • गंदरबल से द्रास के बीच यात्रा का समय कई घंटों से घटकर लगभग 20 मिनट रह जाएगा।
  • यह भारत की सबसे चुनौतीपूर्ण और रणनीतिक रूप से महत्वपूर्ण परियोजनाओं में से एक है।
PRELIMS
  • ज़ोजिला सुरंग 13.14 किमी लंबी दो-दिशात्मक सड़क सुरंग है, जो सोनमर्ग (J&K) और द्रास (लद्दाख) को जोड़ती है।
  • यह समुद्र तल से 11,500 फीट से अधिक ऊँचाई पर स्थित है।
  • इसे MEIL (Megha Engineering and Infrastructure Limited) द्वारा निष्पादित किया जा रहा है।
  • यह कठोर सर्दियों में लद्दाख को सैनिक और आपूर्ति गतिविधियों के लिए महत्वपूर्ण है।
  • यह दूरस्थ हिमालयी क्षेत्रों में सीमा अवसंरचना के व्यापक प्रयास का हिस्सा है।
MAINS
  • साल भर कनेक्टिविटी संवेदनशील सीमा क्षेत्रों में रक्षा तत्परता को मजबूत करती है।
  • यह लद्दाख और कश्मीर में पर्यटन, व्यापार और स्थानीय रोजगार को बढ़ावा देती है।
  • उच्च-ऊँचाई सुरंग निर्माण इंजीनियरिंग, भूवैज्ञानिक और पर्यावरणीय चुनौतियाँ प्रस्तुत करता है।
  • आगे की राह: सुरंग को सड़क, रेल और डिजिटल नेटवर्क से जोड़ना; सुरक्षा ऑडिट और पर्यावरण सुरक्षा सुनिश्चित करना।
10
'यादृच्छिक संख्या प्रवर्धन': डिजिटल सुरक्षा में सफलता
GS-III | विज्ञान और प्रौद्योगिकी | साइबर सुरक्षा | क्वांटम
NEWS
  • ETH ज्यूरिख के शोधकर्ताओं ने क्वांटम भौतिकी का उपयोग करके "यादृच्छिकता प्रवर्धन" नामक सफलता की घोषणा की।
  • यह तकनीक क्वांटम उलझाव और बेल-टेस्ट प्रयोगों का उपयोग कर प्रमाणित यादृच्छिकता उत्पन्न करती है।
  • यह क्रिप्टोग्राफी की दीर्घकालिक चुनौती का समाधान करती है, जहाँ उन्नत जनरेटर भी सूक्ष्म पूर्वाग्रह रखते हैं।
  • कमजोर यादृच्छिक इनपुट को लगभग-सही यादृच्छिक आउटपुट में परिवर्तित किया जा सकता है।
  • यह एन्क्रिप्शन, ब्लॉकचेन और सुरक्षित संचार को मजबूत कर सकता है।
PRELIMS
  • आधुनिक एन्क्रिप्शन क्रिप्टोग्राफिक कुंजी, पासवर्ड और प्रमाणीकरण के लिए यादृच्छिक संख्याओं पर निर्भर है।
  • क्वांटम यादृच्छिकता क्वांटम घटनाओं से उत्पन्न होती है जिन्हें सिद्धांत रूप में भी पूर्वानुमानित नहीं किया जा सकता।
  • बेल-टेस्ट प्रयोग परिणामों की वैधता प्रमाणित करते हैं।
  • प्रमाणित यादृच्छिकता भविष्य की डिजिटल प्रणालियों को क्वांटम-सक्षम हमलों से बचा सकती है।
  • अनुप्रयोग: वित्तीय लेन-देन, ब्लॉकचेन, सैन्य संचार और सार्वजनिक यादृच्छिकता बीकन।
MAINS
  • क्वांटम युग में सशक्त क्रिप्टोग्राफिक यादृच्छिकता अत्यंत महत्वपूर्ण है।
  • यादृच्छिकता प्रवर्धन वित्त और रक्षा जैसे क्षेत्रों में डिजिटल बुनियादी ढाँचे पर भरोसा बढ़ाता है।
  • दुरुपयोग की चिंताएँ — निगरानी और साइबर युद्ध — को नियंत्रित करना जरूरी है।
  • आगे की राह: राष्ट्रीय साइबर सुरक्षा ढाँचे में प्रमाणित यादृच्छिकता को एकीकृत करना, स्वदेशी क्वांटम क्षमता का विकास।
01
ஈரான்-இஸ்ரேல் புதிய தாக்குதல்கள் மற்றும் மோதல் எச்சரிக்கை
