Topics at a Glance — Top 10 Exam-Relevant
- US-Iran Tensions & Strait of Hormuz Closure
- Regulation of Coaching Centres in Delhi
- Nipah Outbreak & Shigellosis in Kerala
- SC on Homemakers: ‘Loss of Domestic Care’
- AFSPA Withdrawal & NE Development
- FCRA Bill 2026 & State Control over NGOs
- Labour Codes Implementation Gaps
- Sir Jagdish Chandra Bose
- India’s Data Centre Ecosystem
- France Backs ‘Make in India’ Defence
01
US-Iran Tensions Escalate as Strait of Hormuz Faces Closure Threat
GS-II | International Relations | West Asia | Energy Security
NEWS
- US President Trump paused strikes on Iran after tit-for-tat military actions, while Iran closed the Strait of Hormuz.
- US strikes targeted Iranian military sites, and Iran retaliated by striking US bases in Kuwait, Bahrain and Jordan.
- Three commercial vessels with Indian seafarers were attacked by the US, alleging Iranian oil transport, resulting in three Indian deaths.
PRELIMS
- The Strait of Hormuz is a critical global oil chokepoint; Iran closed it during the crisis.
- IRGC (Islamic Revolutionary Guard Corps) is Iran’s elite military force responsible for regional operations.
- US Central Command (CENTCOM) is responsible for US military operations in the Middle East.
- India lodged a “strong protest” with the US over attacks involving Indian seafarers.
MAINS
- Closure of the Strait of Hormuz poses a direct threat to India’s energy security and global oil prices.
- India must balance its strategic ties with the US while protecting the safety of its large diaspora and seafarers in the region.
- The crisis highlights the vulnerability of global energy supply chains to geopolitical conflicts in West Asia.
- Way forward: Diversify energy imports, strengthen naval presence in the Indian Ocean, and pursue diplomatic de-escalation.
02
Delhi Government to Formulate Tighter Norms for Coaching Centres
GS-II | Governance | Education | GS-III | Disaster Management
NEWS
- The Delhi government has decided to formulate stricter regulations for coaching centres following recent tragedies involving student deaths.
- A multidisciplinary committee has been constituted to draft a comprehensive regulatory framework covering fee structure, safety and mental health.
- The move follows incidents in Old Rajender Nagar and Saidulajab that highlighted systemic gaps in safety standards.
PRELIMS
- The Justice (Retd.) R.K. Gauba Committee had earlier identified systemic gaps in the functioning of coaching centres.
- Key areas under review include infrastructure norms, fire safety, staff welfare and student mental health support.
- Coaching centres in Delhi fall under the regulatory purview of the Municipal Corporation of Delhi (MCD) and the Directorate of Education.
- The Disaster Management Act, 2005 mandates safety standards for public buildings and institutions.
MAINS
- The unregulated growth of coaching centres has created serious concerns regarding student safety and exploitation.
- Strict regulation must balance the need for safety with the operational viability of the coaching industry, which employs lakhs of people.
- States like Rajasthan and Maharashtra have already implemented regulatory frameworks; Delhi can adopt best practices from them.
- Way forward: Enforce building safety norms, regulate fee structures, mandate mental health counselling and establish a grievance redressal mechanism.
03
Kerala on High Alert as Nipah and Shigellosis Cases Rise
GS-II | Health | Public Health | GS-III | Disaster Management
NEWS
- Kerala has reported its first Nipah case of 2026 in Kozhikode, while also witnessing a rise in shigellosis cases across the state.
- Health authorities have activated rapid response teams and are tracing contacts of the Nipah patient.
- A major shigellosis outbreak linked to contaminated well water affected over 500 children in a Wayanad school.
PRELIMS
- Nipah Virus (NiV) is a zoonotic virus transmitted from fruit bats; it has a high fatality rate of 40–75%.
- Shigellosis is a highly contagious bacterial diarrhoeal disease caused by Shigella, spread through the fecal-oral route.
- Kerala has experienced recurring Nipah outbreaks since 2018, mostly during the May–September period coinciding with the bat season.
- The Integrated Disease Surveillance Programme (IDSP) is the nodal agency for outbreak response in India.
MAINS
- Kerala’s robust public health infrastructure and rapid response mechanisms have been critical in containing previous outbreaks.
- Recurring outbreaks highlight the need for sustained surveillance, community awareness and improved water sanitation infrastructure.
- Climate change and habitat destruction are increasing the risk of zoonotic spillovers like Nipah.
- Way forward: Strengthen One Health approach, improve water quality monitoring and enhance hospital infection control protocols.
04
Supreme Court Recognises ‘Loss of Domestic Care’ for Homemakers at ₹30,000/month
GS-II | Judiciary | Social Justice | Women’s Issues
NEWS
- The Supreme Court ruled that unpaid domestic work by homemakers must be monetised at a minimum of ₹30,000 per month for motor accident compensation claims.
- The Court introduced “loss of domestic care” as an additional head of damages and recognised homemakers as “nation builders”.
- This amount will increase by 10% every three years and is in addition to any other income the homemaker may have.
PRELIMS
- The ruling was delivered by a Bench comprising Justices Sanjay Karol and N. Kotiswar Singh.
- The judgment came in the case of a woman who died in a 2001 motor accident (Reshma case).
- Article 21 of the Constitution (Right to Life with Dignity) was invoked to recognise the economic value of domestic work.
- The Motor Vehicles Act, 1988 governs compensation claims arising from road accidents.
MAINS
- The judgment provides a legal framework for valuing unpaid care work, which has historically remained invisible in economic calculations.
- It sets a precedent for future motor accident claims and potentially for other areas of law involving valuation of domestic labour.
- Recognising the economic contribution of homemakers is a step towards gender justice and acknowledging women’s unpaid labour.
- Way forward: Implement the judgment effectively in lower courts and use it to push for broader policy recognition of unpaid care work in national accounting.
05
AFSPA to be Withdrawn from Almost All NE States Next Year
GS-II | Internal Security | Federalism | GS-III | Border Management
NEWS
- Home Minister Amit Shah announced that AFSPA will be withdrawn from almost all North Eastern states next year, citing improved security and peace accords.
- A tripartite MoU was signed for mineral oil operations in disputed areas between Assam and Nagaland.
- Since 2019, 12 peace accords have been signed, leading to an 80% drop in violence in the region.
PRELIMS
- AFSPA, 1958 grants special powers to armed forces in “disturbed areas”.
- The Assam-Nagaland MoU aims to unlock mineral exploration stalled for over 30 years, with potential recovery of ₹15,000 crore.
- The North East has seen significant reduction in insurgency-related incidents due to sustained peace processes.
- Act East Policy positions the North East as India’s gateway to Southeast Asia.
MAINS
- Withdrawal of AFSPA signals a shift from a security-centric approach to a development-centric approach in the North East.
- Unlocking natural resources in disputed border areas can boost regional economic growth and reduce inter-state tensions.
- However, withdrawal must be accompanied by strengthening of local police forces and robust grievance redressal mechanisms.
- Way forward: Ensure a smooth transition of security responsibilities to state police and focus on inclusive development to sustain peace.
06
FCRA Bill 2026 Expands State Control over Civil Society
GS-II | Governance | Civil Society | Fundamental Rights
NEWS
- The Foreign Contribution (Regulation) Amendment (FCRA) Bill, 2026, has been introduced in Lok Sabha, significantly expanding state control over NGOs and civil society.
- The Bill allows the government to vest organisational assets without compensation and creates provisions for automatic cessation of registration.
- Critics argue that it violates constitutional rights under Articles 14, 19(1)(c), 25, 26, 29, 30 and 300A.
PRELIMS
- FCRA, 2010 regulates the acceptance and utilisation of foreign contribution by individuals and organisations in India.
- The new Bill introduces Chapter IIIA and Section 14B, allowing the government to take control of assets of organisations whose registration is cancelled or ceased.
- Christian institutions (schools, hospitals, orphanages) are seen as particularly vulnerable under the new provisions.
- Civil society in India contributes nearly 2% of GDP and employs over 27 lakh people.
MAINS
- The Bill raises serious concerns about the shrinking space for civil society and the right to freedom of association.
- Provisions allowing vesting of assets without judicial review may violate the principles of natural justice and the right to property.
- While regulation of foreign funding is necessary, the Bill’s provisions appear to be disproportionately restrictive and may stifle legitimate charitable activities.
- Way forward: Ensure adequate safeguards, judicial oversight and transparent procedures before any drastic action like asset vesting is taken.
07
Labour Codes Implementation Leaves Workers Vulnerable
GS-II | Governance | Labour Laws | Social Justice
NEWS
- Rules for India’s four labour codes have been notified, but critics argue they fail to address key worker vulnerabilities and are regressive.
- Gaps remain in provisions related to fixed-term employment, floor wages, gig workers and trade union recognition.
- The rules are seen as promoting informalisation of the labour market rather than strengthening worker protections.
PRELIMS
- The four Labour Codes are: Code on Wages (2019), Industrial Relations Code (2020), Code on Social Security (2020) and OSHWC Code (2020).
- These codes subsumed 29 central labour laws to simplify and modernise labour regulations.
