Topics at a Glance — Top 10 Exam-Relevant
- Iran Closes Strait of Hormuz Amid Lebanon Attacks
- What a ‘Super’ El Niño Means for India’s Monsoon
- Why India’s Statistical Databases Have Been Upgraded
- U.S.–Iran Agreement: MoU Details and Challenges
- 16 Fixed Dose Combination (FDC) Drugs Banned
- Similipal’s Black Tigers Get a Genetic Boost
- Karnataka Ready for Talks with T.N. on Mekedatu Project
- AI-Enabled Crowd Management at Sabarimala
- Parametric Insurance for Informal Workers Against Heatwaves
- G7: A Platform for the Globalised Elite
01
Iran Closes Strait of Hormuz Amid Lebanon Attacks
GS-II | International Relations | West Asia | Maritime Security
NEWS
- Iran announced the closure of the Strait of Hormuz to vessel traffic, citing renewed Israeli military strikes in Lebanon as a violation of a recent ceasefire MoU signed with the US.
- The dispute threatens to derail technical talks scheduled to resume in Geneva and raises global alarms regarding energy security and supply chain disruptions.
PRELIMS
- Strait of Hormuz: A critical maritime chokepoint connecting the Persian Gulf to the Gulf of Oman, handling ~20% of global petroleum trade.
- IRGC (Islamic Revolutionary Guard Corps): Iran's elite military force overseeing strategic security operations.
MAINS
- Global Impact: Any disruption in the Strait directly impacts global oil prices, heavily affecting import-dependent economies like India and exacerbating domestic inflation.
- The situation underscores the fragility of diplomatic agreements in West Asia when regional proxy conflicts (like Lebanon/Hezbollah) remain unresolved.
- Way Forward: Multilateral diplomatic intervention is urgently needed to restore the ceasefire MoU, while nations like India must secure diversified energy imports and rely on strategic petroleum reserves.
02
What a ‘Super’ El Niño Means for India’s Monsoon
GS-I | Climatology | GS-III | Agriculture & Environment
NEWS
- NOAA has confirmed the development of El Niño conditions in the equatorial Pacific, estimating a 63% probability that it may evolve into a "super" El Niño.
- Historically, strong El Niño events (like in 2009 and 2015) are associated with below-normal monsoon rainfall and drought-like conditions in India.
PRELIMS
- El Niño: Periodic abnormal warming of sea-surface temperatures in the central/eastern Pacific Ocean, weakening the Indian monsoon.
- Indian Ocean Dipole (IOD): Temperature difference between the western and eastern Indian Ocean; a positive IOD can sometimes offset El Niño's negative impacts.
MAINS
- Economic Threat: A delayed or deficient monsoon severely impacts Kharif sowing, heightening the risk of rural distress and food inflation.
- Climate change is making ENSO events increasingly unpredictable, complicating agricultural planning and water resource management.
- Way Forward: The government must ready the National Contingency Action Plan for Drought, promote climate-resilient crop varieties (millets, pulses), and optimize reservoir water usage.
03
Why India’s Statistical Databases Have Been Upgraded
GS-III | Indian Economy | National Income Accounting
NEWS
- India has fundamentally upgraded its key statistical databases—including GDP, GVA, IIP, CPI, and WPI—by revising base years (to 2022-23), methodologies, and data sources.
- The revision incorporates newer datasets like the latest Household Consumption Expenditure Survey, ensuring that emerging consumption patterns (e.g., digital services) are accurately captured.
PRELIMS
- Base Year: A reference year against which economic indicators are measured. Shifting to 2022-23 captures recent structural economic changes.
- Producer Price Index (PPI): A newly introduced metric to measure price changes at the producer level, before goods reach retail.
MAINS
- Policy Significance: Outdated base years create distortions in economic measurement. Accurate statistics are vital for evidence-based policymaking, inflation targeting by the RBI, and maintaining international investor credibility.
- The adoption of the double-deflation method in GDP estimation will enhance the precision of sector-wise value-added calculations.
04
U.S.–Iran Agreement: MoU Details and Challenges
GS-II | International Relations | Nuclear Diplomacy
NEWS
- The US and Iran recently signed an MoU to end hostilities and create a framework for negotiations on Iran’s nuclear programme, sanctions relief, and regional security.
- The MoU requires Iran to pause its nuclear expansion while the US refrains from imposing new sanctions or deploying further military assets.
PRELIMS
- NPT (Nuclear Non-Proliferation Treaty): Aimed at preventing the spread of nuclear weapons while promoting peaceful nuclear energy.
- IAEA: The UN watchdog responsible for monitoring compliance with nuclear safeguards.
MAINS
- The Catch: While the MoU provides temporary relief (access to frozen assets, maritime access), it leaves deep structural issues—such as Iran's regional proxy networks (Hezbollah) and Israel's security concerns—unresolved.
- As seen with Iran's recent closure of the Strait of Hormuz, regional flashpoints can instantly derail these fragile diplomatic frameworks.
- Way Forward: A durable peace requires a comprehensive regional security architecture that includes Israel and Gulf nations in the dialogue process.
05
16 Fixed Dose Combination (FDC) Drugs Banned
GS-II | Health | GS-III | Pharmaceutical Regulation
NEWS
- The Union Health Ministry has banned 16 Fixed Dose Combination (FDC) drugs, including certain antibiotics and pain-relief medicines, citing a lack of therapeutic justification and potential risks to patients.
- The move aims to promote rational drug use and combat the growing crisis of Antimicrobial Resistance (AMR).
PRELIMS
- Fixed Dose Combination (FDC): A drug containing two or more active ingredients combined in a fixed proportion in a single pill.
- Antimicrobial Resistance (AMR): The ability of microorganisms to survive exposure to previously effective medicines.
MAINS
- Public Health Risk: While FDCs can improve patient compliance, irrational combinations (especially involving antibiotics like amoxicillin) expose patients to severe adverse reactions and accelerate AMR.
- Way Forward: Strengthen the regulatory oversight of the Drug Controller General of India (DCGI), enhance pharmacovigilance mechanisms, and crack down on state-level licensing loopholes that allow irrational FDCs to enter the market.
06
Similipal’s Black Tigers Get a Genetic Boost
GS-III | Biodiversity Conservation | Wildlife Management
NEWS
- Zeenat, a tigress translocated from Maharashtra to Odisha's Similipal Tiger Reserve, has successfully given birth to four cubs.
- This marks a major success in efforts to improve the genetic diversity of Similipal's unique pseudo-melanistic (black) tiger population, which has suffered from severe inbreeding.
PRELIMS
- Pseudo-melanism: A genetic condition causing tiger stripes to become unusually broad and merge, giving a black appearance.
- Similipal Tiger Reserve: Located in Odisha, the only place in the world with a wild population of pseudo-melanistic tigers.
MAINS
- Conservation Strategy: The isolated nature of Similipal led to a bottlenecked gene pool, expressing the recessive pseudo-melanistic trait due to inbreeding.
- Interstate tiger translocation is a critical scientific tool to introduce fresh genetics, preventing inbreeding depression and ensuring the long-term viability of the population.
- Way Forward: Continue active genetic monitoring via NTCA and focus on restoring wildlife corridors to allow natural tiger dispersal between landscapes.
07
Karnataka Ready for Talks with T.N. on Mekedatu Project
GS-II | Inter-State Water Disputes | Cooperative Federalism
NEWS
- Karnataka has expressed a willingness to hold discussions with Tamil Nadu regarding the contentious Mekedatu balancing reservoir project on the Cauvery River.
- Karnataka claims the project is for Bengaluru's drinking water needs, while Tamil Nadu opposes it, fearing it will reduce downstream water availability.
PRELIMS
- Mekedatu Project: A proposed balancing reservoir on the Cauvery River in Karnataka.
- Cauvery Water Management Authority (CWMA): The statutory body responsible for implementing the water-sharing award.
- Article 262: Empowers Parliament to legislate on inter-State river disputes.
MAINS
- Federal Challenge: The dispute highlights the intense pressure on inter-state river basins caused by rapid urbanization (Bengaluru) and climate-induced water stress.
- It tests the limits of cooperative federalism and the efficacy of statutory river management boards in enforcing tribunal awards.