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | மேற்கு ஆசியா | ஆற்றல் பாதுகாப்பு
NEWS
  • நடந்து வரும் போர் நிறுத்த முயற்சிகள் இருந்தபோதிலும், இஸ்ரேல் மற்றும் ஈரான் ஒருவருக்கொருவர் புதிய இராணுவத் தாக்குதல்களை மேற்கொண்டன.
  • ஈரான் தாக்குதல் நடவடிக்கைகளை நிறுத்துவதாக அறிவித்தது, ஆனால் இஸ்ரேலின் மேலதிக நடவடிக்கை கடுமையான பதிலடிக்கு வழிவகுக்கும் என எச்சரித்தது.
  • இஸ்ரேல் பாதுகாப்பு அமைச்சர் இஸ்ரேல் கட்ஸ், அச்சுறுத்தல்கள் தொடர்ந்தால் ஹிஸ்புல்லா மற்றும் ஈரான் ஆதரவு குழுக்களுக்கு எதிரான நடவடிக்கைகள் தொடரும் என்றார்.
  • தெஹ்ரான் மற்றும் பிற நகரங்களில் வெடிப்புகளைத் தொடர்ந்து ஈரான் அரசு ஊடகம் உயிரிழப்புகள் மற்றும் சேதங்கள் ஏற்பட்டதாக செய்தி வெளியிட்டது.
  • இந்தியா இரு நாடுகளிலும் உள்ள தனது குடிமக்கள் விழிப்புடன் இருக்கவும், தேவையற்ற பயணங்களைத் தவிர்க்கவும் அறிவுறுத்தியது.
PRELIMS
  • ஈரான் மற்றும் இஸ்ரேல் இடையே மேற்கு ஆசியா முழுவதும் நேரடி மற்றும் பதிலீடு மோதல்கள் உடனான நீண்டகால மூலோபாய போட்டி உள்ளது.
  • ஹார்முஸ் ஜலசந்தி உலகளாவிய எண்ணெய் வர்த்தகத்தில் கிட்டத்தட்ட ஐந்தில் ஒரு பங்கை கையாள்கிறது.
  • மேற்கு ஆசியா இந்தியாவின் கச்சா எண்ணெய் மற்றும் LNG இறக்குமதிக்கு குறிப்பிடத்தக்க பங்களிப்பை வழங்குகிறது.
  • இந்தியா இஸ்ரேல் மற்றும் ஈரான் இரண்டுடனும் இராஜதந்திர உறவுகளைப் பேணி, உரையாடலை ஆதரிக்கிறது.
  • பிராந்தியத்தில் பெரும் இந்திய புலம்பெயர் சமூகம் உள்ளது, இது வெளியேற்றத்தை முன்னுரிமையாக ஆக்குகிறது.
MAINS
  • மேற்கு ஆசியாவில் புதுப்பிக்கப்பட்ட பதற்றம் உலகளாவிய ஆற்றல் பாதுகாப்பு, கப்பல் பாதைகள் மற்றும் விநியோகச் சங்கிலிகளுக்கு அச்சுறுத்தலாக உள்ளது.
  • இந்தியா புலம்பெயர் பாதுகாப்பையும், சமநிலையான இராஜதந்திர அணுகுமுறையையும் ஒருங்கிணைக்க வேண்டும்.
  • மோதல் கச்சா எண்ணெய் விலைகளை அதிகரிக்கலாம், நடப்பு கணக்கு பற்றாக்குறையை அதிகரிக்கலாம் மற்றும் பணவீக்கத்தை தூண்டலாம்.
  • முன்னோக்கு: பதற்றத்தைக் குறைக்கும் இராஜதந்திரம், ஆற்றல் ஆதார பன்முகத்தன்மை, மூலோபாய எண்ணெய் கையிருப்பு மற்றும் பாதுகாப்பான வெளியேற்றத் திட்டங்கள்.
02
இந்தியா-சீனா: போட்டியாளர்கள் அல்ல, கூட்டாளிகள்
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | அண்டை நாடுகள்
NEWS
  • சீன வெளியுறவு அமைச்சகம், இந்தியாவும் சீனாவும் ஒருவரை ஒருவர் போட்டியாளர்களாக அல்லாமல் கூட்டாளிகளாகவும், வாய்ப்புகளாகவும் பார்க்க வேண்டும் என்றது.
  • பீஜிங் "சரியான மூலோபாய புரிதலை" பேணுவதையும், போட்டி நோக்கில் பார்ப்பதைத் தவிர்ப்பதையும் வலியுறுத்தியது.
  • தொடர்ச்சியான இராஜதந்திர மற்றும் இராணுவ உரையாடல்களுக்குப் பிறகு இருதரப்பு உறவில் உறுதிப்பாட்டின் அறிகுறிகள் தென்படுகின்றன.
  • நடைமுறைக் கட்டுப்பாட்டுக் கோடு (LAC) வழியேயான வேறுபாடுகளை நிர்வகிப்பதற்கான முயற்சிகள் தொடர்கின்றன.
  • வர்த்தகம், பொருளாதாரம் மற்றும் மக்களிடையேயான பரிமாற்றங்களை மீட்டெடுப்பது குறித்து விவாதங்கள் நடைபெறுகின்றன.