- Fixed-Term Employment (FTE) allows hiring for a specified period but the rules lack safeguards against misuse.
- Gig workers remain classified as self-employed under the Social Security Code, limiting their access to benefits.
MAINS
- The implementation of labour codes has been criticised for weakening collective bargaining rights and job security.
- The absence of clear definitions for “core” and “non-core” activities in the OSHWC Code may lead to increased contractualisation of the workforce.
- While simplification of labour laws was needed, the codes appear to prioritise ease of doing business over worker welfare.
- Way forward: Strengthen provisions for gig workers, ensure fair implementation of minimum wages and protect the right to unionise.
08
Sir Jagdish Chandra Bose Honoured as ‘Darwin of Botany’ in London
GS-I | Modern Indian History | Personalities | GS-III | Science & Technology
NEWS
- In 1926, Sir Jagdish Chandra Bose was honoured by the British Indian Union in London and referred to as the “Darwin of Botany” for his pioneering work in plant physiology.
- Bose emphasised the importance of science for India’s economic welfare, particularly in industry and agriculture.
- His research on plants and the invention of the crescograph brought international recognition to Indian science.
PRELIMS
- Sir Jagdish Chandra Bose (1858–1937) was a polymath, physicist, biologist and botanist.
- He was a pioneer in the field of radio and microwave optics and made significant contributions to plant physiology.
- He founded the Bose Institute in Kolkata in 1917, one of the oldest research institutes in India.
- His work challenged the Western notion that plants lacked sensitivity and nervous systems.
MAINS
- Bose’s life symbolises the struggle of Indian scientists to gain recognition in a colonial framework that often dismissed indigenous scientific contributions.
- His interdisciplinary approach—combining physics, biology and philosophy—remains relevant in today’s scientific research.
- His emphasis on science for national development aligns with India’s current focus on leveraging technology for economic growth and social welfare.
- Way forward: Promote interdisciplinary research, invest in basic sciences and create institutions that nurture scientific temper and innovation.
09
India’s Data Centre Ecosystem Projected to Generate $280 Billion by 2035
GS-III | Economy | Infrastructure | Science & Technology | AI
NEWS
- A PwC report projects that India’s data centre value chain will generate an order book of $280 billion by 2035, driven by the AI boom and digital transformation.
- Direct investment in core data centre facilities is estimated at $71.6 billion by 2035.
- The growth is fuelled by increasing demand for data storage, cloud computing and AI infrastructure.
PRELIMS
- A data centre is a facility that houses computer systems, servers, storage systems and networking equipment.
- India’s Digital Public Infrastructure (DPI), including Aadhaar and UPI, has significantly increased data generation and consumption.
- The National Data Centre Policy aims to make India a global hub for data centres.
- India’s data centre capacity is expected to grow rapidly to meet the demands of a $1 trillion digital economy.
MAINS
- Data centres are critical infrastructure for India’s digital economy, e-governance initiatives and AI ambitions.
- However, they are highly energy-intensive, raising concerns about power consumption and environmental sustainability.
- India needs to develop a robust policy framework for data localisation, data protection and green data centres.
- Way forward: Attract global investments, develop skilled manpower, ensure reliable power supply and promote sustainable data centre practices.
10
France Signals Alignment with ‘Make in India’ in Future Defence Deals
GS-II | International Relations | Defence | GS-III | Make in India
NEWS
- France has signaled that future defence cooperation with India, including the proposed deal for 114 Rafale jets, will be structured as an equal partnership aligned with ‘Make in India’.
- This marks a shift from the traditional client-vendor model to co-development and industrial cooperation.
- Discussions are expected during PM Modi’s bilateral talks with French President Macron on the sidelines of the G7 Summit.
PRELIMS
- ‘Make in India’ is an initiative launched in 2014 to boost domestic manufacturing and reduce import dependence.
- The Rafale is a French multirole fighter jet; India has already inducted 36 Rafale aircraft for the IAF.
- India and France have a long-standing strategic partnership, with defence cooperation being a key pillar.
- India is also engaging France for civil nuclear energy cooperation.
MAINS
- Co-development and technology transfer in defence deals are crucial for India to achieve strategic autonomy and build a domestic defence manufacturing base.
- The shift towards equal partnership reflects India’s growing stature as a major defence market and a rising global power.
- However, challenges remain in absorbing advanced technologies and developing indigenous capabilities.
- Way forward: Focus on joint R&D, skill development and creating an ecosystem that supports private sector participation in defence manufacturing.
01
अमेरिका-ईरान तनाव बढ़ा, होर्मुज जलडमरूमध्य बंद होने का खतरा
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पश्चिम एशिया | ऊर्जा सुरक्षा
NEWS
- अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रंप ने ईरान पर हमले रोक दिए, जबकि ईरान ने होर्मुज जलडमरूमध्य बंद करने की धमकी दी।
- अमेरिका ने ईरानी सैन्य ठिकानों पर हमला किया, जिसके जवाब में ईरान ने कुवैत, बहरीन और जॉर्डन में अमेरिकी ठिकानों पर हमला किया।
- भारतीय नाविकों वाले तीन वाणिज्यिक जहाजों पर अमेरिका ने हमला किया, जिससे तीन भारतीयों की मौत हो गई।
PRELIMS
- होर्मुज जलडमरूमध्य वैश्विक तेल व्यापार का एक महत्वपूर्ण choke point है।
- IRGC (इस्लामिक रिवोल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स) ईरान की कुलीन सैन्य शक्ति है।
- US CENTCOM मध्य पूर्व में अमेरिकी सैन्य अभियानों के लिए जिम्मेदार है।
- भारत ने भारतीय नाविकों पर हमलों के विरोध में अमेरिका के साथ "जोरदार विरोध" दर्ज कराया।
MAINS
- होर्मुज जलडमरूमध्य का बंद होना भारत की ऊर्जा सुरक्षा और वैश्विक तेल कीमतों के लिए सीधा खतरा है।
- भारत को अमेरिका के साथ अपने रणनीतिक संबंधों को संतुलित करना चाहिए जबकि अपने प्रवासियों और नाविकों की सुरक्षा सुनिश्चित करनी चाहिए।
- यह संकट पश्चिम एशिया में भू-राजनीतिक संघर्षों के प्रति वैश्विक ऊर्जा आपूर्ति श्रृंखलाओं की भेद्यता को दर्शाता है।
- आगे की राह: ऊर्जा आयात में विविधता लाएं, हिंद महासागर में नौसैनिक उपस्थिति मजबूत करें और कूटनीतिक तनाव कम करें।
02
दिल्ली सरकार कोचिंग सेंटरों के लिए सख्त नियम बनाने जा रही है
GS-II | शासन | शिक्षा | GS-III | आपदा प्रबंधन
NEWS