- Way Forward: Shift focus from purely supply-side engineering (reservoirs) to demand-side management, urban water recycling, and collaborative basin-level ecological planning.
08
AI-Enabled Crowd Management at Sabarimala
GS-III | Science and Technology | Disaster Management
NEWS
- Kerala will implement an AI-enabled queue and crowd management system at the Sabarimala temple starting this pilgrimage season.
- The system uses high-resolution cameras and facial recognition to provide real-time crowd density analysis and predictive crowd modeling.
PRELIMS
- Predictive Analytics: Using historical and real-time data to forecast events and aid decision-making.
- Sabarimala: A major Hindu pilgrimage center in Kerala's Pathanamthitta district.
MAINS
- Governance Innovation: Deploying AI in public administration can drastically improve safety, prevent stampedes, and locate missing persons during high-footfall religious events.
- Concerns: The use of facial recognition technology on massive crowds raises significant privacy and data protection concerns that must be addressed via the Digital Personal Data Protection Act.
- Way Forward: Implement the system with strict data anonymization protocols, creating a replicable model for other mega-events like the Kumbh Mela.
09
Parametric Insurance for Informal Workers Against Heatwaves
GS-III | Disaster Management | Climate Change Adaptation
NEWS
- With intense heatwaves sweeping across India, pilot programs are testing "parametric insurance" schemes to protect informal, outdoor workers from severe income losses.
- Payouts are triggered automatically when temperatures cross predefined thresholds, requiring no lengthy damage assessments.
PRELIMS
- Parametric Insurance: An insurance model that pays out upon the occurrence of a triggering event (e.g., temperatures exceeding 45°C) rather than actual sustained loss.
- Heat Action Plan (HAP): Frameworks adopted by local authorities to minimize heatwave impacts.
MAINS
- Social Security Gap: Informal workers (construction, vendors) bear the brunt of climate change, losing health and daily wages to extreme heat, yet they fall outside formal social safety nets.
- Parametric insurance provides an innovative, scalable, and rapid climate adaptation tool.
- Way Forward: The government should integrate parametric heat insurance into national welfare schemes (like PM-JAY or e-Shram) and mandate comprehensive city-level Heat Action Plans.
10
G7: A Platform for the Globalised Elite
GS-II | International Relations | Global Governance
NEWS
- The 52nd G7 Summit in France highlighted the group's evolution from a purely economic coordination forum into a platform addressing global security, AI governance, and climate change.
- India participated as an outreach partner, underscoring its strategic importance to the bloc.
PRELIMS
- G7 Members: Canada, France, Germany, Italy, Japan, UK, and USA.
- G8: Included Russia from 1998 until its suspension in 2014 over the Crimea annexation.
MAINS
- Relevance vs Rise of the Rest: Despite the emergence of the G20 and BRICS, the G7 remains highly influential in shaping Western geopolitical responses (e.g., Ukraine, West Asia).
- India's active engagement with the G7 allows it to act as a bridge, advocating for the interests of the Global South regarding debt burdens and climate finance.
- Way Forward: India must utilize its outreach status to push for equitable global governance reforms and technology transfer, while maintaining its multi-aligned strategic autonomy.
01
लेबनान हमलों के बीच ईरान ने होर्मुज जलडमरूमध्य बंद किया
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पश्चिम एशिया | समुद्री सुरक्षा
NEWS
- ईरान ने होर्मुज जलडमरूमध्य (Strait of Hormuz) में जहाजों की आवाजाही बंद करने की घोषणा की है। ईरान ने लेबनान में नए सिरे से इजरायली सैन्य हमलों को अमेरिका के साथ हाल ही में हस्ताक्षरित युद्धविराम समझौता ज्ञापन (MoU) का उल्लंघन बताया है।
- इस विवाद से जिनेवा में फिर से शुरू होने वाली तकनीकी वार्ता के पटरी से उतरने का खतरा है और वैश्विक ऊर्जा सुरक्षा तथा आपूर्ति श्रृंखला में व्यवधान को लेकर चिंताएं बढ़ गई हैं।
PRELIMS
- होर्मुज जलडमरूमध्य: फारस की खाड़ी को ओमान की खाड़ी से जोड़ने वाला एक महत्वपूर्ण समुद्री चोकपॉइंट, जो वैश्विक पेट्रोलियम व्यापार का ~20% संभालता है।
- IRGC (इस्लामिक रिवोल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स): ईरान का विशिष्ट सैन्य बल जो रणनीतिक सुरक्षा कार्यों की देखरेख करता है।
MAINS
- वैश्विक प्रभाव: जलडमरूमध्य में किसी भी व्यवधान का सीधा असर वैश्विक तेल की कीमतों पर पड़ता है, जो भारत जैसी आयात-निर्भर अर्थव्यवस्थाओं को भारी प्रभावित करता है और घरेलू मुद्रास्फीति (Inflation) को बढ़ाता है।
- यह स्थिति पश्चिम एशिया में राजनयिक समझौतों की नाजुकता को रेखांकित करती है, खासकर जब क्षेत्रीय छद्म संघर्ष (Proxy conflicts - जैसे लेबनान/हिजबुल्लाह) अनसुलझे रहते हैं।
- आगे की राह: युद्धविराम समझौता ज्ञापन को बहाल करने के लिए बहुपक्षीय कूटनीतिक हस्तक्षेप की तत्काल आवश्यकता है, जबकि भारत जैसे देशों को ऊर्जा आयात में विविधता लानी चाहिए और रणनीतिक पेट्रोलियम भंडार (SPR) पर निर्भर रहना चाहिए।
02
भारत के मानसून के लिए 'सुपर' अल नीनो (El Niño) का अर्थ
GS-I | जलवायु विज्ञान | GS-III | कृषि और पर्यावरण
NEWS
- NOAA ने भूमध्यरेखीय प्रशांत क्षेत्र में अल नीनो (El Niño) स्थितियों के विकास की पुष्टि की है, और 63% संभावना जताई है कि यह एक "सुपर" अल नीनो में बदल सकता है।
- ऐतिहासिक रूप से, मजबूत अल नीनो घटनाओं (जैसे 2009 और 2015 में) को भारत में सामान्य से कम मानसूनी वर्षा और सूखे जैसी स्थितियों से जोड़ा गया है।
PRELIMS
- अल नीनो: मध्य/पूर्वी प्रशांत महासागर में समुद्र की सतह के तापमान का आवधिक रूप से असामान्य गर्म होना, जो भारतीय मानसून को कमजोर करता है।
- इंडियन ओशन डाइपोल (IOD): पश्चिमी और पूर्वी हिंद महासागर के बीच तापमान का अंतर; एक सकारात्मक IOD कभी-कभी अल नीनो के नकारात्मक प्रभावों की भरपाई कर सकता है।
MAINS
- आर्थिक खतरा: मानसून में देरी या कमी से खरीफ (Kharif) की बुवाई गंभीर रूप से प्रभावित होती है, जिससे ग्रामीण संकट और खाद्य मुद्रास्फीति का खतरा बढ़ जाता है।
- जलवायु परिवर्तन ENSO (अल नीनो दक्षिणी दोलन) घटनाओं को तेजी से अप्रत्याशित बना रहा है, जिससे कृषि योजना और जल संसाधन प्रबंधन जटिल हो गया है।
- आगे की राह: सरकार को सूखे के लिए राष्ट्रीय आकस्मिक कार्य योजना तैयार करनी चाहिए, जलवायु-लचीली फसल किस्मों (बाजरा, दालें) को बढ़ावा देना चाहिए और जलाशय के पानी के उपयोग को अनुकूलित करना चाहिए।
03
भारत के सांख्यिकीय डेटाबेस (Statistical Databases) को अपग्रेड क्यों किया गया?