PRELIMS
  • இந்தியாவுக்கும் சீனாவுக்கும் இடையே சுமார் 3,488 கி.மீ. நீளமுள்ள சர்ச்சைக்குரிய எல்லை உள்ளது.
  • இராஜதந்திர உறவுகள் 1950-ல் நிறுவப்பட்டன.
  • இருதரப்பு வர்த்தகம் ஆண்டுக்கு 100 பில்லியன் டாலர்களுக்கு அதிகமாக உள்ளது.
  • WMCC (Working Mechanism for Consultation and Coordination) மற்றும் சிறப்பு பிரதிநிதிகள் பேச்சுவார்த்தைகள் எல்லை பதற்றத்தை நிர்வகிக்கின்றன.
  • இரு நாடுகளும் BRICS, SCO, G20 மற்றும் காலநிலை மன்றங்களில் ஒத்துழைக்கின்றன.
MAINS
  • இந்தியா-சீனா உறவுகள் ஆசிய உறுதிப்பாடு, வர்த்தகம் மற்றும் விநியோகச் சங்கிலிகளை ஆழமாக பாதிக்கின்றன.
  • எல்லை அமைதி மற்றும் நிச்சயம் பரந்த ஒத்துழைப்பின் அடித்தளமாகும்.
  • சிக்கலான போட்டியை நிர்வகிப்பதில் மூலோபாய புரிதல் முக்கியமானது.
  • முன்னோக்கு: LAC உறுதிப்பாட்டைப் பேணுதல், வர்த்தகத்தை விரிவுபடுத்துதல், மக்களிடையேயான தொடர்பை மீட்டல் மற்றும் சமநிலையான பலதரப்பு ஒத்துழைப்பு.
03
2025-ல் இந்தியா தனது அணு ஆயுதக் கையிருப்பை விரிவுபடுத்தியது: SIPRI
GS-III | உள்நாட்டு பாதுகாப்பு | பாதுகாப்பு தொழில்நுட்பம் | அணு பாதுகாப்பு
NEWS
  • SIPRI Yearbook 2026 அறிக்கையின்படி, இந்தியாவின் அணு ஆயுத எண்ணிக்கை 2024-ல் சுமார் 172-ல் இருந்து 2025-ல் சுமார் 180 ஆக அதிகரித்துள்ளது.
  • இந்தியா தனது நிலம், வான் மற்றும் கடல் சார்ந்த அணு விநியோக முறைகளை நவீனமாக்கி வருகிறது.
  • நீண்ட தூர ஏவுகணை அமைப்புகளில் முதலீடு அதிகரித்து வருகிறது.
  • பிராந்திய பதற்றங்களுக்கு இடையில் இந்தியாவும் பாகிஸ்தானும் தங்கள் அணு படைகளை நவீனமாக்கி வருகின்றன.
  • அனைத்து அங்கீகரிக்கப்பட்ட அணு சக்திகளும் தங்கள் ஆயுதக் கையிருப்பை விரிவுபடுத்துகின்றன அல்லது நவீனமாக்குகின்றன.
PRELIMS
  • SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute) 1966-ல் நிறுவப்பட்டது; தலைமையகம் ஸ்வீடன்.
  • இந்தியா நம்பகமான குறைந்தபட்ச மிரட்டல் மற்றும் முதலில் பயன்படுத்தாத கொள்கை (NFU) ஆகியவற்றை பின்பற்றுகிறது.
  • இந்தியாவின் அணு முப்படை: நில-ஏவுகணைகள், வான்வழி ஆயுதங்கள் மற்றும் நீர்மூழ்கிக் கப்பல் ஏவுகணைகள்.
  • ஒன்பது அணு ஆயுதமேந்திய நாடுகள் 2026 தொடக்கத்தில் மொத்தம் 12,000-க்கும் மேற்பட்ட அணு ஆயுதங்களைக் கொண்டிருந்தன.
  • இந்தியாவின் பாதுகாப்புச் செலவு 2025-ல் 92 பில்லியன் டாலர்களுக்கு அதிகமாக இருந்தது (SIPRI மதிப்பீடு).
MAINS
  • நவீனமயமாக்கல் உருமாறும் பிராந்திய பாதுகாப்பு இயக்கவியல், குறிப்பாக சீனாவின் வளர்ந்து வரும் ஆயுதக் கையிருப்பை பிரதிபலிக்கிறது.
  • நம்பகமான மிரட்டலுக்கு உயிர்வாழக்கூடிய இரண்டாவது தாக்குதல் திறன் அவசியம்.
  • அணு சக்திகளுக்கிடையிலான போட்டி உலகளாவில் பரவலாக்கல் எதிர்ப்பு முயற்சிகளை பலவீனப்படுத்தும்.
  • முன்னோக்கு: நம்பகமான மிரட்டல், ஆயுதக் கட்டுப்பாட்டு இராஜதந்திரம், மூலோபாய உறுதிப்பாடு மற்றும் ஆயுத ஓட்டத்தை தவிர்ப்பது.
04