- दिल्ली सरकार ने हाल की त्रासदियों के बाद कोचिंग सेंटरों के लिए सख्त नियम बनाने का फैसला किया है।
- एक बहु-विषयी समिति को शुल्क संरचना, सुरक्षा और मानसिक स्वास्थ्य को कवर करने वाले एक व्यापक नियामक ढांचे का मसौदा तैयार करने के लिए गठित किया गया है।
- यह कदम पुरानी राजेंद्र नगर और सैदुलाजाब में हुई घटनाओं के बाद उठाया गया है।
PRELIMS
- न्यायमूर्ति (सेवानिवृत्त) आर.के. गौबा समिति ने पहले कोचिंग सेंटरों के कामकाज में प्रणालीगत खामियों की पहचान की थी।
- समीक्षा के तहत प्रमुख क्षेत्रों में बुनियादी ढांचे के मानदंड, अग्नि सुरक्षा, कर्मचारी कल्याण और छात्र मानसिक स्वास्थ्य सहायता शामिल हैं।
- दिल्ली में कोचिंग सेंटर एमसीडी और शिक्षा निदेशालय के नियामक दायरे में आते हैं।
- आपदा प्रबंधन अधिनियम, 2005 सार्वजनिक भवनों और संस्थानों के लिए सुरक्षा मानकों को अनिवार्य करता है।
MAINS
- कोचिंग सेंटरों की अनियमित वृद्धि ने छात्र सुरक्षा और शोषण के बारे में गंभीर चिंताएं पैदा की हैं।
- सख्त विनियमन को सुरक्षा की आवश्यकता और कोचिंग उद्योग की परिचालन व्यवहार्यता के बीच संतुलन बनाना चाहिए, जो लाखों लोगों को रोजगार देता है।
- राजस्थान और महाराष्ट्र जैसे राज्यों ने पहले से ही नियामक ढांचे लागू किए हैं; दिल्ली उनसे सर्वोत्तम प्रथाओं को अपना सकता है।
- आगे की राह: भवन सुरक्षा मानदंडों को लागू करें, शुल्क संरचनाओं को विनियमित करें, मानसिक स्वास्थ्य परामर्श अनिवार्य करें और शिकायत निवारण तंत्र स्थापित करें।
03
निपाह और शिगेलोसिस के मामलों में वृद्धि के बीच केरल हाई अलर्ट पर
GS-II | स्वास्थ्य | सार्वजनिक स्वास्थ्य | GS-III | आपदा प्रबंधन
NEWS
- केरल ने कोझिकोड में 2026 का पहला निपाह मामला दर्ज किया है, जबकि राज्य भर में शिगेलोसिस के मामलों में भी वृद्धि देखी जा रही है।
- स्वास्थ्य अधिकारियों ने त्वरित प्रतिक्रिया दल सक्रिय किए हैं और निपाह रोगी के संपर्कों का पता लगा रहे हैं।
- वायनाड के एक स्कूल में दूषित कुएं के पानी से जुड़े एक बड़े शिगेलोसिस प्रकोप ने 500 से अधिक बच्चों को प्रभावित किया।
PRELIMS
- निपाह वायरस (NiV) एक जूनोटिक वायरस है जो फल चमगादड़ों से फैलता है; इसकी मृत्यु दर 40-75% तक है।
- शिगेलोसिस शिगेला जीवाणु के कारण होने वाला एक अत्यधिक संक्रामक जीवाणु अतिसार रोग है, जो fecal-oral मार्ग से फैलता है।
- केरल में 2018 से बार-बार निपाह के प्रकोप हो रहे हैं, ज्यादातर मई-सितंबर की अवधि में चमगादड़ के मौसम के साथ मेल खाते हुए।
- एकीकृत रोग निगरानी कार्यक्रम (IDSP) भारत में प्रकोप प्रतिक्रिया के लिए नोडल एजेंसी है।
MAINS
- केरल के मजबूत सार्वजनिक स्वास्थ्य बुनियादी ढांचे और त्वरित प्रतिक्रिया तंत्र पिछले प्रकोपों को रोकने में महत्वपूर्ण रहे हैं।
- बार-बार होने वाले प्रकोप निरंतर निगरानी, सामुदायिक जागरूकता और बेहतर जल स्वच्छता बुनियादी ढांचे की आवश्यकता को उजागर करते हैं।
- जलवायु परिवर्तन और आवास विनाश निपाह जैसे zoonotic spillovers के जोखिम को बढ़ा रहे हैं।
- आगे की राह: One Health दृष्टिकोण को मजबूत करें, जल गुणवत्ता निगरानी में सुधार करें और अस्पताल संक्रमण नियंत्रण प्रोटोकॉल बढ़ाएं।
04
गृहिणियों के लिए ‘घरेलू देखभाल के नुकसान’ को ₹30,000/माह के रूप में मान्यता
GS-II | न्यायपालिका | सामाजिक न्याय | महिला मुद्दे
NEWS
- सर्वोच्च न्यायालय ने फैसला सुनाया कि मोटर दुर्घटना मुआवजा दावों में गृहिणियों के अवैतनिक घरेलू काम को न्यूनतम ₹30,000 प्रति माह पर मुद्रीकृत किया जाना चाहिए।
- न्यायालय ने "घरेलू देखभाल के नुकसान" को नुकसान के एक अतिरिक्त शीर्षक के रूप में पेश किया और गृहिणियों को "राष्ट्र निर्माता" के रूप में मान्यता दी।
- यह राशि हर तीन साल में 10% बढ़ेगी और गृहिणी की किसी भी अन्य आय के अलावा दी जाएगी।
PRELIMS
- यह फैसला न्यायमूर्ति संजय करोल और एन. कोटिश्वर सिंह की पीठ द्वारा दिया गया था।
- यह फैसला 2001 की मोटर दुर्घटना में मारे गई एक महिला (रेशमा केस) के मामले में आया।
- घरेलू काम के आर्थिक मूल्य को पहचानने के लिए संविधान के अनुच्छेद 21 (गरिमा के साथ जीवन का अधिकार) का आह्वान किया गया।
- मोटर वाहन अधिनियम, 1988 सड़क दुर्घटनाओं से उत्पन्न मुआवजा दावों को नियंत्रित करता है।
MAINS
- यह फैसला अवैतनिक देखभाल कार्य के मूल्यांकन के लिए एक कानूनी ढांचा प्रदान करता है, जो ऐतिहासिक रूप से आर्थिक गणनाओं में अदृश्य रहा है।
- यह भविष्य के मोटर दुर्घटना दावों और घरेलू श्रम के मूल्यांकन से जुड़े कानून के अन्य क्षेत्रों के लिए एक मिसाल कायम करता है।
- गृहिणियों के आर्थिक योगदान को पहचानना लिंग न्याय की दिशा में एक कदम है और महिलाओं के अवैतनिक श्रम को स्वीकार करता है।
- आगे की राह: निचली अदालतों में प्रभावी ढंग से फैसले को लागू करें और राष्ट्रीय लेखांकन में अवैतनिक देखभाल कार्य की व्यापक नीतिगत मान्यता के लिए इसे आगे बढ़ाएं।
05
AFSPA अगले साल लगभग सभी पूर्वोत्तर राज्यों से हटाया जाएगा
GS-II | आंतरिक सुरक्षा | संघवाद | GS-III | सीमा प्रबंधन
NEWS
- गृह मंत्री अमित शाह ने घोषणा की कि AFSPA अगले साल लगभग सभी पूर्वोत्तर राज्यों से हटा लिया जाएगा, बेहतर सुरक्षा और शांति समझौतों का हवाला देते हुए।
- असम और नागालैंड के बीच विवादित क्षेत्रों में खनिज तेल संचालन के लिए एक त्रिपक्षीय समझौता ज्ञापन पर हस्ताक्षर किए गए।
- 2019 से, 12 शांति समझौते किए गए हैं, जिससे क्षेत्र में हिंसा में 80% की कमी आई है।
PRELIMS
- AFSPA, 1958 "अशांत क्षेत्रों" में सशस्त्र बलों को विशेष शक्तियां प्रदान करता है।
- असम-नागालैंड MoU का उद्देश्य 30 से अधिक वर्षों से रुके खनिज अन्वेषण को खोलना है, जिससे ₹15,000 करोड़ की वसूली की संभावना है।
- पूर्वोत्तर में उग्रवाद से संबंधित घटनाओं में निरंतर शांति प्रक्रियाओं के कारण महत्वपूर्ण कमी आई है।
- एक्ट ईस्ट नीति पूर्वोत्तर को दक्षिण पूर्व एशिया के लिए भारत के प्रवेश द्वार के रूप में स्थापित करती है।
MAINS
- AFSPA को हटाना पूर्वोत्तर में सुरक्षा-केंद्रित दृष्टिकोण से विकास-केंद्रित दृष्टिकोण की ओर बदलाव का संकेत देता है।
- विवादित सीमा क्षेत्रों में प्राकृतिक संसाधनों को खोलना क्षेत्रीय आर्थिक विकास को बढ़ावा दे सकता है और अंतरराज्यीय तनाव को कम कर सकता है।
- हालांकि, हटाने के साथ राज्य पुलिस बलों को मजबूत करना और मजबूत शिकायत निवारण तंत्र होना चाहिए।
- आगे की राह: सुरक्षा जिम्मेदारियों के राज्य पुलिस को सुचारू संक्रमण को सुनिश्चित करें और शांति बनाए रखने के लिए समावेशी विकास पर ध्यान दें।
06
FCRA बिल 2026 नागरिक समाज पर राज्य का नियंत्रण बढ़ाता है
GS-II | शासन | नागरिक समाज | मौलिक अधिकार
NEWS
- विदेशी अंशदान (विनियमन) संशोधन (FCRA) बिल, 2026 को लोकसभा में पेश किया गया है, जो एनजीओ और नागरिक समाज पर राज्य का नियंत्रण काफी बढ़ा देता है।
- बिल सरकार को बिना मुआवजे के संगठनात्मक संपत्तियों को निहित करने की अनुमति देता है और पंजीकरण की स्वत: समाप्ति के लिए प्रावधान बनाता है।
- आलोचकों का तर्क है कि यह अनुच्छेद 14, 19(1)(c), 25, 26, 29, 30 और 300A के तहत संवैधानिक अधिकारों का उल्लंघन करता है।
PRELIMS
- FCRA, 2010 भारत में व्यक्तियों और संगठनों द्वारा विदेशी अंशदान की स्वीकृति और उपयोग को नियंत्रित करता है।
- नया बिल अध्याय IIIA और धारा 14B पेश करता है, जिससे सरकार उन संगठनों की संपत्तियों पर नियंत्रण कर सकती है जिनका पंजीकरण रद्द या समाप्त हो गया है।
- ईसाई संस्थान (स्कूल, अस्पताल, अनाथालय) नए प्रावधानों के तहत विशेष रूप से कमजोर माने जाते हैं।
- भारत में नागरिक समाज जीडीपी में लगभग 2% का योगदान देता है और 27 लाख से अधिक लोगों को रोजगार देता है।
MAINS
- बिल नागरिक समाज के लिए स hrinking space और संघ की स्वतंत्रता के अधिकार के बारे में गंभीर चिंताएं पैदा करता है।
- न्यायिक समीक्षा के बिना संपत्तियों को निहित करने के प्रावधान प्राकृतिक न्याय के सिद्धांतों और संपत्ति के अधिकार का उल्लंघन कर सकते हैं।