GS-III | भारतीय अर्थव्यवस्था | राष्ट्रीय आय लेखांकन
NEWS
- भारत ने आधार वर्ष (Base year - 2022-23), कार्यप्रणाली और डेटा स्रोतों को संशोधित करके अपने प्रमुख सांख्यिकीय डेटाबेस- जिसमें GDP, GVA, IIP, CPI और WPI शामिल हैं- को मौलिक रूप से अपग्रेड किया है।
- इस संशोधन में 'नवीनतम घरेलू उपभोग व्यय सर्वेक्षण' जैसे नए डेटासेट शामिल हैं, जिससे यह सुनिश्चित होता है कि उभरते उपभोग पैटर्न (जैसे डिजिटल सेवाएं) सटीक रूप से कैप्चर किए गए हैं।
PRELIMS
- आधार वर्ष (Base Year): एक संदर्भ वर्ष जिसके आधार पर आर्थिक संकेतकों को मापा जाता है। 2022-23 में शिफ्ट होने से हाल के संरचनात्मक आर्थिक बदलाव कैप्चर होते हैं।
- उत्पादक मूल्य सूचकांक (PPI): उत्पादों के खुदरा बाजार में पहुंचने से पहले उत्पादक स्तर पर मूल्य परिवर्तनों को मापने के लिए शुरू किया गया एक नया मीट्रिक।
MAINS
- नीतिगत महत्व: पुराने आधार वर्ष आर्थिक माप में विकृतियां पैदा करते हैं। साक्ष्य-आधारित नीति निर्माण, RBI द्वारा मुद्रास्फीति लक्ष्यीकरण और अंतर्राष्ट्रीय निवेशकों की विश्वसनीयता बनाए रखने के लिए सटीक आँकड़े महत्वपूर्ण हैं।
- जीडीपी अनुमान में 'डबल-डिफ्लेशन विधि' (Double-deflation method) को अपनाने से क्षेत्रवार मूल्य वर्धित (value-added) गणनाओं की सटीकता में वृद्धि होगी।
04
अमेरिका-ईरान समझौता: समझौता ज्ञापन (MoU) का विवरण और चुनौतियाँ
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | परमाणु कूटनीति
NEWS
- अमेरिका और ईरान ने हाल ही में शत्रुता समाप्त करने और ईरान के परमाणु कार्यक्रम, प्रतिबंधों में राहत और क्षेत्रीय सुरक्षा पर बातचीत के लिए एक रूपरेखा तैयार करने हेतु एक समझौता ज्ञापन (MoU) पर हस्ताक्षर किए हैं।
- समझौता ज्ञापन के अनुसार ईरान को अपने परमाणु विस्तार को रोकना होगा, जबकि अमेरिका नए प्रतिबंध लगाने या अतिरिक्त सैन्य संपत्तियां तैनात करने से बचेगा।
PRELIMS
- NPT (परमाणु अप्रसार संधि): शांतिपूर्ण परमाणु ऊर्जा को बढ़ावा देते हुए परमाणु हथियारों के प्रसार को रोकने के उद्देश्य से की गई संधि।
- IAEA (अंतर्राष्ट्रीय परमाणु ऊर्जा एजेंसी): परमाणु सुरक्षा उपायों के अनुपालन की निगरानी के लिए जिम्मेदार संयुक्त राष्ट्र निगरानी संस्था।
MAINS
- पेंच: हालाँकि समझौता ज्ञापन अस्थायी राहत (फ्रीज की गई संपत्तियों तक पहुंच, समुद्री पहुंच) प्रदान करता है, लेकिन यह ईरान के क्षेत्रीय प्रॉक्सी नेटवर्क (जैसे हिजबुल्लाह) और इज़राइल की सुरक्षा चिंताओं जैसे गहरे संरचनात्मक मुद्दों को अनसुलझा छोड़ देता है।
- जैसा कि हाल ही में ईरान द्वारा होर्मुज जलडमरूमध्य को बंद करने से देखा गया है, क्षेत्रीय फ्लैशप्वाइंट इन नाजुक राजनयिक ढांचों को तुरंत पटरी से उतार सकते हैं।
- आगे की राह: स्थायी शांति के लिए एक व्यापक क्षेत्रीय सुरक्षा ढांचे की आवश्यकता है जिसमें इज़राइल और खाड़ी देशों को संवाद प्रक्रिया में शामिल किया जाए।
05
16 फिक्स्ड डोज़ कॉम्बिनेशन (FDC) दवाओं पर प्रतिबंध
GS-II | स्वास्थ्य | GS-III | फार्मास्युटिकल विनियमन
NEWS
- केंद्रीय स्वास्थ्य मंत्रालय ने चिकित्सीय औचित्य की कमी और रोगियों के लिए संभावित जोखिमों का हवाला देते हुए कुछ एंटीबायोटिक दवाओं और दर्द निवारक दवाओं सहित 16 फिक्स्ड डोज़ कॉम्बिनेशन (FDC) दवाओं पर प्रतिबंध लगा दिया है।
- इस कदम का उद्देश्य दवाओं के तर्कसंगत उपयोग को बढ़ावा देना और रोगाणुरोधी प्रतिरोध (Antimicrobial Resistance - AMR) के बढ़ते संकट से निपटना है।
PRELIMS
- फिक्स्ड डोज़ कॉम्बिनेशन (FDC): एक ऐसी दवा जिसमें एक ही गोली में निश्चित अनुपात में दो या दो से अधिक सक्रिय तत्व होते हैं।
- रोगाणुरोधी प्रतिरोध (AMR): सूक्ष्मजीवों की पहले से प्रभावी दवाओं के संपर्क में जीवित रहने की क्षमता।
MAINS
- सार्वजनिक स्वास्थ्य जोखिम: हालांकि FDC रोगी के अनुपालन (compliance) में सुधार कर सकते हैं, लेकिन तर्कहीन संयोजन (विशेष रूप से अमोक्सिसिलिन जैसे एंटीबायोटिक दवाओं को शामिल करना) रोगियों को गंभीर प्रतिकूल प्रतिक्रियाओं में डाल देते हैं और AMR को तेज करते हैं।
- आगे की राह: भारत के औषधि महानियंत्रक (DCGI) की नियामक निगरानी को मजबूत करना, फार्माकोविजिलेंस (Pharmacovigilance) तंत्र को बढ़ाना, और राज्य-स्तरीय लाइसेंसिंग खामियों पर नकेल कसना जो तर्कहीन FDC को बाजार में प्रवेश करने की अनुमति देते हैं।
06
सिमलीपाल के काले बाघों (Black Tigers) को मिला आनुवंशिक बढ़ावा
GS-III | जैव विविधता संरक्षण | वन्यजीव प्रबंधन
NEWS
- महाराष्ट्र से ओडिशा के सिमलीपाल टाइगर रिजर्व में स्थानांतरित की गई एक बाघिन ज़ीनत (Zeenat) ने सफलतापूर्वक चार शावकों को जन्म दिया है।
- यह सिमलीपाल के अद्वितीय छद्म-मेलेनिस्टिक (काले) बाघों की आबादी की आनुवंशिक विविधता (Genetic diversity) में सुधार करने के प्रयासों में एक बड़ी सफलता है, जो गंभीर इनब्रीडिंग (inbreeding - अंतःप्रजनन) से पीड़ित है।
PRELIMS
- छद्म-मेलेनिज़्म (Pseudo-melanism): एक आनुवंशिक स्थिति जिसके कारण बाघ की धारियां असामान्य रूप से चौड़ी हो जाती हैं और विलीन हो जाती हैं, जिससे यह काला दिखाई देता है।
- सिमलीपाल टाइगर रिजर्व: ओडिशा में स्थित, दुनिया का एकमात्र स्थान जहां छद्म-मेलेनिस्टिक बाघों की जंगली आबादी पाई जाती है।
MAINS
- संरक्षण रणनीति: सिमलीपाल की अलग-थलग प्रकृति के कारण जीन पूल सिकुड़ गया, जिससे इनब्रीडिंग के कारण अप्रभावी (recessive) छद्म-मेलेनिस्टिक विशेषता व्यक्त हुई।
- अंतरराज्यीय बाघ स्थानांतरण नए आनुवंशिकी (genetics) को पेश करने, इनब्रीडिंग डिप्रेशन को रोकने और आबादी की दीर्घकालिक व्यवहार्यता सुनिश्चित करने के लिए एक महत्वपूर्ण वैज्ञानिक उपकरण है।
- आगे की राह: NTCA के माध्यम से सक्रिय आनुवंशिक निगरानी जारी रखें और परिदृश्यों के बीच बाघों के प्राकृतिक फैलाव (dispersal) की अनुमति देने के लिए वन्यजीव गलियारों (wildlife corridors) को बहाल करने पर ध्यान केंद्रित करें।
07
मेकेदातु परियोजना पर तमिलनाडु के साथ बातचीत के लिए कर्नाटक तैयार
GS-II | अंतर-राज्यीय जल विवाद | सहकारी संघवाद
NEWS