இந்தியா-ஓமன் CEPA: இந்திய ஏற்றுமதிக்கான புதிய வாய்ப்பு
GS-II | சர்வதேச வர்த்தகம் | GS-III | பொருளாதாரம்
NEWS
  • 2026-ல் இந்தியா-ஓமன் விரிவான பொருளாதார பங்காண்மை ஒப்பந்தம் (CEPA) கையெழுத்தானது.
  • இது இந்திய ஏற்றுமதிகளுக்கு ஓமான் சந்தையில் கட்டணமற்ற அணுகலை வழங்குகிறது.
  • பொறியியல், மருந்து, துணி, ரசாயனம், உணவு மற்றும் சேவைத் துறைகளில் வர்த்தகம் அதிகரிக்கும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
  • IT, சுகாதாரம், கல்வி மற்றும் ஆலோசனைத் துறைகளில் இந்திய நிபுணர்களுக்கு ஓமான் அதிக சந்தை அணுகலை வழங்கியுள்ளது.
  • சுங்கம், சான்றிதழ் மற்றும் ஒழுங்குமுறை நடைமுறைகள் எளிமையாக்கப்பட்டுள்ளன, பரிவர்த்தனை செலவைக் குறைக்கின்றன.
PRELIMS
  • இந்தியாவுக்கும் ஓமனுக்கும் இடையே அரேபியக் கடல் வழியே பல நூற்றாண்டுகால கடல் மற்றும் வணிகத் தொடர்புகள் உள்ளன.
  • ஓமன் வளைகுடா பிராந்தியத்தில் வர்த்தகம், ஆற்றல் மற்றும் முதலீட்டுக்கான முக்கிய பங்காளி.
  • துக்ம், சலாலா மற்றும் சோஹர் துறைமுகங்கள் ஆசியா, ஆப்பிரிக்கா மற்றும் மத்திய கிழக்கை இணைக்கும் முக்கிய தளவாட மையங்களாக வளர்கின்றன.
  • இந்தியா ஓமனின் மிகப்பெரிய வர்த்தக பங்காளிகளில் ஒன்றாகும் மற்றும் வர்த்தக உபரியைக் கொண்டுள்ளது.
  • CEPA இந்தியாவின் வளைகுடா ஈடுபாட்டு உத்தியை நிறைவு செய்கிறது.
MAINS
  • CEPA புதிய ஏற்றுமதி சந்தைகளைத் திறக்கிறது மற்றும் மேற்கு ஆசியாவில் இந்தியாவின் வர்த்தக தடத்தை வலுப்படுத்துகிறது.
  • இது IMEC (India-Middle East-Europe Economic Corridor) பார்வைக்கு ஆதரவாக உள்ளது.
  • திறந்த வர்த்தகத்தின் நன்மைகள் தொழில்துறை கொள்கை மற்றும் தளவாடங்களால் ஆதரிக்கப்படும்போது மட்டுமே கிடைக்கும்.
  • முன்னோக்கு: FTA பயன்பாட்டை அதிகரித்தல், துறைமுக இணைப்பை மேம்படுத்துதல், சேவை வர்த்தகத்தை விரிவுபடுத்துதல் மற்றும் தேசிய உற்பத்தி இலக்குகளுடன் ஒத்திசைத்தல்.
05
கிரேட் நிக்கோபார் திட்டம்: மூலோபாய மறுசீராய்வு
GS-III | சுற்றுச்சூழல் | உள்கட்டமைப்பு | பல்லுயிரியல்
NEWS
  • கிரேட் நிக்கோபார் திட்டம் ஒரு போக்குவரத்து துறைமுகம், விமான நிலையம், குடியிருப்பு மற்றும் மின் உற்பத்தி வசதிகளை உருவாக்க முன்மொழிகிறது.
  • சுற்றுச்சூழல் குழுக்கள் காடழிப்பு, பல்லுயிரியல் இழப்பு மற்றும் மென்மையான தீவு சூழல் அமைப்புகளின் மீதான தாக்கம் குறித்து கவலை தெரிவித்துள்ளன.
  • பழங்குடி சமூகங்கள் ஆலோசனை, இடமாற்றம் மற்றும் பாரம்பரிய உரிமைகள் குறித்து கேள்விகளை எழுப்பியுள்ளன.
  • விமர்சகர்கள் சுற்றுச்சூழல் அனுமதிகள் மற்றும் திட்டச் செலவுகளில் அதிக வெளிப்படைத்தன்மையை கோரியுள்ளனர்.
  • மூலோபாய உள்கட்டமைப்பு மற்றும் சுற்றுச்சூழல் நிலைத்தன்மை இடையிலான சமநிலை இந்த விவாதத்தின் மையமாக உள்ளது.
PRELIMS
  • கிரேட் நிக்கோபார் என்பது அந்தமான் நிக்கோபார் தீவுக்கூட்டத்தின் ஒரு பகுதியாகும், இந்தியாவின் தென்கிழக்கு முனையிலான தீவு.
  • இது மலாக்கா ஜலசந்தி பகுதி வழியாக செல்லும் முக்கிய சர்வதேச கப்பல் பாதைகளுக்கு அருகில் உள்ளது.