- जबकि विदेशी फंडिंग का विनियमन आवश्यक है, बिल के प्रावधान असमान रूप से प्रतिबंधात्मक प्रतीत होते हैं और वैध धर्मार्थ गतिविधियों को रोक सकते हैं।
- आगे की राह: पर्याप्त सुरक्षा उपाय, न्यायिक निरीक्षण और किसी भी कठोर कार्रवाई जैसे संपत्ति निहित करने से पहले पारदर्शी प्रक्रियाएं सुनिश्चित करें।
07
श्रम संहिताओं के कार्यान्वयन से श्रमिक कमजोर बने हुए हैं
GS-II | शासन | श्रम कानून | सामाजिक न्याय
NEWS
- भारत की चार श्रम संहिताओं के नियम अधिसूचित कर दिए गए हैं, लेकिन आलोचकों का तर्क है कि वे प्रमुख श्रमिक कमजोरियों को संबोधित करने में विफल रहते हैं और प्रतिगामी हैं।
- निश्चित अवधि के रोजगार, न्यूनतम मजदूरी, गिग श्रमिकों और ट्रेड यूनियन मान्यता से संबंधित प्रावधानों में अंतराल बना हुआ है।
- नियमों को श्रमिक सुरक्षा को मजबूत करने के बजाय श्रम बाजार के अनौपचारिककरण को बढ़ावा देने के रूप में देखा जाता है।
PRELIMS
- चार श्रम संहिताएं हैं: मजदूरी संहिता (2019), औद्योगिक संबंध संहिता (2020), सामाजिक सुरक्षा संहिता (2020) और OSHWC संहिता (2020)।
- इन संहिताओं ने 29 केंद्रीय श्रम कानूनों को सरल बनाने और आधुनिक बनाने के लिए शामिल किया।
- निश्चित अवधि का रोजगार (FTE) एक निर्दिष्ट अवधि के लिए भर्ती की अनुमति देता है लेकिन नियमों में दुरुपयोग के खिलाफ सुरक्षा उपायों की कमी है।
- गिग श्रमिक सामाजिक सुरक्षा संहिता के तहत स्व-नियोजित के रूप में वर्गीकृत रहते हैं, जिससे उनके लाभों तक पहुंच सीमित हो जाती है।
MAINS
- श्रम संहिताओं के कार्यान्वयन की आलोचना सामूहिक सौदेबाजी के अधिकारों और नौकरी सुरक्षा को कमजोर करने के लिए की गई है।
- OSHWC संहिता में "मुख्य" और "गैर-मुख्य" गतिविधियों की स्पष्ट परिभाषाओं की अनुपस्थिति कार्यबल के बढ़ते संविदाकरण का कारण बन सकती है।
- जबकि श्रम कानूनों का सरलीकरण आवश्यक था, संहिताएं व्यवसाय करने में आसानी को श्रमिक कल्याण से ऊपर रखती हुई प्रतीत होती हैं।
- आगे की राह: गिग श्रमिकों के लिए प्रावधानों को मजबूत करें, न्यूनतम मजदूरी के निष्पक्ष कार्यान्वयन को सुनिश्चित करें और संघ बनाने के अधिकार की रक्षा करें।
08
सर जगदीश चंद्र बोस को लंदन में ‘वनस्पति विज्ञान के डार्विन’ के रूप में सम्मानित किया गया
GS-I | आधुनिक भारतीय इतिहास | व्यक्तित्व | GS-III | विज्ञान और प्रौद्योगिकी
NEWS
- 1926 में, सर जगदीश चंद्र बोस को लंदन में ब्रिटिश इंडियन यूनियन द्वारा सम्मानित किया गया और पौधों की कार्यिकी में उनके अग्रणी कार्य के लिए उन्हें "वनस्पति विज्ञान के डार्विन" के रूप में संदर्भित किया गया।
- बोस ने भारत के आर्थिक कल्याण के लिए विज्ञान के महत्व पर जोर दिया, विशेष रूप से उद्योग और कृषि में।
- पौधों पर उनके शोध और क्रेस्कोग्राफ के आविष्कार ने भारतीय विज्ञान को अंतरराष्ट्रीय मान्यता दिलाई।
PRELIMS
- सर जगदीश चंद्र बोस (1858–1937) एक बहुज्ञ, भौतिक विज्ञानी, जीवविज्ञानी और वनस्पतिशास्त्री थे।
- वे रेडियो और माइक्रोवेव ऑप्टिक्स के क्षेत्र में अग्रणी थे और उन्होंने पौधों की कार्यिकी में महत्वपूर्ण योगदान दिया।
- उन्होंने 1917 में कोलकाता में बोस इंस्टीट्यूट की स्थापना की, जो भारत के सबसे पुराने अनुसंधान संस्थानों में से एक है।
- उनके काम ने पश्चिमी धारणा को चुनौती दी कि पौधों में संवेदनशीलता और तंत्रिका तंत्र की कमी होती है।
MAINS
- बोस का जीवन एक औपनिवेशिक ढांचे में भारतीय वैज्ञानिकों के संघर्ष का प्रतीक है जो अक्सर स्वदेशी वैज्ञानिक योगदानों को खारिज करता था।
- उनका अंतःविषय दृष्टिकोण—भौतिकी, जीव विज्ञान और दर्शन का संयोजन—आज के वैज्ञानिक अनुसंधान में प्रासंगिक बना हुआ है।
- राष्ट्रीय विकास के लिए विज्ञान पर उनका जोर भारत के वर्तमान फोकस के अनुरूप है कि आर्थिक विकास और सामाजिक कल्याण के लिए प्रौद्योगिकी का लाभ उठाया जाए।
- आगे की राह: अंतःविषय अनुसंधान को बढ़ावा दें, बुनियादी विज्ञानों में निवेश करें और वैज्ञानिक स्वभाव और नवाचार को बढ़ावा देने वाली संस्थाएं बनाएं।
09
भारत का डेटा सेंटर इकोसिस्टम 2035 तक $280 बिलियन उत्पन्न करने का अनुमान
GS-III | अर्थव्यवस्था | अवसंरचना | विज्ञान और प्रौद्योगिकी | एआई
NEWS
- एक PwC रिपोर्ट अनुमान लगाती है कि भारत की डेटा सेंटर मूल्य श्रृंखला 2035 तक $280 बिलियन का ऑर्डर बुक उत्पन्न करेगी, जो एआई उछाल और डिजिटल परिवर्तन से प्रेरित है।
- मुख्य डेटा सेंटर सुविधाओं में प्रत्यक्ष निवेश 2035 तक $71.6 बिलियन अनुमानित है।
- वृद्धि डेटा भंडारण, क्लाउड कंप्यूटिंग और एआई बुनियादी ढांचे की बढ़ती मांग से प्रेरित है।
PRELIMS
- एक डेटा सेंटर एक सुविधा है जो कंप्यूटर सिस्टम, सर्वर, भंडारण सिस्टम और नेटवर्किंग उपकरण रखती है।
- भारत के डिजिटल पब्लिक इंफ्रास्ट्रक्चर (DPI), जिसमें आधार और यूपीआई शामिल हैं, ने डेटा उत्पादन और खपत में काफी वृद्धि की है।
- राष्ट्रीय डेटा सेंटर नीति का उद्देश्य भारत को डेटा सेंटरों के लिए एक वैश्विक केंद्र बनाना है।
- भारत की डेटा सेंटर क्षमता $1 ट्रिलियन की डिजिटल अर्थव्यवस्था की मांगों को पूरा करने के लिए तेजी से बढ़ने की उम्मीद है।
MAINS
- डेटा सेंटर भारत की डिजिटल अर्थव्यवस्था, ई-गवर्नेंस पहलों और एआई महत्वाकांक्षाओं के लिए महत्वपूर्ण बुनियादी ढांचा हैं।
- हालांकि, वे अत्यधिक ऊर्जा-गहन हैं, जो बिजली की खपत और पर्यावरणीय स्थिरता के बारे में चिंताएं बढ़ाते हैं।
- भारत को डेटा स्थानीयकरण, डेटा सुरक्षा और हरित डेटा सेंटरों के लिए एक मजबूत नीतिगत ढांचे की आवश्यकता है।
- आगे की राह: वैश्विक निवेश आकर्षित करें, कुशल जनशक्ति विकसित करें, विश्वसनीय बिजली आपूर्ति सुनिश्चित करें और टिकाऊ डेटा सेंटर प्रथाओं को बढ़ावा दें।
10
फ्रांस ने भविष्य के रक्षा सौदों में ‘मेक इन इंडिया’ के साथ तालमेल का संकेत दिया
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | रक्षा | GS-III | मेक इन इंडिया
NEWS
- फ्रांस ने संकेत दिया है कि भारत के साथ भविष्य का रक्षा सहयोग, जिसमें 114 राफेल जेट्स के लिए प्रस्तावित सौदा भी शामिल है, ‘मेक इन इंडिया’ के साथ एक समान साझेदारी के रूप में संरचित किया जाएगा।
- यह पारंपरिक क्लाइंट-वेंडर मॉडल से सह-विकास और औद्योगिक सहयोग की ओर एक बदलाव को दर्शाता है।
- जी7 शिखर सम्मेलन के मौके पर पीएम मोदी की फ्रांसीसी राष्ट्रपति मैक्रों के साथ द्विपक्षीय वार्ता के दौरान चर्चा होने की उम्मीद है।
PRELIMS
- ‘मेक इन इंडिया’ 2014 में शुरू की गई एक पहल है जिसका उद्देश्य घरेलू विनिर्माण को बढ़ावा देना और आयात निर्भरता को कम करना है।
- राफेल एक फ्रांसीसी मल्टीरोल फाइटर जेट है; भारत ने पहले से ही आईएएफ के लिए 36 राफेल विमान शामिल किए हैं।
- भारत और फ्रांस की एक लंबे समय से चली आ रही रणनीतिक साझेदारी है, जिसमें रक्षा सहयोग एक प्रमुख स्तंभ है।
- भारत नागरिक परमाणु ऊर्जा सहयोग के लिए भी फ्रांस के साथ जुड़ रहा है।
MAINS
- रक्षा सौदों में सह-विकास और प्रौद्योगिकी हस्तांतरण भारत के लिए रणनीतिक स्वायत्तता हासिल करने और एक घरेलू रक्षा विनिर्माण आधार बनाने के लिए महत्वपूर्ण है।
- समान साझेदारी की ओर बदलाव भारत के एक प्रमुख रक्षा बाजार और एक उभरती हुई वैश्विक शक्ति के रूप में बढ़ते कद को दर्शाता है।
- हालांकि, उन्नत प्रौद्योगिकियों को आत्मसात करने और स्वदेशी क्षमताओं को विकसित करने में चुनौतियां बनी हुई हैं।
- आगे की राह: संयुक्त अनुसंधान एवं विकास, कौशल विकास पर ध्यान दें और रक्षा विनिर्माण में निजी क्षेत्र की भागीदारी का समर्थन करने वाले एक पारिस्थितिकी तंत्र का निर्माण करें।
01
அமெரிக்கா-ஈரான் இடையே பதற்றம் அதிகரிப்பு; ஹார்முஸ் நீரிணை மூடப்படும் அபாயம்
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | மேற்கு ஆசியா | ஆற்றல் பாதுகாப்பு
NEWS
- அமெரிக்க அதிபர் டிரம்ப் ஈரான் மீதான தாக்குதல்களை நிறுத்தியதால், ஈரான் ஹார்முஸ் நீரிணையை மூடுவதாக அச்சுறுத்தியது.