- कर्नाटक ने कावेरी नदी पर विवादास्पद मेकेदातु (Mekedatu) संतुलन जलाशय परियोजना के संबंध में तमिलनाडु के साथ विचार-विमर्श करने की इच्छा व्यक्त की है।
- कर्नाटक का दावा है कि यह परियोजना बेंगलुरु की पेयजल जरूरतों के लिए है, जबकि तमिलनाडु इसका विरोध करता है, यह डरते हुए कि इससे निचले इलाकों में पानी की उपलब्धता कम हो जाएगी।
PRELIMS
- मेकेदातु परियोजना: कर्नाटक में कावेरी नदी पर एक प्रस्तावित संतुलन जलाशय।
- कावेरी जल प्रबंधन प्राधिकरण (CWMA): जल-बंटवारे के फैसले को लागू करने के लिए जिम्मेदार वैधानिक निकाय।
- अनुच्छेद 262: संसद को अंतर-राज्यीय नदी विवादों पर कानून बनाने का अधिकार देता है।
MAINS
- संघीय चुनौती: यह विवाद तेजी से शहरीकरण (बेंगलुरु) और जलवायु-प्रेरित पानी के तनाव के कारण अंतर-राज्यीय नदी घाटियों पर पड़ने वाले तीव्र दबाव को उजागर करता है।
- यह सहकारी संघवाद (Cooperative federalism) की सीमाओं और न्यायाधिकरण के फैसलों को लागू करने में वैधानिक नदी प्रबंधन बोर्डों की प्रभावकारिता का परीक्षण करता है।
- आगे की राह: विशुद्ध रूप से आपूर्ति-पक्ष इंजीनियरिंग (जलाशयों) से हटकर मांग-पक्ष प्रबंधन, शहरी जल पुनर्चक्रण और बेसिन-स्तरीय पारिस्थितिक योजना पर ध्यान केंद्रित करना।
08
सबरीमाला में AI-सक्षम भीड़ प्रबंधन
GS-III | विज्ञान और प्रौद्योगिकी | आपदा प्रबंधन
NEWS
- केरल इस तीर्थयात्रा के मौसम से सबरीमाला मंदिर में एआई-सक्षम (AI-enabled) कतार और भीड़ प्रबंधन प्रणाली लागू करेगा।
- यह प्रणाली वास्तविक समय में भीड़ घनत्व विश्लेषण और 'प्रेडिक्टिव क्राउड मॉडलिंग' प्रदान करने के लिए उच्च-रिज़ॉल्यूशन वाले कैमरे और चेहरे की पहचान (Facial recognition) का उपयोग करती है।
PRELIMS
- प्रेडिक्टिव एनालिटिक्स (Predictive Analytics): घटनाओं का पूर्वानुमान लगाने और निर्णय लेने में सहायता के लिए ऐतिहासिक और वास्तविक समय के डेटा का उपयोग करना।
- सबरीमाला: केरल के पथानामथिट्टा जिले में एक प्रमुख हिंदू तीर्थस्थल।
MAINS
- शासन नवाचार: लोक प्रशासन में AI को तैनात करने से सुरक्षा में काफी सुधार हो सकता है, भगदड़ को रोका जा सकता है और भारी भीड़भाड़ वाले धार्मिक आयोजनों के दौरान लापता व्यक्तियों का पता लगाया जा सकता है।
- चिंताएँ: भारी भीड़ पर चेहरे की पहचान तकनीक का उपयोग महत्वपूर्ण गोपनीयता और डेटा सुरक्षा चिंताओं को उठाता है जिन्हें 'डिजिटल व्यक्तिगत डेटा संरक्षण अधिनियम' के माध्यम से संबोधित किया जाना चाहिए।
- आगे की राह: सख्त डेटा अनामीकरण (Anonymization) प्रोटोकॉल के साथ प्रणाली को लागू करें, जिससे कुंभ मेले जैसे अन्य मेगा-आयोजनों के लिए एक अनुकरणीय मॉडल तैयार हो सके।
09
हीटवेव (Heatwaves) के खिलाफ अनौपचारिक श्रमिकों के लिए पैरामीट्रिक बीमा
GS-III | आपदा प्रबंधन | जलवायु परिवर्तन अनुकूलन
NEWS
- भारत भर में तीव्र हीटवेव चलने के कारण, प्रायोगिक कार्यक्रम अनौपचारिक, बाहरी श्रमिकों को गंभीर आय के नुकसान से बचाने के लिए "पैरामीट्रिक बीमा" (Parametric insurance) योजनाओं का परीक्षण कर रहे हैं।
- तापमान के पूर्वनिर्धारित सीमा (Threshold) को पार करने पर बीमा भुगतान (Payouts) स्वचालित रूप से ट्रिगर हो जाता है, जिसके लिए किसी लंबी क्षति मूल्यांकन की आवश्यकता नहीं होती है।
PRELIMS
- पैरामीट्रिक बीमा: एक बीमा मॉडल जो वास्तविक निरंतर नुकसान के बजाय ट्रिगरिंग घटना (जैसे, तापमान 45°C से अधिक होने पर) के घटित होने पर भुगतान करता है।
- हीट एक्शन प्लान (HAP): हीटवेव के प्रभावों को कम करने के लिए स्थानीय अधिकारियों द्वारा अपनाया गया ढांचा।
MAINS
- सामाजिक सुरक्षा अंतर: अनौपचारिक श्रमिक (निर्माण कार्य, विक्रेता) जलवायु परिवर्तन का खामियाजा भुगतते हैं, अत्यधिक गर्मी के कारण स्वास्थ्य और दैनिक मजदूरी खो देते हैं, फिर भी वे औपचारिक सामाजिक सुरक्षा जाल (Social safety nets) से बाहर रहते हैं।
- पैरामीट्रिक बीमा एक अभिनव, स्केलेबल और तीव्र जलवायु अनुकूलन उपकरण प्रदान करता है।
- आगे की राह: सरकार को पैरामीट्रिक हीट बीमा को राष्ट्रीय कल्याण योजनाओं (जैसे PM-JAY या e-Shram) में एकीकृत करना चाहिए और व्यापक शहर-स्तरीय 'हीट एक्शन प्लान' अनिवार्य करना चाहिए।
10
G7: वैश्वीकृत अभिजात वर्ग के लिए एक मंच
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | वैश्विक शासन
NEWS
- फ्रांस में 52वें G7 शिखर सम्मेलन ने समूह के विशुद्ध रूप से आर्थिक समन्वय मंच से वैश्विक सुरक्षा, AI शासन और जलवायु परिवर्तन को संबोधित करने वाले मंच के रूप में विकसित होने पर प्रकाश डाला।
- भारत ने एक आउटरीच पार्टनर के रूप में भाग लिया, जो ब्लॉक के लिए इसके रणनीतिक महत्व को रेखांकित करता है।
PRELIMS
- G7 सदस्य: कनाडा, फ्रांस, जर्मनी, इटली, जापान, यूके और यूएसए।
- G8: 1998 से 2014 में क्रीमिया (Crimea) के विलय पर निलंबन तक रूस इसमें शामिल था।
MAINS
- प्रासंगिकता बनाम अन्य का उदय: G20 और ब्रिक्स (BRICS) के उभरने के बावजूद, G7 पश्चिमी भू-राजनीतिक प्रतिक्रियाओं (जैसे, यूक्रेन, पश्चिम एशिया) को आकार देने में अत्यधिक प्रभावशाली बना हुआ है।
- G7 के साथ भारत की सक्रिय भागीदारी इसे एक पुल के रूप में कार्य करने की अनुमति देती है, जो ऋण बोझ और जलवायु वित्त के संबंध में 'ग्लोबल साउथ' (Global South) के हितों की वकालत करता है।
- आगे की राह: भारत को अपनी बहु-गठबंधन (Multi-aligned) रणनीतिक स्वायत्तता को बनाए रखते हुए, न्यायसंगत वैश्विक शासन सुधारों और प्रौद्योगिकी हस्तांतरण पर जोर देने के लिए अपनी आउटरीच स्थिति का उपयोग करना चाहिए।
01
லெபனான் தாக்குதல்களுக்கு மத்தியில் ஹார்முஸ் நீரிணையை ஈரான் மூடியது
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | மேற்கு ஆசியா | கடல்சார் பாதுகாப்பு
NEWS
- அமெரிக்காவுடன் சமீபத்தில் கையெழுத்திடப்பட்ட போர்நிறுத்த புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தத்தை (MoU) மீறி லெபனானில் இஸ்ரேல் மீண்டும் இராணுவத் தாக்குதல்களை நடத்தியதாகக் கூறி, ஹார்முஸ் நீரிணையில் (Strait of Hormuz) கப்பல் போக்குவரத்தை மூடுவதாக ஈரான் அறிவித்தது.