  • சுற்றுச்சூழல் ரீதியாக உணர்திறன் வாய்ந்த வெப்பமண்டல மழைக்காடுகள் மற்றும் பல உள்ளூர் இனங்கள் இங்கு உள்ளன.
  • பழங்குடி சமூகங்களில் ஷாம்பென் பழங்குடி மற்றும் நிக்கோபாரி மக்கள் அடங்குவர்.
  • இது UNESCO அங்கீகாரம் பெற்ற கிரேட் நிக்கோபார் உயிர்க்கோள காப்பகத்தின் ஒரு பகுதி.
MAINS
  • மூலோபாய உள்கட்டமைப்பு இந்தோ-பசிபிக் இணைப்புக்கு முக்கியம், ஆனால் சுற்றுச்சூழல் மற்றும் பழங்குடி உரிமைகள் புறக்கணிக்கப்படக்கூடாது.
  • வலுவான சுற்றுச்சூழல் தாக்க மதிப்பீடு, தகவலறிந்த முன் ஒப்புதல் மற்றும் பலன் பகிர்வு அவசியம்.
  • தீவு சூழல் அமைப்புகள் மிகவும் மென்மையானவை மற்றும் காலநிலை மாற்றத்தால் பாதிக்கப்படக்கூடியவை.
  • முன்னோக்கு: வெளிப்படையான EIA, சுயாதீன கண்காணிப்பு, பல்லுயிரியல் ஈடுசெய்தல், பழங்குடி நலத் திட்டங்கள் மற்றும் படிப்படியான செயல்பாடு.
06
இந்தியா-வங்காளதேச உறவுகளில் நம்பகத்தன்மை குறைபாடு
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | அண்டை நாடுகள்
NEWS
  • வங்காளதேசத்தில் ஏற்பட்ட அரசியல் மாற்றங்கள் இருதரப்பு உறவுகளின் எதிர்கால திசையில் நிச்சயமற்ற தன்மையை ஏற்படுத்தியுள்ளன.
  • சட்டவிரோத இடம்பெயர்வு, விசா கொள்கைகள், எல்லை மேலாண்மை மற்றும் நீர் பகிர்வு போன்ற பிரச்சினைகள் பொது கருத்தை பாதிக்கின்றன.
  • கங்கை நீர் ஒப்பந்தத்தை புதுப்பிப்பதில் தாமதம் குறித்த கவலைகள் எழுப்பப்பட்டுள்ளன.
  • வங்காளதேசம் சீனா உள்ளிட்ட பிற சக்திகளுடன் இராஜதந்திர ஈடுபாட்டை அதிகரித்துள்ளது.
  • இரு தரப்புகளும் உறுதியான மற்றும் ஒத்துழைப்பு உறவுகளின் முக்கியத்துவத்தை ஒப்புக்கொள்கின்றன.
PRELIMS
  • இந்தியாவுக்கும் வங்காளதேசத்திற்கும் இடையே 4,000 கி.மீ-க்கும் அதிகமான நில எல்லை உள்ளது, இது இந்தியா வேறு எந்த அண்டை நாட்டுடனும் கொண்டிராத நீளமானது.
  • 1996 கங்கை நீர் ஒப்பந்தம் இருதரப்பு நீர் ஒத்துழைப்பின் மூலக்கல்.
  • வங்காளதேசம் தெற்காசியாவில் இந்தியாவின் மிகப்பெரிய வர்த்தக பங்காளி.
  • ரயில், சாலை, உள்நாட்டு நீர்வழிகள் மற்றும் எரிசக்தி இணைப்புத் திட்டங்கள் குறிப்பிடத்தக்க வகையில் விரிவடைந்துள்ளன.
  • பாதுகாப்பு ஒத்துழைப்பு கடந்த பத்தாண்டுகளில் கணிசமாக மேம்பட்டுள்ளது.
MAINS
  • நிலையான இந்தியா-வங்காளதேச உறவுகள் கிழக்கு தெற்காசியாவின் பாதுகாப்பு, வர்த்தகம் மற்றும் இணைப்புக்கு மிக முக்கியம்.
  • நம்பகத்தன்மை குறைபாடு குறுக்கு எல்லை ஒத்துழைப்பு, ஆற்றல் வர்த்தகம் மற்றும் மனிதாபிமான பரிமாற்றங்களை தடை செய்யலாம்.
  • வங்காளதேசத்தில் சீனாவின் விரிவாகும் செல்வாக்கு மூலோபாய சிக்கலை சேர்க்கிறது.
  • முன்னோக்கு: நீர் பகிர்வு பேச்சுவார்த்தைகளை மீண்டும் தொடங்குதல், இணைப்பு வலுப்படுத்தல், பாதுகாப்பு கவலைகளை இராஜதந்திர ரீதியாக தீர்ப்பது மற்றும் இறையாண்மையை பரஸ்பர மரியாதை.
07
NFHS-6: என்ன இழப்பு, என்ன லாபம்
GS-II | சுகாதாரம் | ஊட்டச்சத்து | நலத்திட்டங்கள்
NEWS