- அமெரிக்கா ஈரானிய இராணுவ தளங்களை குறிவைத்து தாக்கியது; அதற்கு பதிலடியாக ஈரான் குவைத், பஹ்ரைன் மற்றும் ஜோர்டான் உள்ளிட்ட அமெரிக்க தளங்களை தாக்கியது.
- இந்திய மாலுமிகள் பயணம் செய்த மூன்று வணிகக் கப்பல்கள் அமெரிக்காவால் தாக்கப்பட்டன; இதில் மூன்று இந்தியர்கள் உயிரிழந்தனர்.
PRELIMS
- ஹார்முஸ் நீரிணை உலகளாவிய எண்ணெய் வர்த்தகத்திற்கான முக்கியமான choke point ஆகும்.
- IRGC (இஸ்லாமிய புரட்சிகர காவல்படை) ஈரானின் உயரடுக்கு இராணுவப் படையாகும்.
- US CENTCOM மத்திய கிழக்கில் அமெரிக்க இராணுவ நடவடிக்கைகளுக்கு பொறுப்பாகும்.
- இந்திய மாலுமிகள் மீதான தாக்குதல்களுக்கு எதிராக இந்தியா அமெரிக்காவிடம் "கடுமையான எதிர்ப்பை" பதிவு செய்தது.
MAINS
- ஹார்முஸ் நீரிணை மூடப்படுவது இந்தியாவின் ஆற்றல் பாதுகாப்பிற்கும் உலகளாவிய எண்ணெய் விலைக்கும் நேரடி அச்சுறுத்தலாகும்.
- இந்தியா தனது பெரும் புலம்பெயர் சமூகத்தினரின் பாதுகாப்பை உறுதி செய்யும் வகையில் அமெரிக்காவுடனான தனது மூலோபாய உறவுகளை சமநிலைப்படுத்த வேண்டும்.
- இந்த நெருக்கடி மேற்கு ஆசியாவில் ஏற்படும் புவிசார் அரசியல் மோதல்களுக்கு உலகளாவிய ஆற்றல் விநியோக சங்கிலிகள் எவ்வளவு பாதிக்கப்படக்கூடியவை என்பதை எடுத்துக்காட்டுகிறது.
- முன்னோக்கு: ஆற்றல் இறக்குமதியில் பன்முகத்தன்மையை ஏற்படுத்துதல், இந்தியப் பெருங்கடலில் கடற்படை இருப்பை வலுப்படுத்துதல் மற்றும் இராஜதந்திர பதற்றத்தை குறைத்தல்.
02
டெல்லி அரசு பயிற்சி மையங்களுக்கான கட்டுப்பாடுகளை கடுமையாக்க உள்ளது
GS-II | ஆட்சி | கல்வி | GS-III | பேரிடர் மேலாண்மை
NEWS
- சமீபத்திய சோக நிகழ்வுகளைத் தொடர்ந்து, டெல்லி அரசு பயிற்சி மையங்களுக்கான கட்டுப்பாட்டு விதிகளை கடுமையாக்க முடிவு செய்துள்ளது.
- கட்டண அமைப்பு, பாதுகாப்பு மற்றும் மனநலம் ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய விரிவான ஒழுங்குமுறை கட்டமைப்பை உருவாக்க ஒரு பல்துறை குழு அமைக்கப்பட்டுள்ளது.
- இந்த நடவடிக்கை பழைய ராஜேந்திர நகர் மற்றும் சைதுலாஜாப் ஆகிய இடங்களில் நிகழ்ந்த சம்பவங்களைத் தொடர்ந்து எடுக்கப்பட்டுள்ளது.
PRELIMS
- நீதிபதி (ஓய்வு) ஆர்.கே. கௌபா குழு முன்னர் பயிற்சி மையங்களின் செயல்பாட்டில் உள்ள முறையான குறைபாடுகளை அடையாளம் கண்டிருந்தது.
- மதிப்பாய்வின் கீழ் உள்ள முக்கிய பகுதிகளில் உள்கட்டமைப்பு விதிமுறைகள், தீ பாதுகாப்பு, ஊழியர் நலன் மற்றும் மாணவர் மனநல ஆதரவு ஆகியவை அடங்கும்.
- டெல்லியில் உள்ள பயிற்சி மையங்கள் எம்சிடி மற்றும் கல்வி இயக்குநரகத்தின் ஒழுங்குமுறை வரம்பிற்குள் வருகின்றன.
- பேரிடர் மேலாண்மை சட்டம், 2005 பொது கட்டிடங்கள் மற்றும் நிறுவனங்களுக்கான பாதுகாப்பு தரங்களை கட்டாயமாக்குகிறது.
MAINS
- பயிற்சி மையங்களின் கட்டுப்பாடற்ற வளர்ச்சி மாணவர் பாதுகாப்பு மற்றும் சுரண்டல் குறித்த கடுமையான கவலைகளை ஏற்படுத்தியுள்ளது.
- கடுமையான ஒழுங்குமுறை பாதுகாப்பின் தேவைக்கும், லட்சக்கணக்கானோருக்கு வேலை வழங்கும் பயிற்சி தொழில்துறையின் செயல்பாட்டு நம்பகத்தன்மைக்கும் இடையில் சமநிலையை ஏற்படுத்த வேண்டும்.
- ராஜஸ்தான் மற்றும் மகாராஷ்டிரா போன்ற மாநிலங்கள் ஏற்கனவே ஒழுங்குமுறை கட்டமைப்புகளை செயல்படுத்தியுள்ளன; டெல்லி அவற்றிலிருந்து சிறந்த நடைமுறைகளை ஏற்றுக்கொள்ளலாம்.
- முன்னோக்கு: கட்டிட பாதுகாப்பு விதிமுறைகளைச் செயல்படுத்துதல், கட்டண கட்டமைப்புகளை ஒழுங்குபடுத்துதல், மனநல ஆலோசனையை கட்டாயமாக்குதல் மற்றும் புகார் தீர்க்கும் அமைப்பை நிறுவுதல்.
03
நிபா மற்றும் ஷிகெல்லோசிஸ் பரவல் அதிகரிப்பால் கேரளா உஷார் நிலையில்
GS-II | சுகாதாரம் | பொது சுகாதாரம் | GS-III | பேரிடர் மேலாண்மை
NEWS
- கேரளா கோழிக்கோட்டில் 2026-ஆம் ஆண்டின் முதல் நிபா வழக்கைப் பதிவு செய்துள்ளது, அதே நேரத்தில் மாநிலம் முழுவதும் ஷிகெல்லோசிஸ் வழக்குகளும் அதிகரித்துள்ளன.