- இந்த விவாதம் ஜெனீவாவில் மீண்டும் தொடங்க திட்டமிடப்பட்டுள்ள தொழில்நுட்பப் பேச்சுவார்த்தைகளைத் தடம் புரளச் செய்யும் என அச்சுறுத்துகிறது, மேலும் உலகளாவிய ஆற்றல் பாதுகாப்பு மற்றும் விநியோகச் சங்கிலி பாதிப்புகள் குறித்த எச்சரிக்கைகளை எழுப்புகிறது.
PRELIMS
- ஹார்முஸ் நீரிணை: பாரசீக வளைகுடாவை ஓமன் வளைகுடாவுடன் இணைக்கும் ஒரு முக்கியமான கடல் போக்குவரத்துப் பகுதி; உலகளாவிய பெட்ரோலிய வர்த்தகத்தில் சுமார் 20% இதைக் கையாளுகிறது.
- IRGC (இஸ்லாமிய புரட்சிகர காவல்படை): ஈரானின் மூலோபாய பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகளை மேற்பார்வையிடும் சிறப்பு இராணுவப் படை.
MAINS
- உலகளாவிய தாக்கம்: நீரிணையில் ஏற்படும் எந்தவொரு இடையூறும் உலகளாவிய எண்ணெய் விலைகளை நேரடியாக பாதிக்கிறது, இது இந்தியாவைப் போன்ற இறக்குமதியைச் சார்ந்திருக்கும் பொருளாதாரங்களை கடுமையாகப் பாதிக்கிறது மற்றும் உள்நாட்டுப் பணவீக்கத்தை அதிகரிக்கிறது.
- லெபனான்/ஹிஸ்புல்லா போன்ற பிராந்திய பினாமி மோதல்கள் (proxy conflicts) தீர்க்கப்படாமல் இருக்கும் போது, மேற்கு ஆசியாவில் உள்ள இராஜதந்திர ஒப்பந்தங்களின் பலவீனத்தை இந்த நிலைமை அடிக்கோடிட்டுக் காட்டுகிறது.
- முன்னோக்கு: போர்நிறுத்த புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தத்தை மீட்டெடுக்க பலதரப்பு இராஜதந்திர தலையீடு அவசரமாக தேவைப்படுகிறது; அதே நேரத்தில் இந்தியா போன்ற நாடுகள் பல்வேறு நாடுகளிலிருந்து ஆற்றல் இறக்குமதியைப் பாதுகாப்பதோடு, மூலோபாய பெட்ரோலிய இருப்புகளை (SPR) நம்பியிருக்க வேண்டும்.
02
இந்தியாவின் பருவமழைக்கு 'சூப்பர்' எல் நினோவின் தாக்கம் என்ன?
GS-I | காலநிலையியல் | GS-III | விவசாயம் & சுற்றுச்சூழல்
NEWS
- எக்குவடோரியல் பசிபிக் பகுதியில் எல் நினோ (El Niño) நிலைமைகள் உருவாவதை NOAA உறுதிப்படுத்தியுள்ளது, மேலும் இது "சூப்பர்" எல் நினோவாக உருவெடுக்க 63% சாத்தியக்கூறுகள் இருப்பதாக மதிப்பிட்டுள்ளது.
- வரலாற்று ரீதியாக, 2009 மற்றும் 2015 போன்ற வலுவான எல் நினோ நிகழ்வுகள் இந்தியாவில் இயல்பை விட குறைவான பருவமழை மற்றும் வறட்சி போன்ற நிலைமைகளுடன் தொடர்புடையவை.
PRELIMS
- எல் நினோ: மத்திய/கிழக்கு பசிபிக் பெருங்கடலில் கடல் மேற்பரப்பு வெப்பநிலையின் குறிப்பிட்ட கால அசாதாரண வெப்பமயமாதல், இது இந்தியப் பருவமழையை பலவீனப்படுத்துகிறது.
- இந்தியப் பெருங்கடல் இருமுனை (IOD): மேற்கு மற்றும் கிழக்கு இந்தியப் பெருங்கடலுக்கு இடையிலான வெப்பநிலை வேறுபாடு; ஒரு நேர்மறையான IOD சில நேரங்களில் எல் நினோவின் எதிர்மறை தாக்கங்களை ஈடுசெய்யும்.
MAINS
- பொருளாதார அச்சுறுத்தல்: தாமதமான அல்லது குறைவான பருவமழையானது காரீஃப் (Kharif) விதைப்பைக் கடுமையாகப் பாதிக்கிறது, இதனால் கிராமப்புற நெருக்கடி மற்றும் உணவுப் பணவீக்கத்தின் அபாயம் அதிகரிக்கிறது.
- பருவநிலை மாற்றம் ENSO நிகழ்வுகளை கணிக்க முடியாததாக மாற்றுகிறது, இது விவசாயத் திட்டமிடல் மற்றும் நீர் வள நிர்வாகத்தை சிக்கலாக்குகிறது.
- முன்னோக்கு: வறட்சிக்கான தேசிய தற்செயல் செயல் திட்டத்தை (National Contingency Action Plan for Drought) அரசாங்கம் தயார் நிலையில் வைத்திருக்க வேண்டும், காலநிலையைத் தாங்கும் பயிர் வகைகளை (தினை, பருப்பு வகைகள்) ஊக்குவிக்க வேண்டும் மற்றும் நீர்த்தேக்க நீரின் பயன்பாட்டை மேம்படுத்த வேண்டும்.
03
இந்தியாவின் புள்ளிவிவர தரவுத்தளங்கள் மேம்படுத்தப்பட்டது ஏன்?
GS-III | இந்தியப் பொருளாதாரம் | தேசிய வருமான கணக்கீடு
NEWS
- அடிப்படை ஆண்டுகளை (Base years - 2022-23க்கு), வழிமுறைகள் மற்றும் தரவு ஆதாரங்களை திருத்துவதன் மூலம் இந்தியா தனது முக்கிய புள்ளிவிவர தரவுத்தளங்களான GDP, GVA, IIP, CPI மற்றும் WPI ஆகியவற்றை அடிப்படையாக மேம்படுத்தியுள்ளது.
- சமீபத்திய குடும்ப நுகர்வு செலவின ஆய்வு (Household Consumption Expenditure Survey) போன்ற புதிய தரவுத்தொகுப்புகளை இந்தத் திருத்தம் உள்ளடக்கியுள்ளது, டிஜிட்டல் சேவைகள் போன்ற வளர்ந்து வரும் நுகர்வு முறைகள் துல்லியமாகப் படம்பிடிக்கப்படுவதை இது உறுதி செய்கிறது.
PRELIMS
- அடிப்படை ஆண்டு (Base Year): பொருளாதார குறிகாட்டிகள் அளவிடப்படும் ஒரு குறிப்பு ஆண்டு. 2022-23க்கு மாறுவது சமீபத்திய கட்டமைப்புப் பொருளாதார மாற்றங்களைப் படம்பிடிக்கிறது.