  • சுகாதார அமைச்சகம் NFHS-6 (2023-24) தொடக்க நிலை தகவல் தாள்களை வெளியிட்டது, இதில் NFHS-5-ல் இருந்த பல குறியீடுகள் நீக்கப்பட்டுள்ளன.
  • குழந்தை ஊட்டச்சத்து, தாய் சுகாதாரம், நிறுவன பிரசவங்கள், ANC பராமரிப்பு மற்றும் பெண்களின் இணைய அணுகல் ஆகியவற்றில் முன்னேற்றம் பதிவாகியுள்ளது.
  • புதிய கேள்விகள் டிஜிட்டல் கல்வியறிவு, DBT, நிதி உள்ளடக்கம் மற்றும் SHG பங்கேற்பு ஆகியவற்றில் கவனம் செலுத்துகின்றன.
  • இரத்த சோகை, குழந்தை இறப்பு விகிதம், பிறப்பு பாலின விகிதம், சுகாதாரம் மற்றும் சுத்தமான எரிபொருள் போன்ற குறியீடுகள் நீக்கப்பட்டுள்ளன.
  • தனிமையான தாய்ப்பால் மற்றும் நவீன கருத்தடை பயன்பாடு நாட்டளவில் குறைந்துள்ளது.
PRELIMS
  • NFHS-ஐ IIPS (International Institute for Population Sciences) சுகாதார அமைச்சகத்தின் கீழ் நடத்துகிறது.
  • NFHS-6 மாநிலங்கள் மற்றும் யூனியன் பிரதேசங்களில் கிட்டத்தட்ட 6.8 லட்சம் குடும்பங்களை உள்ளடக்கியது.
  • NFHS-6 தகவல் தாள்களில் NFHS-5 ஐ விட குறைவான குறியீடுகள் உள்ளன.
  • இரத்த சோகை இப்போது தனி Diet and Biomarkers Survey மூலம் கண்காணிக்கப்படும்.
  • வளர்ச்சிக் குறைவு, குறைந்த எடை மற்றும் வீணாக்கம் நாட்டளவில் குறைந்துள்ளது, இருப்பினும் மாநில ஏற்றத்தாழ்வுகள் உள்ளன.
MAINS
  • முக்கிய குறியீடுகளை நீக்குவது நீண்டகால ஒப்பீடுகள் மற்றும் சான்று அடிப்படையிலான கொள்கையை பலவீனப்படுத்தலாம்.
  • இரத்த சோகை, இறப்பு விகிதம் மற்றும் சுகாதார தரவு ஊட்டச்சத்து மற்றும் பொது சுகாதார கொள்கைக்கு முக்கியம்.
  • மாநில அளவிலான கண்காணிப்பு அவசியம்.
  • முன்னோக்கு: விரிவான அறிக்கைகளில் முக்கிய குறியீடுகளை மீட்டல், மாநில கண்காணிப்பை வலுப்படுத்துதல் மற்றும் நிர்வாக தரவை ஒருங்கிணைத்தல்.
08
மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு 2027 ஏன் முக்கியம்
GS-II | ஆட்சி | மக்கள் தொகை | பிரதிநிதித்துவம்
NEWS
  • 16 ஆண்டு இடைவெளிக்குப் பிறகு இந்தியா மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு 2027-க்கான தயாரிப்புகளை தொடங்கியுள்ளது.
  • இது கொள்கை வகுப்பு, நல விநியோகம் மற்றும் நீண்டகால திட்டமிடலுக்கு புதுப்பிக்கப்பட்ட தரவை வழங்கும்.
  • இது இரண்டு கட்டங்களாக நடத்தப்படும் - குடும்ப பட்டியலிடுதல் மற்றும் விரிவான சமூக-பொருளாதார தரவு.
  • சாதி கணக்கீடு இதில் இடம்பெறலாம், இது சமூக நீதி விவாதத்தில் முக்கிய முன்னேற்றம்.
  • கணக்கெடுப்பு தரவு தொகுதி நிர்ணயம், இடஒதுக்கீடு, நிதி பரிமாற்றம் மற்றும் நல இலக்கு நிர்ணயத்திற்கு வழிகாட்டும்.
PRELIMS
  • மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு சட்டம், 1948-ன் கீழ் நடத்தப்படுகிறது.
  • இதை பதிவாளர் ஜெனரல் மற்றும் மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு ஆணையர் அலுவலகம் செயல்படுத்துகிறது.
  • மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு 2027 COVID-19-க்குப் பிறகு நடத்தப்படும் முதல் கணக்கெடுப்பு ஆகும்.