- சுகாதார அதிகாரிகள் விரைவான பதில் குழுக்களை செயல்படுத்தியுள்ளனர் மற்றும் நிபா நோயாளியின் தொடர்புகளைக் கண்டறிந்து வருகின்றனர்.
- வயநாட்டில் உள்ள ஒரு பள்ளியில் மாசுபட்ட கிணற்று நீரால் ஏற்பட்ட பெரிய ஷிகெல்லோசிஸ் வெடிப்பு 500க்கும் மேற்பட்ட குழந்தைகளை பாதித்தது.
PRELIMS
- நிபா வைரஸ் (NiV) பழ ஈக்களிடமிருந்து பரவும் ஒரு ஜூனோடிக் வைரஸ்; இதன் இறப்பு விகிதம் 40-75% வரை உள்ளது.
- ஷிகெல்லோசிஸ் ஷிகெல்லா பாக்டீரியாவால் ஏற்படும் மிகவும் பரவும் ஒரு பாக்டீரியா வயிற்றுப்போக்கு நோயாகும், இது fecal-oral வழியாக பரவுகிறது.
- கேரளாவில் 2018 முதல் மீண்டும் மீண்டும் நிபா வெடிப்புகள் ஏற்பட்டுள்ளன, பெரும்பாலும் பழ ஈக்களின் பருவத்துடன் ஒத்துப்போகும் மே-செப்டம்பர் காலத்தில்.
- ஒருங்கிணைந்த நோய் கண்காணிப்பு திட்டம் (IDSP) இந்தியாவில் வெடிப்பு பதிலுக்கான மைய அமைப்பாகும்.
MAINS
- கேரளாவின் வலுவான பொது சுகாதார உள்கட்டமைப்பு மற்றும் விரைவான பதில் வழிமுறைகள் முந்தைய வெடிப்புகளைக் கட்டுப்படுத்துவதில் முக்கிய பங்கு வகித்துள்ளன.
- மீண்டும் மீண்டும் ஏற்படும் வெடிப்புகள் தொடர்ச்சியான கண்காணிப்பு, சமூக விழிப்புணர்வு மற்றும் மேம்பட்ட நீர் சுகாதார உள்கட்டமைப்பின் அவசியத்தை எடுத்துக்காட்டுகின்றன.
- காலநிலை மாற்றம் மற்றும் வாழ்விட அழிவு நிபா போன்ற zoonotic spillovers-இன் அபாயத்தை அதிகரித்து வருகின்றன.
- முன்னோக்கு: One Health அணுகுமுறையை வலுப்படுத்துதல், நீர் தர கண்காணிப்பை மேம்படுத்துதல் மற்றும் மருத்துவமனை தொற்று கட்டுப்பாட்டு நெறிமுறைகளை மேம்படுத்துதல்.
04
‘வீட்டு பராமரிப்பு இழப்பு’க்கு ₹30,000/மாதம் என நிர்ணயித்த உச்ச நீதிமன்றம்
GS-II | நீதித்துறை | சமூக நீதி | பெண்கள் பிரச்சினைகள்
NEWS
- விபத்து இழப்பீட்டு கோரிக்கைகளில் இல்லத்தரசிகளின் ஊதியம் பெறாத வீட்டு வேலைகளை மாதத்திற்கு குறைந்தபட்சம் ₹30,000 என்ற விகிதத்தில் மதிப்பிட வேண்டும் என்று உச்ச நீதிமன்றம் தீர்ப்பளித்துள்ளது.
- நீதிமன்றம் "வீட்டு பராமரிப்பு இழப்பு" என்ற புதிய தலைப்பை சேதங்களில் சேர்த்துள்ளது மற்றும் இல்லத்தரசிகளை "தேசத்தைக் கட்டியெழுப்புபவர்கள்" என்று அங்கீகரித்துள்ளது.
- இந்தத் தொகை ஒவ்வொரு மூன்று வருடங்களுக்கும் 10% அதிகரிக்கப்படும் மற்றும் இல்லத்தரசிக்கு வேறு ஏதேனும் வருமானம் இருந்தால் அதற்கு மேலாக வழங்கப்படும்.
PRELIMS
- இந்தத் தீர்ப்பு நீதிபதிகள் சஞ்சய் கரோல் மற்றும் என். கோட்டீஸ்வர் சிங் அடங்கிய அமர்வால் வழங்கப்பட்டது.
- இந்தத் தீர்ப்பு 2001-ல் நடந்த விபத்தில் இறந்த ஒரு பெண் (ரேஷ்மா வழக்கு) தொடர்பான மேல்முறையீட்டில் வந்துள்ளது.
- வீட்டு வேலையின் பொருளாதார மதிப்பை அங்கீகரிக்க அரசியலமைப்பின் அரசியலமைப்பு சட்டம் 21 (கண்ணியத்துடன் வாழ்வதற்கான உரிமை) பயன்படுத்தப்பட்டது.
- மோட்டார் வாகன சட்டம், 1988 சாலை விபத்துகளால் ஏற்படும் இழப்பீட்டு கோரிக்கைகளை நிர்வகிக்கிறது.
MAINS
- இந்தத் தீர்ப்பு வரலாற்று ரீதியாக பொருளாதார கணக்கீடுகளில் கண்ணுக்குத் தெரியாத ஊதியம் பெறாத பராமரிப்பு வேலையை மதிப்பிடுவதற்கான சட்டபூர்வமான கட்டமைப்பை வழங்குகிறது.
- இது எதிர்கால விபத்து இழப்பீட்டு கோரிக்கைகளுக்கும், வீட்டு உழைப்பை மதிப்பிடுவதில் சம்பந்தப்பட்ட சட்டத்தின் பிற பகுதிகளுக்கும் ஒரு முன்னுதாரணத்தை அமைக்கிறது.
- இல்லத்தரசிகளின் பொருளாதார பங்களிப்பை அங்கீகரிப்பது பாலின நீதியை நோக்கிய ஒரு படியாகும் மற்றும் பெண்களின் ஊதியம் பெறாத உழைப்பை ஒப்புக்கொள்கிறது.
- முன்னோக்கு: கீழ் நீதிமன்றங்களில் தீர்ப்பை திறம்பட செயல்படுத்துதல் மற்றும் தேசிய கணக்கீட்டில் ஊதியம் பெறாத பராமரிப்பு வேலையை பரந்த அளவில் கொள்கை அங்கீகாரத்திற்காக இதைப் பயன்படுத்துதல்.
05
AFSPA அடுத்த ஆண்டு வடகிழக்கு மாநிலங்களில் இருந்து நீக்கப்படும்
GS-II | உள்நாட்டு பாதுகாப்பு | கூட்டாட்சி | GS-III | எல்லை மேலாண்மை
NEWS
- உள்துறை அமைச்சர் அமித் ஷா, பாதுகாப்பு மேம்பட்டதாகவும், அமைதி ஒப்பந்தங்கள் காரணமாகவும், அடுத்த ஆண்டு AFSPA வடகிழக்கு மாநிலங்களில் இருந்து நீக்கப்படும் என்று அறிவித்தார்.
- அசாம் மற்றும் நாகாலாந்து இடையேயான சர்ச்சைக்குரிய பகுதிகளில் கனிம எண்ணெய் செயல்பாடுகளுக்கான முத்தரப்பு புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தம் கையெழுத்தானது.
- 2019 முதல், 12 அமைதி ஒப்பந்தங்கள் கையெழுத்தானது, இதன் விளைவாக பிராந்தியத்தில் வன்முறை 80% குறைந்துள்ளது.
PRELIMS
- AFSPA, 1958 "அமைதியின்மை" உள்ள பகுதிகளில் ஆயுதப்படைகளுக்கு சிறப்பு அதிகாரங்களை வழங்குகிறது.
- அசாம்-நாகாலாந்து MoU 30 ஆண்டுகளுக்கும் மேலாக நிறுத்தப்பட்டிருந்த கனிம ஆய்வை திறப்பதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது, இதனால் ₹15,000 கோடி மீட்கும் வாய்ப்பு உள்ளது.
- வடகிழக்கில் கிளர்ச்சி தொடர்பான சம்பவங்களில் தொடர்ச்சியான அமைதி செயல்முறைகள் காரணமாக குறிப்பிடத்தக்க குறைவு ஏற்பட்டுள்ளது.
- ஆக்ட் ஈஸ்ட் கொள்கை வடகிழக்கை தென்கிழக்கு ஆசியாவிற்கான இந்தியாவின் நுழைவாயிலாக நிலைநிறுத்துகிறது.
MAINS
- AFSPA-ஐ நீக்குவது வடகிழக்கில் பாதுகாப்பு சார்ந்த அணுகுமுறையிலிருந்து வளர்ச்சி சார்ந்த அணுகுமுறைக்கு மாறுவதைக் குறிக்கிறது.
- சர்ச்சைக்குரிய எல்லைப் பகுதிகளில் இயற்கை வளங்களை திறப்பது பிராந்திய பொருளாதார வளர்ச்சியை ஊக்குவிக்கலாம் மற்றும் மாநிலங்களுக்கிடையேயான பதற்றத்தை குறைக்கலாம்.