- உற்பத்தியாளர் விலைக் குறியீடு (PPI): பொருட்கள் சில்லறை விற்பனையை அடைவதற்கு முன்பு, உற்பத்தியாளர் மட்டத்தில் விலை மாற்றங்களை அளவிட புதிதாக அறிமுகப்படுத்தப்பட்ட அளவீடு.
MAINS
- கொள்கை முக்கியத்துவம்: காலாவதியான அடிப்படை ஆண்டுகள் பொருளாதார அளவீட்டில் சிதைவுகளை உருவாக்குகின்றன. ஆதார அடிப்படையிலான கொள்கை உருவாக்கம், RBI இன் பணவீக்க இலக்கு மற்றும் சர்வதேச முதலீட்டாளர் நம்பகத்தன்மையை பராமரிக்க துல்லியமான புள்ளிவிவரங்கள் இன்றியமையாதவை.
- மொத்த உள்நாட்டு உற்பத்தியின் (GDP) மதிப்பீட்டில் 'டபுள்-டிஃபிளேஷன்' (double-deflation) முறையை ஏற்றுக்கொள்வது துறை வாரியான மதிப்புக் கூட்டப்பட்ட கணக்கீடுகளின் துல்லியத்தை மேம்படுத்தும்.
04
அமெரிக்கா-ஈரான் ஒப்பந்தம்: புரிந்துணர்வு ஒப்பந்த விவரங்கள் மற்றும் சவால்கள்
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | அணுசக்தி இராஜதந்திரம்
NEWS
- பகைமைகளை முடிவுக்குக் கொண்டு வரவும், ஈரானின் அணுசக்தித் திட்டம், தடைகள் தளர்வு மற்றும் பிராந்திய பாதுகாப்பு தொடர்பான பேச்சுவார்த்தைகளுக்கான கட்டமைப்பை உருவாக்கவும் அமெரிக்காவும் ஈரானும் சமீபத்தில் ஒரு புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தத்தில் (MoU) கையெழுத்திட்டன.
- இந்த ஒப்பந்தத்தின்படி, ஈரான் தனது அணுசக்தி விரிவாக்கத்தை இடைநிறுத்த வேண்டும், அதே நேரத்தில் அமெரிக்கா புதிய தடைகளை விதிப்பதையோ அல்லது மேலும் இராணுவ தளவாடங்களை அனுப்புவதையோ தவிர்க்க வேண்டும்.
PRELIMS
- NPT (அணு ஆயுதப் பரவல் தடை ஒப்பந்தம்): அணு ஆயுதங்கள் பரவுவதைத் தடுப்பதையும் அமைதியான அணுசக்தியை மேம்படுத்துவதையும் நோக்கமாகக் கொண்டது.
- IAEA: அணுசக்தி பாதுகாப்பு நடவடிக்கைகளுக்கு இணங்குவதைக் கண்காணிக்கப் பொறுப்பான ஐ.நா கண்காணிப்பு அமைப்பு.
MAINS
- பிரச்சினை: இந்த புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தம் தற்காலிக நிவாரணம் (முடக்கப்பட்ட சொத்துக்களுக்கான அணுகல், கடல்வழி அணுகல்) அளித்தாலும், ஈரானின் பிராந்திய பினாமி நெட்வொர்க்குகள் (ஹிஸ்புல்லா) மற்றும் இஸ்ரேலின் பாதுகாப்புக் கவலைகள் போன்ற ஆழமான கட்டமைப்புச் சிக்கல்களை தீர்க்காமல் விட்டுவிடுகிறது.
- சமீபத்தில் ஈரான் ஹார்முஸ் நீரிணையை மூடியதில் காணப்படுவது போல், பிராந்திய மோதல்கள் இந்த பலவீனமான இராஜதந்திர கட்டமைப்புகளை உடனடியாக தடம் புரளச் செய்யலாம்.
- முன்னோக்கு: நீடித்த அமைதிக்கு இஸ்ரேல் மற்றும் வளைகுடா நாடுகளை உரையாடல் செயல்பாட்டில் உள்ளடக்கிய விரிவான பிராந்திய பாதுகாப்புக் கட்டமைப்பு தேவை.
05
16 நிலையான மருந்து கலவைகள் (FDC) தடை செய்யப்பட்டன
GS-II | சுகாதாரம் | GS-III | மருந்து ஒழுங்குமுறை
NEWS
- சிகிச்சைக்கான நியாயம் இல்லாமை மற்றும் நோயாளிகளுக்கு ஏற்படும் அபாயங்களைக் காரணம் காட்டி, சில நுண்ணுயிர் எதிர்ப்பிகள் (antibiotics) மற்றும் வலி நிவாரணி மருந்துகள் உட்பட 16 நிலையான மருந்து கலவைகளை (Fixed Dose Combination - FDC) மத்திய சுகாதார அமைச்சகம் தடை செய்துள்ளது.
- இந்த நகர்வு பகுத்தறிவுடனான மருந்துப் பயன்பாட்டை ஊக்குவிப்பதையும், வளர்ந்து வரும் ஆண்டிமைக்ரோபியல் எதிர்ப்பு (AMR) நெருக்கடியை எதிர்த்துப் போராடுவதையும் நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது.
PRELIMS
- நிலையான மருந்து கலவை (Fixed Dose Combination - FDC): ஒரு மாத்திரையில் நிலையான விகிதத்தில் இரண்டு அல்லது அதற்கு மேற்பட்ட செயலில் உள்ள பொருட்களை உள்ளடக்கிய மருந்து.
- ஆண்டிமைக்ரோபியல் எதிர்ப்பு (Antimicrobial Resistance - AMR): முன்பு பயனுள்ளதாக இருந்த மருந்துகளுக்கு வெளிப்படும் போது நுண்ணுயிரிகள் தப்பிப்பிழைக்கும் திறன்.
MAINS
- பொது சுகாதார ஆபத்து: FDC கள் நோயாளிகளின் இணக்கத்தை மேம்படுத்த முடியும் என்றாலும், பகுத்தறிவற்ற சேர்க்கைகள் (குறிப்பாக அமோக்ஸிசிலின் போன்ற நுண்ணுயிர் எதிர்ப்பிகளை உள்ளடக்கியவை) நோயாளிகளுக்கு கடுமையான பாதகமான விளைவுகளை ஏற்படுத்துவதோடு AMR ஐ துரிதப்படுத்துகின்றன.
- முன்னோக்கு: இந்திய மருந்து கட்டுப்பாட்டு அதிகாரியின் (DCGI) ஒழுங்குமுறை மேற்பார்வையை வலுப்படுத்துதல், மருந்து விழிப்புணர்வு (pharmacovigilance) வழிமுறைகளை மேம்படுத்துதல் மற்றும் பகுத்தறிவற்ற FDC கள் சந்தையில் நுழைவதை அனுமதிக்கும் மாநில அளவிலான உரிமச் சந்துபொந்துகளை ஒடுக்குதல்.
06
சிமிலிபாலின் கருப்புப் புலிகளுக்கு ஒரு மரபணு ஊக்கம்
GS-III | பல்லுயிர் பாதுகாப்பு | வனவிலங்கு மேலாண்மை
NEWS
- மகாராஷ்டிராவில் இருந்து ஒடிசாவின் சிமிலிபால் புலிகள் காப்பகத்திற்கு மாற்றப்பட்ட ஜீனத் (Zeenat) என்ற பெண் புலி, நான்கு குட்டிகளை வெற்றிகரமாக ஈன்றுள்ளது.
- கடுமையான இனப்பெருக்கச் சிக்கலால் (inbreeding) பாதிக்கப்பட்டுள்ள சிமிலிபாலின் தனித்துவமான போலி-மெலனிஸ்டிக் (pseudo-melanistic - கருப்பு) புலிகளின் மரபணுப் பன்முகத்தன்மையை (genetic diversity) மேம்படுத்தும் முயற்சிகளில் இது ஒரு முக்கிய வெற்றியாகக் குறிக்கப்படுகிறது.
PRELIMS
- போலி-மெலனிஸம் (Pseudo-melanism): புலியின் கோடுகள் வழக்கத்திற்கு மாறாக அகலமாகி ஒன்றிணைந்து, கருப்பு தோற்றத்தைக் கொடுக்கும் ஒரு மரபணு நிலை.