  • கணக்கெடுப்பு தரவு நிதி ஆணைய பரிந்துரைகள் மற்றும் மத்திய நிதி விநியோகத்தை பாதிக்கிறது.
  • சாதி கணக்கீடு சாதகமான நடவடிக்கை குறித்த விவாதங்களை பாதிக்கலாம்.
MAINS
  • புதுப்பிக்கப்பட்ட மக்கள் தொகை கணக்கெடுப்பு ஆதார அடிப்படையிலான ஆட்சி மற்றும் நல விநியோகத்திற்கு அவசியம்.
  • துல்லியமான தரவு சுகாதாரம், கல்வி, வீட்டுவசதி, வேலைவாய்ப்பு மற்றும் நகர்ப்புற மேம்பாட்டு திட்டமிடலுக்கு முக்கியம்.
  • சாதி தரவு பிரதிநிதித்துவம், இடஒதுக்கீடு கொள்கை மற்றும் நல இலக்கு நிர்ணயத்தை மாற்றியமைக்கலாம்.
  • முன்னோக்கு: வெளிப்படையான முறை, டிஜிட்டல் உள்கட்டமைப்பை வலுப்படுத்துதல் மற்றும் தரவு தனியுரிமையை உறுதி செய்தல்.
09
சோஜிலா சுரங்கப்பாதை: காஷ்மீர்-கார்கில் இறுதி முன்னேற்றம்
GS-III | உள்கட்டமைப்பு | எல்லை இணைப்பு | GS-I | இமாலய புவியியல்
NEWS
  • சோஜிலா சுரங்கப்பாதை திட்டம் இறுதி முன்னேற்றத்தை எட்டியது, முக்கிய சுரங்கத்தின் தோண்டல் நிறைவடைந்தது.
  • இது காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு மற்றும் லடாக் இடையே ஆண்டு முழுவதும் இணைப்பை வழங்கும், சோஜிலா கணவாயை சார்ந்திருப்பதை முடிவுக்கு கொண்டு வரும்.
  • மேம்பட்ட இணைப்பு பாதுகாப்பு தளவாடங்கள், சுற்றுலா, வர்த்தகம் மற்றும் சமூக-பொருளாதார மேம்பாட்டை அதிகரிக்கும்.
  • காந்தர்பல் முதல் த்ரஸ் வரையிலான பயண நேரம் பல மணி நேரங்களில் இருந்து சுமார் 20 நிமிடங்களாக குறையும்.
  • இது இந்தியாவின் மிக சவாலான மற்றும் மூலோபாய ரீதியாக முக்கியமான திட்டங்களில் ஒன்றாகும்.
PRELIMS
  • சோஜிலா சுரங்கப்பாதை 13.14 கி.மீ நீளமுள்ள இரு திசை சாலை சுரங்கமாகும், இது சோனமார்க் (J&K) மற்றும் த்ரஸ் (லடாக்) இணைக்கிறது.
  • இது கடல் மட்டத்திலிருந்து 11,500 அடிக்கு அதிகமான உயரத்தில் அமைந்துள்ளது.
  • இதை MEIL (Megha Engineering and Infrastructure Limited) செயல்படுத்துகிறது.
  • கடுமையான குளிர் காலங்களில் லடாக்கிற்கு இராணுவம் மற்றும் விநியோக நடவடிக்கைகளுக்கு இது முக்கியம்.
  • இது தொலைதூர இமாலயப் பகுதிகளில் எல்லை உள்கட்டமைப்பை மேம்படுத்துவதற்கான பரந்த முயற்சியின் ஒரு பகுதி.
MAINS
  • ஆண்டு முழுவதும் இணைப்பு உணர்திறன் வாய்ந்த எல்லைப் பகுதிகளில் பாதுகாப்பு தயார்நிலையை வலுப்படுத்துகிறது.
  • இது லடாக் மற்றும் காஷ்மீரில் சுற்றுலா, வர்த்தகம் மற்றும் உள்ளூர் வேலைவாய்ப்பை ஊக்குவிக்கிறது.
  • அதிக உயர சுரங்க கட்டுமானம் பொறியியல், புவியியல் மற்றும் சுற்றுச்சூழல் சவால்களை முன்வைக்கிறது.
  • முன்னோக்கு: சுரங்கத்தை சாலை, ரயில் மற்றும் டிஜிட்டல் நெட்வொர்க்குகளுடன் ஒருங்கிணைத்தல்; பாதுகாப்பு தணிக்கை மற்றும் சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பு.
10
'சீரற்ற எண் பெருக்கம்': டிஜிட்டல் பாதுகாப்பில் முன்னேற்றம்
GS-III | அறிவியல் & தொழில்நுட்பம் | இணைய பாதுகாப்பு | குவாண்டம்
NEWS
  • ETH சூரிச் ஆராய்ச்சியாளர்கள் குவாண்டம் இயற்பியலைப் பயன்படுத்தி "சீரற்ற தன்மை பெருக்கம்" என்ற முன்னேற்றத்தை அறிவித்தனர்.