- இருப்பினும், மாநில காவல்துறைப் படைகளை வலுப்படுத்துதல் மற்றும் வலுவான புகார் தீர்க்கும் அமைப்புகள் இருப்பது அவசியம்.
- முன்னோக்கு: பாதுகாப்புப் பொறுப்புகளை மாநில காவல்துறைக்கு சுமூகமாக மாற்றுவதை உறுதி செய்தல் மற்றும் அமைதியைத் தக்கவைக்க உள்ளடக்கிய வளர்ச்சியில் கவனம் செலுத்துதல்.
06
FCRA மசோதா 2026 சிவில் சமூகத்தின் மீது அரசின் கட்டுப்பாட்டை அதிகரிக்கிறது
GS-II | ஆட்சி | சிவில் சமூகம் | அடிப்படை உரிமைகள்
NEWS
- வெளிநாட்டு பங்களிப்பு (ஒழுங்குமுறை) திருத்த (FCRA) மசோதா, 2026, லோக்சபாவில் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டுள்ளது, இது என்ஜிஓக்கள் மற்றும் சிவில் சமூகத்தின் மீது அரசின் கட்டுப்பாட்டை கணிசமாக அதிகரிக்கிறது.
- மசோதா அரசாங்கம் இழப்பீடு இல்லாமல் நிறுவன சொத்துக்களை வைத்திருக்க அனுமதிக்கிறது மற்றும் பதிவு தானாக நிறுத்தப்படுவதற்கான விதிகளை உருவாக்குகிறது.
- விமர்சகர்கள் இது அரசியலமைப்பு உரிமைகளான அரசியலமைப்பு சட்டம் 14, 19(1)(c), 25, 26, 29, 30 மற்றும் 300A-ஐ மீறுவதாக வாதிடுகின்றனர்.
PRELIMS
- FCRA, 2010 இந்தியாவில் தனிநபர்கள் மற்றும் நிறுவனங்களால் வெளிநாட்டு பங்களிப்பை ஏற்றுக்கொள்வதையும் பயன்படுத்துவதையும் கட்டுப்படுத்துகிறது.
- புதிய மசோதா அத்தியாயம் IIIA மற்றும் பிரிவு 14B-ஐ அறிமுகப்படுத்துகிறது, இது பதிவு ரத்து செய்யப்பட்ட அல்லது நிறுத்தப்பட்ட நிறுவனங்களின் சொத்துக்களை அரசாங்கம் கட்டுப்படுத்த அனுமதிக்கிறது.
- கிறிஸ்தவ நிறுவனங்கள் (பள்ளிகள், மருத்துவமனைகள், அநாதை இல்லங்கள்) புதிய விதிகளின் கீழ் குறிப்பாக பாதிக்கப்படக்கூடியவையாக கருதப்படுகின்றன.
- இந்தியாவில் சிவில் சமூகம் மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியில் (GDP) கிட்டத்தட்ட 2% பங்களிக்கிறது மற்றும் 27 லட்சத்திற்கும் மேற்பட்டோருக்கு வேலை வழங்குகிறது.
MAINS
- மசோதா சிவில் சமூகத்திற்கான இடம் சுருங்குவது மற்றும் சங்க சுதந்திர உரிமை குறித்த கடுமையான கவலைகளை எழுப்புகிறது.
- நீதித்துறை மறுஆய்வு இல்லாமல் சொத்துக்களை வைத்திருக்க அனுமதிக்கும் விதிகள் இயற்கை நீதியின் கொள்கைகள் மற்றும் சொத்துரிமையை மீறக்கூடும்.
- வெளிநாட்டு நிதியுதவியை ஒழுங்குபடுத்துவது அவசியமானாலும், மசோதாவின் விதிகள் சமமற்ற அளவில் கட்டுப்படுத்தும் வகையில் இருப்பதாகத் தோன்றுகிறது மற்றும் முறையான தொண்டு நடவடிக்கைகளைத் தடுக்கலாம்.
- முன்னோக்கு: போதுமான பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகள், நீதித்துறை மேற்பார்வை மற்றும் எந்தவொரு கடுமையான நடவடிக்கைக்கும் (சொத்துக்களை வைத்திருப்பது போன்றவை) முன் வெளிப்படையான நடைமுறைகளை உறுதி செய்தல்.
07
தொழிலாளர் சட்டங்கள் நடைமுறைக்கு வந்தாலும் தொழிலாளர்கள் பாதுகாப்பற்ற நிலையில் உள்ளனர்
GS-II | ஆட்சி | தொழிலாளர் சட்டங்கள் | சமூக நீதி
NEWS
- இந்தியாவின் நான்கு தொழிலாளர் சட்டங்களுக்கான விதிகள் அறிவிக்கப்பட்டுள்ளன, ஆனால் விமர்சகர்கள் அவை முக்கிய தொழிலாளர் பாதிப்புகளை நிவர்த்தி செய்யத் தவறிவிட்டதாகவும், பின்னடைவானவை என்றும் வாதிடுகின்றனர்.
- நிலையான கால வேலைவாய்ப்பு, தரைவார ஊதியம், கிக் தொழிலாளர்கள் மற்றும் தொழிற்சங்க அங்கீகாரம் தொடர்பான விதிகளில் இடைவெளிகள் உள்ளன.
- தொழிலாளர் பாதுகாப்பை வலுப்படுத்துவதை விட தொழிலாளர் சந்தையை முறைசாரா தன்மைக்கு தள்ளும் விதிகளாக இவை கருதப்படுகின்றன.
PRELIMS
- நான்கு தொழிலாளர் சட்டங்கள்: ஊதியச் சட்டம் (2019), தொழில்துறை உறவுச் சட்டம் (2020), சமூகப் பாதுகாப்புச் சட்டம் (2020) மற்றும் OSHWC சட்டம் (2020).
- இந்தச் சட்டங்கள் 29 மத்திய தொழிலாளர் சட்டங்களை எளிதாக்கி நவீனப்படுத்துவதற்காக இணைத்தன.
- நிலையான கால வேலைவாய்ப்பு (FTE) ஒரு குறிப்பிட்ட காலத்திற்கு பணியமர்த்த அனுமதிக்கிறது, ஆனால் விதிகளில் தவறாகப் பயன்படுத்துவதற்கு எதிரான பாதுகாப்புகள் இல்லை.
- கிக் தொழிலாளர்கள் சமூகப் பாதுகாப்புச் சட்டத்தின் கீழ் சுயதொழில் செய்பவர்களாக வகைப்படுத்தப்படுகின்றனர், இது அவர்களின் நலன்களுக்கான அணுகலை கட்டுப்படுத்துகிறது.
MAINS
- தொழிலாளர் சட்டங்களை நடைமுறைப்படுத்துவது கூட்டு பேரம் பேசும் உரிமைகளையும் வேலை பாதுகாப்பையும் பலவீனப்படுத்துவதாக விமர்சிக்கப்படுகிறது.
- OSHWC சட்டத்தில் "முக்கிய" மற்றும் "முக்கியமற்ற" நடவடிக்கைகளுக்கான தெளிவான வரையறைகள் இல்லாதது பணியாளர்களின் ஒப்பந்தமயமாக்கலை அதிகரிக்க வழிவகுக்கலாம்.
- தொழிலாளர் சட்டங்களை எளிதாக்குவது அவசியமானாலும், சட்டங்கள் தொழிலாளர் நலனை விட வணிகம் செய்வதற்கான எளிமையை முன்னுரிமைப்படுத்துவதாகத் தோன்றுகிறது.
- முன்னோக்கு: கிக் தொழிலாளர்களுக்கான விதிகளை வலுப்படுத்துதல், குறைந்தபட்ச ஊதியங்களை நியாயமாக நடைமுறைப்படுத்துவதை உறுதி செய்தல் மற்றும் தொழிற்சங்கம் அமைக்கும் உரிமையைப் பாதுகாத்தல்.
08
சர் ஜகதீஷ் சந்திர போஸ் ‘தாவரவியலின் டார்வின்’ என லண்டனில் கௌரவிக்கப்பட்டார்
GS-I | நவீன இந்திய வரலாறு | ஆளுமைகள் | GS-III | அறிவியல் & தொழில்நுட்பம்
NEWS
- 1926-ல், சர் ஜகதீஷ் சந்திர போஸ் லண்டனில் பிரிட்டிஷ் இந்திய யூனியனால் கௌரவிக்கப்பட்டார் மற்றும் தாவர உடலியங்கியல் துறையில் அவரது முன்னோடி பணிக்காக அவரை "தாவரவியலின் டார்வின்" என்று அழைத்தனர்.
- போஸ் இந்தியாவின் பொருளாதார நலனுக்காக அறிவியலின் முக்கியத்துவத்தை வலியுறுத்தினார், குறிப்பாக தொழில்துறை மற்றும் வேளாண்மையில்.
- தாவரங்கள் பற்றிய அவரது ஆராய்ச்சி மற்றும் கிரெஸ்கோகிராஃப் கண்டுபிடிப்பு இந்திய அறிவியலுக்கு சர்வதேச அங்கீகாரத்தைப் பெற்றுத் தந்தது.