- சிமிலிபால் புலிகள் காப்பகம்: ஒடிசாவில் அமைந்துள்ளது, போலி-மெலனிஸ்டிக் புலிகளின் வனப் பல்லுயிர்த் தொகை காணப்படும் உலகின் ஒரே இடமாகும்.
MAINS
- பாதுகாப்பு உத்தி: சிமிலிபாலின் தனிமைப்படுத்தப்பட்ட தன்மையானது மரபணுக் குளத்தை (gene pool) சுருக்கி, உள்கலப்பின் (inbreeding) காரணமாக பின்னடையும் (recessive) போலி-மெலனிஸ்டிக் பண்புகளை வெளிப்படுத்த வழிவகுத்தது.
- மாநிலங்களுக்கு இடையேயான புலிகள் இடமாற்றம் என்பது புதிய மரபியல் அறிமுகம் செய்வதற்கும், உள்கலப்பு வீழ்ச்சியைத் தடுப்பதற்கும், புலிகளின் நீண்டகால சாத்தியத்தை உறுதி செய்வதற்கும் ஒரு முக்கியமான அறிவியல் கருவியாகும்.
- முன்னோக்கு: NTCA வழியாக செயலில் உள்ள மரபணு கண்காணிப்பைத் தொடரவும், மேலும் வனவிலங்கு தாழ்வாரங்களை (wildlife corridors) மீட்டெடுப்பதில் கவனம் செலுத்தவும், இது நிலப்பரப்புகளுக்கு இடையே புலிகளின் இயற்கையான பரவலை அனுமதிக்கும்.
07
மேகதாது திட்டம் குறித்து தமிழகத்துடன் பேச்சுவார்த்தை நடத்த கர்நாடகா தயார்
GS-II | மாநிலங்களுக்கு இடையேயான நதிநீர் பிணக்குகள் | கூட்டுறவு கூட்டாட்சி
NEWS
- காவிரி ஆற்றின் குறுக்கே சர்ச்சைக்குரிய மேகதாது (Mekedatu) சமநிலை நீர்த்தேக்கத் திட்டம் குறித்து தமிழ்நாட்டுடன் விவாதிக்க கர்நாடகா விருப்பம் தெரிவித்துள்ளது.
- பெங்களூருவின் குடிநீர் தேவைக்கான திட்டம் என கர்நாடகா கூறுகிறது, ஆனால் கீழ்நிலையில் நீர் கிடைப்பதைக் குறைக்கும் என அஞ்சி தமிழ்நாடு இதனை எதிர்க்கிறது.
PRELIMS
- மேகதாது திட்டம்: கர்நாடகாவில் காவிரி ஆற்றின் குறுக்கே முன்மொழியப்பட்ட சமநிலை நீர்த்தேக்கம்.
- காவிரி நீர் மேலாண்மை ஆணையம் (CWMA): நீர் பகிர்வு தீர்ப்பை செயல்படுத்துவதற்கு பொறுப்பான சட்டரீதியான அமைப்பு.
- பிரிவு 262: மாநிலங்களுக்கு இடையேயான நதிநீர் தகராறுகள் குறித்து சட்டம் இயற்ற பாராளுமன்றத்திற்கு அதிகாரம் அளிக்கிறது.
MAINS
- கூட்டாட்சி சவால்: விரைவான நகரமயமாக்கல் (பெங்களூரு) மற்றும் காலநிலை தூண்டப்பட்ட நீர் அழுத்தம் ஆகியவற்றால் மாநிலங்களுக்கு இடையேயான நதிப் படுகைகள் மீதான தீவிர அழுத்தத்தை இந்த சர்ச்சை எடுத்துக்காட்டுகிறது.
- இது கூட்டுறவு கூட்டாட்சியின் (cooperative federalism) வரம்புகளையும் தீர்ப்பாயத்தின் விருதுகளைச் செயல்படுத்துவதில் சட்டரீதியான நதி மேலாண்மை வாரியங்களின் செயல்திறனையும் சோதிக்கிறது.
- முன்னோக்கு: முற்றிலும் விநியோக-பக்கப் பொறியியலில் (நீர்த்தேக்கங்கள்) இருந்து விலகி, தேவை-பக்க மேலாண்மை, நகர்ப்புற நீர் மறுசுழற்சி மற்றும் கூட்டுப் படுகை-நிலை (basin-level) சுற்றுச்சூழல் திட்டமிடல் ஆகியவற்றில் கவனம் செலுத்துதல்.
08
சபரிமலையில் AI-இயக்கப்பட்ட கூட்ட மேலாண்மை
GS-III | அறிவியல் மற்றும் தொழில்நுட்பம் | பேரிடர் மேலாண்மை
NEWS
- இந்த புனித யாத்திரை சீசன் முதல் சபரிமலை கோவிலில் AI-இயக்கப்பட்ட (AI-enabled) வரிசை மற்றும் கூட்ட மேலாண்மை அமைப்பை கேரளா செயல்படுத்தும்.
- உயர் தெளிவுத்திறன் கொண்ட கேமராக்கள் மற்றும் முக அங்கீகாரத்தைப் பயன்படுத்தி (facial recognition) நிகழ்நேர கூட்ட அடர்த்தி பகுப்பாய்வு மற்றும் முன்கணிப்பு கூட்ட மாடலிங் ஆகியவற்றை இந்த அமைப்பு வழங்குகிறது.
PRELIMS
- முன்கணிப்பு பகுப்பாய்வு (Predictive Analytics): நிகழ்வுகளை முன்னறிவிப்பதற்கும் முடிவெடுப்பதற்கு உதவுவதற்கும் வரலாற்று மற்றும் நிகழ்நேரத் தரவைப் பயன்படுத்துதல்.
- சபரிமலை: கேரளாவின் பத்தனம்திட்டா மாவட்டத்தில் உள்ள ஒரு முக்கிய இந்து யாத்திரைத் தலம்.
MAINS
- ஆளுமைப் புதுமை: பொது நிர்வாகத்தில் AI-ஐப் பயன்படுத்துவதன் மூலம் பாதுகாப்பை வெகுவாக மேம்படுத்தலாம், கூட்ட நெரிசலைத் தடுக்கலாம் மற்றும் அதிக மக்கள் கூடும் மத நிகழ்வுகளின் போது காணாமல் போனவர்களைக் கண்டறியலாம்.
- கவலைகள்: பெரிய கூட்டங்களில் முக அங்கீகாரத் தொழில்நுட்பத்தைப் பயன்படுத்துவது, டிஜிட்டல் தனிநபர் தரவு பாதுகாப்புச் சட்டம் மூலம் நிவர்த்தி செய்யப்பட வேண்டிய குறிப்பிடத்தக்க தனியுரிமை மற்றும் தரவுப் பாதுகாப்புக் கவலைகளை எழுப்புகிறது.
- முன்னோக்கு: கும்பமேளா போன்ற பிற மெகா நிகழ்வுகளுக்குப் பிரதியெடுக்கக்கூடிய (replicable) மாதிரியை உருவாக்கி, கடுமையான தரவு அநாமதேய நெறிமுறைகளுடன் (data anonymization protocols) அமைப்பைச் செயல்படுத்துதல்.
09
வெப்ப அலைகளுக்கு எதிராக முறைசாரா தொழிலாளர்களுக்கான அளவுரு காப்பீடு
GS-III | பேரிடர் மேலாண்மை | காலநிலை மாற்றத் தழுவல்
NEWS
- இந்தியா முழுவதும் கடுமையான வெப்ப அலைகள் வீசுவதால், கடுமையான வருமான இழப்புகளில் இருந்து முறைசாரா, வெளிப்புறத் தொழிலாளர்களைப் பாதுகாப்பதற்காக "அளவுரு காப்பீடு" (parametric insurance) திட்டங்களை பரிசோதனைத் திட்டங்கள் சோதித்து வருகின்றன.
- வெப்பநிலை முன்வரையறுக்கப்பட்ட வரம்புகளைத் தாண்டும்போது பேஅவுட்கள் (Payouts) தானாகவே தூண்டப்படுகின்றன, இதற்கு நீண்டகால சேத மதிப்பீடுகள் தேவையில்லை.