  • இந்த நுட்பம் குவாண்டம் பின்னல் மற்றும் பெல்-சோதனை சோதனைகளைப் பயன்படுத்தி சான்றளிக்கப்பட்ட சீரற்ற தன்மையை உருவாக்குகிறது.
  • இது நீண்டகால கிரிப்டோகிராஃபி சவாலை தீர்க்கிறது, அங்கு மேம்பட்ட சீரற்ற எண் ஜெனரேட்டர்கள் கூட நுட்பமான சாய்வுகளைக் கொண்டிருக்கலாம்.
  • பலவீனமான அல்லது பகுதியளவு கணிக்கக்கூடிய சீரற்ற உள்ளீடுகளை கிட்டத்தட்ட-சரியான சீரற்ற வெளியீடுகளாக மாற்றலாம்.
  • இது என்க்ரிப்ஷன், பிளாக்செயின் மற்றும் பாதுகாப்பான தகவல் தொடர்பை கணிசமாக வலுப்படுத்தும்.
PRELIMS
  • நவீன என்க்ரிப்ஷன் கிரிப்டோகிராஃபிக் விசைகள், கடவுச்சொற்கள் மற்றும் அங்கீகாரத்திற்கு சீரற்ற எண்களை நம்பியுள்ளது.
  • குவாண்டம் சீரற்ற தன்மை குவாண்டம் நிகழ்வுகளிலிருந்து எழுகிறது, அவை கோட்பாட்டளவில் கூட முன்கூட்டியே கணிக்க இயலாது.
  • பெல்-சோதனை சோதனைகள் முடிவுகள் உண்மையில் சீரற்றவை மற்றும் மறைக்கப்பட்ட மாறிகளால் பாதிக்கப்படவில்லை என்பதை சான்றளிக்கின்றன.
  • சான்றளிக்கப்பட்ட சீரற்ற தன்மை எதிர்கால டிஜிட்டல் அமைப்புகளை குவாண்டம்-இயக்கப்படும் தாக்குதல்களிலிருந்து பாதுகாக்கும்.
  • பயன்பாடுகள்: நிதி பரிவர்த்தனைகள், பிளாக்செயின், இராணுவ தகவல் தொடர்பு மற்றும் பொது சீரற்ற தன்மை பீக்கன்கள்.
MAINS
  • குவாண்டம் காலத்தில் வலுவான கிரிப்டோகிராஃபிக் சீரற்ற தன்மை மிக முக்கியம்.
  • சீரற்ற தன்மை பெருக்கம் நிதி மற்றும் பாதுகாப்பு போன்ற துறைகளில் டிஜிட்டல் உள்கட்டமைப்பின் மீதான நம்பகத்தன்மையை அதிகரிக்கிறது.
  • தவறான பயன்பாட்டு கவலைகள் - கண்காணிப்பு மற்றும் சைபர் யுத்தம் - ஐ கட்டுப்படுத்துவது அவசியம்.
  • முன்னோக்கு: தேசிய இணைய பாதுகாப்பு கட்டமைப்புகளில் சான்றளிக்கப்பட்ட சீரற்ற தன்மையை ஒருங்கிணைத்தல், உள்நாட்டு குவாண்டம் திறனை மேம்படுத்துதல்.
Sources: The Hindu | The Indian Express
Self-prepared notes — 09 June 2026 | Top 10 Exam-Relevant Current Affairs | NEWS + PRELIMS + MAINS

Editorial Analysis

English Editorial Analysis

Hindi Editorial Analysis

Tamil Editorial Analysis

📚 Current Affairs

📜 Current affairs Highlights

🌍 Facts File (Instagram)

📚 Current Affairs

Government Exam Notifications

Jobs for UPSC Aspirants

🎥 UPSC & TNPSC Video - Pdf Resources

UPSC PYQ Analysis

PIB Analysis – GoI

The Hindu Newspaper

Tamil Nadu Govt Current Affairs

🔗 Join Our Learning Community

Youtube

Telegram

Instagram

LinkedIn

todays current affairs pic

Daily Current Affairs, Hindu Quiz, Editorial Analysis, PIB Notes and Exam-Oriented Updates for UPSC, TNPSC, SSC, Banking, Railway and other Competitive Exams.

Quick Resourse

  • Home

Key Courses

Follow Us

Telegram

Youtube

Instagram

LinkedIn

© 2026, All rights reserved todayscurrentaffairs

Design and developed by todayscurrentaffairs

Scroll to Top