PRELIMS
- சர் ஜகதீஷ் சந்திர போஸ் (1858–1937) ஒரு பல்லறிவாளர், இயற்பியலாளர், உயிரியலாளர் மற்றும் தாவரவியலாளர் ஆவார்.
- அவர் வானொலி மற்றும் மைக்ரோவேவ் ஒளியியல் துறையில் முன்னோடியாக இருந்தார் மற்றும் தாவர உடலியங்கியல் துறையில் குறிப்பிடத்தக்க பங்களிப்புகளைச் செய்தார்.
- அவர் 1917-ல் கொல்கத்தாவில் போஸ் நிறுவனத்தை நிறுவினார், இது இந்தியாவின் பழமையான ஆராய்ச்சி நிறுவனங்களில் ஒன்றாகும்.
- அவரது பணி, தாவரங்களுக்கு உணர்திறன் மற்றும் நரம்பு மண்டலங்கள் இல்லை என்ற மேற்கத்திய கருத்தை சவால் செய்தது.
MAINS
- போஸின் வாழ்க்கை, பெரும்பாலும் சொந்த அறிவியல் பங்களிப்புகளை நிராகரிக்கும் ஒரு காலனித்துவ கட்டமைப்பில் இந்திய அறிவியலாளர்கள் அங்கீகாரம் பெறுவதற்கான போராட்டத்தை குறிக்கிறது.
- அவரது பல்துறை அணுகுமுறை—இயற்பியல், உயிரியல் மற்றும் தத்துவத்தை இணைத்தது—இன்றைய அறிவியல் ஆராய்ச்சியில் பொருத்தமாக உள்ளது。
- தேசிய வளர்ச்சிக்கான அறிவியல் மீதான அவரது வலியுறுத்தல், பொருளாதார வளர்ச்சி மற்றும் சமூக நலனுக்காக தொழில்நுட்பத்தைப் பயன்படுத்துவதில் இந்தியாவின் தற்போதைய கவனத்துடன் ஒத்துப்போகிறது.
- முன்னோக்கு: பல்துறை ஆராய்ச்சியை ஊக்குவித்தல், அடிப்படை அறிவியல்களில் முதலீடு செய்தல் மற்றும் அறிவியல் மனப்பான்மை மற்றும் புதுமைகளை வளர்க்கும் நிறுவனங்களை உருவாக்குதல்.
09
இந்தியாவின் தரவு மைய சூழல் 2035-க்குள் $280 பில்லியன் உருவாக்கும் என மதிப்பீடு
GS-III | பொருளாதாரம் | உள்கட்டமைப்பு | அறிவியல் & தொழில்நுட்பம் | AI
NEWS
- ஒரு PwC அறிக்கை, AI வளர்ச்சி மற்றும் டிஜிட்டல் மாற்றத்தால் உந்தப்பட்டு, இந்தியாவின் தரவு மைய மதிப்பு சங்கிலி 2035-க்குள் $280 பில்லியன் ஆர்டர் புத்தகத்தை உருவாக்கும் என்று மதிப்பிடுகிறது.
- முக்கிய தரவு மைய வசதிகளில் நேரடி முதலீடு 2035-க்குள் $71.6 பில்லியன் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
- வளர்ச்சி தரவு சேமிப்பு, கிளவுட் கம்ப்யூட்டிங் மற்றும் AI உள்கட்டமைப்புக்கான அதிகரித்து வரும் தேவையால் உந்தப்படுகிறது.
PRELIMS
- ஒரு தரவு மையம் என்பது கணினி அமைப்புகள், சேவையகங்கள், சேமிப்பு அமைப்புகள் மற்றும் நெட்வொர்க்கிங் உபகரணங்களை வைத்திருக்கும் ஒரு வசதியாகும்.
- இந்தியாவின் டிஜிட்டல் பொது உள்கட்டமைப்பு (DPI), ஆதார் மற்றும் UPI உள்ளிட்டவை, தரவு உற்பத்தி மற்றும் நுகர்வில் கணிசமான அதிகரிப்புக்கு வழிவகுத்தன.
- தேசிய தரவு மையக் கொள்கை இந்தியாவை தரவு மையங்களுக்கான உலகளாவிய மையமாக மாற்றுவதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது.
- $1 டிரில்லியன் டிஜிட்டல் பொருளாதாரத்தின் தேவைகளைப் பூர்த்தி செய்ய இந்தியாவின் தரவு மையத் திறன் வேகமாக வளரும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது。
MAINS
- தரவு மையங்கள் இந்தியாவின் டிஜிட்டல் பொருளாதாரம், மின்-ஆட்சி முயற்சிகள் மற்றும் AI லட்சியங்களுக்கான முக்கியமான உள்கட்டமைப்பு ஆகும்。
- இருப்பினும், அவை மிகவும் ஆற்றல் மிகுந்தவை, இது மின்சார நுகர்வு மற்றும் சுற்றுச்சூழல் நிலைத்தன்மை குறித்த கவலைகளை எழுப்புகிறது。
- இந்தியா தரவு உள்ளூர்மயமாக்கல், தரவு பாதுகாப்பு மற்றும் பசுமை தரவு மையங்களுக்கான வலுவான கொள்கை கட்டமைப்பை உருவாக்க வேண்டும்。
- முன்னோக்கு: உலகளாவிய முதலீடுகளை ஈர்த்தல், திறமையான மனிதவளத்தை உருவாக்குதல், நம்பகமான மின்சார விநியோகத்தை உறுதி செய்தல் மற்றும் நிலையான தரவு மைய நடைமுறைகளை ஊக்குவித்தல்.
10
பிரான்ஸ் எதிர்கால பாதுகாப்பு ஒப்பந்தங்களில் ‘Make in India’-வுடன் இணைந்து செயல்படும் என அறிவித்தது
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | பாதுகாப்பு | GS-III | Make in India
NEWS
- பிரான்ஸ், 114 ரஃபேல் போர் விமானங்களுக்கான முன்மொழியப்பட்ட ஒப்பந்தம் உட்பட, இந்தியாவுடனான எதிர்கால பாதுகாப்பு ஒத்துழைப்பு, ‘Make in India’ உடன் இணைந்த சமமான கூட்டாண்மையாக அமைக்கப்படும் என்று சமிக்ஞை செய்துள்ளது.
- இது பாரம்பரிய கிளையண்ட்-விற்பனையாளர் மாதிரியிலிருந்து இணை-வளர்ச்சி மற்றும் தொழில்துறை ஒத்துழைப்புக்கு மாறுவதைக் குறிக்கிறது.
- G7 உச்சி மாநாட்டின் ஓரத்தில் பிரெஞ்சு அதிபர் மேக்ரானுடன் பிரதமர் மோடியின் இருதரப்பு பேச்சுவார்த்தையின் போது இது குறித்து விவாதிக்கப்படும் என்று எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
PRELIMS
- ‘Make in India’ 2014-ல் தொடங்கப்பட்ட ஒரு முயற்சி, இது உள்நாட்டு உற்பத்தியை அதிகரிப்பதையும் இறக்குமதி சார்பை குறைப்பதையும் நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது.
- ரஃபேல் ஒரு பிரெஞ்சு பன்முகப் போர் விமானம்; இந்தியா ஏற்கனவே இந்திய விமானப்படைக்காக 36 ரஃபேல் விமானங்களை சேர்த்துள்ளது.
- இந்தியாவிற்கும் பிரான்ஸிற்கும் இடையே நீண்டகாலமாக நிலவும் ஒரு மூலோபாய கூட்டாண்மை உள்ளது, இதில் பாதுகாப்பு ஒத்துழைப்பு ஒரு முக்கிய தூணாக உள்ளது。
- இந்தியா அணு ஆற்றல் ஒத்துழைப்புக்காகவும் பிரான்ஸுடன் ஈடுபட்டு வருகிறது.
MAINS
- பாதுகாப்பு ஒப்பந்தங்களில் இணை-வளர்ச்சி மற்றும் தொழில்நுட்ப பரிமாற்றம், இந்தியா மூலோபாய சுயாட்சியை அடைந்து ஒரு உள்நாட்டு பாதுகாப்பு உற்பத்தித் தளத்தை உருவாக்குவதற்கு முக்கியமானது.
- சமமான கூட்டாண்மைக்கான மாற்றம், இந்தியா ஒரு முக்கிய பாதுகாப்பு சந்தையாகவும், ஒரு வளர்ந்து வரும் உலகளாவிய சக்தியாகவும் தனது நிலையை வலுப்படுத்துவதை பிரதிபலிக்கிறது.
- இருப்பினும், மேம்பட்ட தொழில்நுட்பங்களை உள்வாங்குவதிலும், சொந்த திறன்களை வளர்ப்பதிலும் சவால்கள் உள்ளன.
- முன்னோக்கு: கூட்டு ஆராய்ச்சி மற்றும் மேம்பாடு, திறன் மேம்பாட்டில் கவனம் செலுத்துதல் மற்றும் பாதுகாப்பு உற்பத்தியில் தனியார் துறை பங்கேற்பை ஆதரிக்கும் ஒரு சுற்றுச்சூழல் அமைப்பை உருவாக்குதல்.
Sources:
The Hindu |
The Indian Express