PRELIMS
- அளவுரு காப்பீடு (Parametric Insurance): உண்மையான நீடித்த இழப்பைக் காட்டிலும், ஒரு தூண்டுதல் நிகழ்வு (எ.கா., வெப்பநிலை 45°C ஐத் தாண்டுதல்) நிகழும்போது பணம் செலுத்தும் ஒரு காப்பீட்டு மாதிரி.
- வெப்ப செயல் திட்டம் (Heat Action Plan - HAP): வெப்ப அலையின் தாக்கங்களைக் குறைப்பதற்காக உள்ளூர் அதிகாரிகளால் ஏற்றுக்கொள்ளப்பட்ட கட்டமைப்புகள்.
MAINS
- சமூக பாதுகாப்பு இடைவெளி: முறைசாரா தொழிலாளர்கள் (கட்டுமானம், விற்பனையாளர்கள்) காலநிலை மாற்றத்தின் சுமையைச் சுமக்கிறார்கள், கடுமையான வெப்பத்தால் ஆரோக்கியம் மற்றும் தினசரி கூலியை இழக்கிறார்கள், ஆனாலும் அவர்கள் முறையான சமூகப் பாதுகாப்பு வலைகளுக்கு வெளியே உள்ளனர்.
- அளவுரு காப்பீடு ஒரு புதுமையான, அளவிடக்கூடிய மற்றும் விரைவான காலநிலை தழுவல் கருவியை வழங்குகிறது.
- முன்னோக்கு: அரசாங்கம் தேசிய நலத்திட்டங்களில் (PM-JAY அல்லது e-Shram போன்றவை) அளவுரு வெப்பக் காப்பீட்டை ஒருங்கிணைக்க வேண்டும் மற்றும் விரிவான நகர அளவிலான வெப்ப செயல் திட்டங்களைக் கட்டாயமாக்க வேண்டும்.
10
G7: உலகமயமாக்கப்பட்ட உயர்டுக்கினருக்கான தளம்
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | உலகளாவிய ஆளுமை
NEWS
- பிரான்சில் நடைபெற்ற 52-வது ஜி7 (G7) உச்சிமாநாடு, குழுவின் முற்றிலும் பொருளாதார ஒருங்கிணைப்பு மன்றத்திலிருந்து உலகளாவிய பாதுகாப்பு, AI நிர்வாகம் மற்றும் காலநிலை மாற்றத்தை நிவர்த்தி செய்யும் ஒரு தளமாக பரிணாமம் அடைந்ததை எடுத்துக்காட்டியது.
- இந்தியா ஒரு அவுட்ரீச் பார்ட்னராகப் பங்கேற்று, இந்த கூட்டமைப்புக்கான அதன் மூலோபாய முக்கியத்துவத்தை அடிக்கோடிட்டுக் காட்டியது.
PRELIMS
- G7 உறுப்பினர்கள்: கனடா, பிரான்ஸ், ஜெர்மனி, இத்தாலி, ஜப்பான், இங்கிலாந்து மற்றும் அமெரிக்கா.
- G8: கிரிமியா (Crimea) இணைப்பு தொடர்பாக 2014 இல் இடைநீக்கம் செய்யப்படும் வரை 1998 முதல் ரஷ்யாவும் இதில் உள்ளடங்கியிருந்தது.
MAINS
- பொருத்தம் vs மற்ற நாடுகளின் எழுச்சி: G20 மற்றும் பிரிக்ஸ் (BRICS) உருவான போதிலும், மேற்கத்திய புவிசார் அரசியல் பதில்களை (எ.கா., உக்ரைன், மேற்கு ஆசியா) வடிவமைப்பதில் G7 மிகவும் செல்வாக்கு மிக்கதாக உள்ளது.
- G7 உடனான இந்தியாவின் தீவிரமான ஈடுபாடு, கடன் சுமை மற்றும் காலநிலை நிதியுதவி தொடர்பாக குளோபல் சவுத் (Global South) நாடுகளின் நலன்களுக்காக வாதிடும் ஒரு பாலமாகச் செயல்பட அனுமதிக்கிறது.
- முன்னோக்கு: இந்தியா தனது பல-கூட்டு (multi-aligned) மூலோபாய சுயாட்சியைப் பேணுவதோடு, சமமான உலகளாவிய ஆட்சிச் சீர்திருத்தங்கள் மற்றும் தொழில்நுட்ப பரிமாற்றத்திற்கு அழுத்தம் கொடுக்க தனது அவுட்ரீச் நிலையைப் பயன்படுத்த வேண்டும்.
Sources:
The Hindu |
The Indian Express
Daily Current Affairs 21 June 2026 for UPSC Aspirants
Daily Current Affairs 21 June 2026 covers ten important topics relevant for UPSC Prelims and Mains preparation. Key developments include Iran's threat to close the Strait of Hormuz, the possibility of a Super El Niño affecting India's monsoon, India's statistical database reforms, the U.S.–Iran MoU 2026, conservation efforts for Similipal's black tigers, the Mekedatu water dispute, AI-enabled crowd management at Sabarimala and the ban on 16 Fixed Dose Combination (FDC) drugs.
These topics are important for International Relations, Environment, Governance, Economy, Science & Technology and Internal Security. Aspirants should understand the background, significance and examination relevance of each development.
Key Topics Covered Today
- Iran and the Strait of Hormuz crisis
- Impact of Super El Niño on India's monsoon
- India's statistical database reforms
- GDP, CPI and WPI data modernisation
- U.S.–Iran MoU 2026 and regional geopolitics
- Similipal black tiger conservation efforts
- Mekedatu project and interstate river dispute
- AI-enabled crowd management at Sabarimala
- Ban on 16 Fixed Dose Combination (FDC) drugs
- G7 Summit and global governance debates
Why Are These Current Affairs Important for UPSC?
The Strait of Hormuz issue and the U.S.–Iran MoU are important for International Relations and energy security. Super El Niño is relevant for geography, climate change and agriculture. Statistical reforms are important for governance and economic planning, while Similipal black tigers and Mekedatu are significant from environment and ecology perspectives.
These developments provide valuable content for GS Paper II, GS Paper III, Essay preparation and UPSC Interview discussions.
Exam Relevance
- GS Paper II – International Relations and Governance
- GS Paper III – Economy, Environment and Security
- Current Affairs for UPSC Prelims
- Essay Preparation
- UPSC Personality Test
- TNPSC, SSC, Banking and State PSC Exams
Frequently Asked Questions
Why is the Strait of Hormuz important for UPSC?
The Strait of Hormuz is one of the world's most important oil transit routes and plays a crucial role in global energy security.
What is a Super El Niño?
A Super El Niño is an exceptionally strong El Niño event that can significantly affect global weather patterns and India's monsoon.
Why are India's statistical reforms important?
The reforms aim to improve data quality, transparency and policymaking through updated economic indicators and databases.
What is the significance of the U.S.–Iran MoU 2026?
The agreement has implications for regional stability, energy markets, maritime security and international diplomacy.
Why is Similipal's black tiger population important?
Similipal Tiger Reserve is known for its unique melanistic tiger population, making it important for biodiversity conservation.
📚 Hindu Editorial Analysis Today
🎥 UPSC & TNPSC Video - Pdf Resources
🚀 Join Our Exam Preparation Community
Stay ahead in your preparation with daily exam-focused content, curated for UPSC, TNPSC, SSC and other competitive exams.
📲 Telegram Community
👉 5,000+ active aspirants
👉 50+ MCQs reflected in recent exams (2024 & 2025)
👉 Daily quizzes, PYQs & revision content
👉 Positive feedback from prelims-cleared candidates
▶️ YouTube Channel
👉 Daily Current Affairs videos
👉 Based on The Hindu, PIB, Government sources
👉 PYQ-focused explanation (UPSC, TNPSC)
👉 Short, exam-oriented analysis
📸 Instagram Updates
👉 Daily quick revision posts
👉 Exam facts & current affairs snippets
💼 LinkedIn
👉 Professional updates & exam insights
+Trusted by thousands of aspirants preparing for competitive exams