Topics at a Glance — Top 10 Exam-Relevant
- U.S.–Iran Exchange of Strikes
- Spike in C-Section Deliveries in Delhi
- Targeted Splitting of Seats for Delimitation
- Foreign Universities Get Nod for Campuses in India
- NDMA’s “Resilient India 2047” Initiative
- 74 New Land Ports Proposed
- SC Invokes Article 142 to Quash POCSO Conviction
- Quality Control Order on Cotton Bales Withdrawn
- 102 GW Floating Solar Potential in Reservoirs
- Human Contribution to Global Warming Highest in 2025
01
U.S.–Iran Exchange of Strikes Intensifies West Asia Tensions
GS-II | International Relations | West Asia | Energy Security
NEWS
- The United States and Iran carried out fresh military strikes on each other’s assets, escalating tensions in West Asia.
- The confrontation has raised serious concerns over the security of the Strait of Hormuz, a critical global energy transit route.
- Regional instability has increased fears of disruptions to global oil supplies and international shipping.
PRELIMS
- The Strait of Hormuz is one of the world’s most important maritime chokepoints, carrying a significant share of global crude oil and LNG exports.
- Iran and the United States have been engaged in prolonged strategic tensions involving sanctions, the nuclear programme and regional security.
- West Asia supplies a large share of India’s crude oil imports.
- Regional conflicts in West Asia often involve both state and non-state actors.
MAINS
- Any major escalation in the Gulf region directly affects global energy prices, insurance costs and freight rates.
- India must protect its energy security while maintaining a balanced diplomatic approach in West Asia.
- Stability in the region is essential for uninterrupted international trade and energy flows.
- Way forward: Diplomatic de-escalation, diversified energy sourcing and protection of the Indian diaspora.
02
Experts Raise Concerns Over Sharp Rise in C-Section Deliveries in Delhi
GS-II | Health | Maternal & Child Healthcare
NEWS
- NFHS data shows a significant increase in Caesarean-section (C-section) deliveries in Delhi.
- Experts have expressed concern over the rising trend, especially in private healthcare settings.
- The World Health Organization recommends that C-sections should be performed primarily when medically justified.
PRELIMS
- A Caesarean section is a surgical procedure used to deliver a baby through incisions in the mother’s abdomen and uterus.
- The World Health Organization recommends that C-section rates should ideally be between 10–15% of total deliveries.
- NFHS data is widely used to assess maternal and child health indicators across India.
- Maternal healthcare is a key component of the National Health Mission (NHM).
MAINS
- Excessively high C-section rates do not necessarily improve maternal or neonatal health outcomes.
- Factors such as maternal age, obesity, diabetes and pregnancy complications contribute to the rise.
- Medically unnecessary C-sections raise concerns about affordability and quality of care.
- Way forward: Strengthen clinical protocols, improve audits and increase patient awareness regarding delivery options.
03
Panel Recommends Targeted Splitting of Seats for Next Delimitation Exercise
GS-II | Parliament | Electoral Reforms | Federalism
NEWS
- A working paper prepared for the Economic Advisory Council to the Prime Minister (EAC-PM) has proposed a targeted approach to the next delimitation exercise.
- The recommendation seeks to increase the strength of the Lok Sabha while preserving broad proportionality among states.
- The proposal aims to address concerns of both high-population and low-population states.
PRELIMS
- Delimitation refers to the process of redrawing the boundaries of parliamentary and legislative assembly constituencies.
- The Delimitation Commission is an independent statutory body whose orders have the force of law.
- Articles 82 and 170 of the Constitution provide the constitutional basis for delimitation.
- The allocation of Lok Sabha seats among states was frozen through the 42nd Constitutional Amendment and later extended.
MAINS
- The next delimitation exercise will be one of the most consequential electoral reforms in recent decades.
- It has significant implications for political representation, federal relations and resource allocation.
- Balancing demographic changes with political stability remains a major challenge.
- Way forward: Adopt a balanced and consultative approach that addresses both population shifts and federal concerns.
04
Foreign Universities Get Approval to Set Up Campuses in India
GS-II | Education | Higher Education Reforms | NEP 2020
NEWS
- The Ministry of Education has issued Letters of Approval to three foreign universities — University of Bristol, University of York and University of New South Wales (UNSW) — to establish campuses in India.
- The move marks a significant step in implementing the internationalisation goals of the National Education Policy (NEP) 2020.
- The entry of globally reputed universities is expected to enhance academic quality and research collaboration.
PRELIMS
- The National Education Policy (NEP) 2020 encourages the entry of top-ranked foreign universities into India.
- The University Grants Commission (UGC) has issued regulations governing foreign higher educational institutions in India.
- Internationalisation of higher education is a key objective of NEP 2020.
- Foreign campuses can reduce outbound student migration by offering international degrees within India.
MAINS
- The presence of foreign universities can improve research output, academic mobility and global engagement.
- It can help India emerge as a global education hub.
- Regulatory frameworks must ensure quality while protecting the interests of Indian students.
- Way forward: Strengthen regulatory oversight and promote meaningful academic partnerships.
05
NDMA Launches “Resilient India 2047” Initiative
GS-III | Disaster Management | Climate Resilience
NEWS
- The National Disaster Management Authority (NDMA) has launched the “Resilient India 2047” initiative to strengthen disaster preparedness and institutional resilience.
- Ministries and departments have been asked to prepare comprehensive disaster management plans and hazard-specific response frameworks.
- The initiative promotes a shift from reactive disaster response towards proactive risk reduction.
PRELIMS
- The National Disaster Management Authority (NDMA) is the apex statutory body for disaster management in India.
- The Disaster Management Act, 2005 provides the legal and institutional framework for disaster management.
- Disaster resilience refers to the ability of communities and institutions to anticipate, withstand and recover from disasters.
- India follows a multi-tier disaster management structure comprising NDMA, SDMAs and DDMAs.
MAINS
- Building disaster resilience is becoming increasingly important due to climate change and urbanisation.
- The initiative reflects a shift towards long-term preparedness and risk reduction.
- Effective implementation will require strong inter-agency coordination and capacity building.
- Way forward: Mainstream disaster risk reduction into development planning and strengthen institutional preparedness.
06
74 New Land Ports Proposed Along International Borders
GS-III | Infrastructure | Border Management | Trade Facilitation
NEWS
- The Land Ports Authority of India (LPAI) has proposed the construction of 74 additional land ports along India’s international borders.
- The proposed ports aim to enhance cross-border trade, connectivity and border management.
- Several proposed ports are located along the borders with China, Pakistan, Nepal, Bhutan and Myanmar.
PRELIMS
- The Land Ports Authority of India (LPAI) is a statutory body established under the Land Ports Authority of India Act, 2010.
- Integrated Check Posts (ICPs) provide a single-window system for immigration, customs and security checks.
- Border infrastructure development is an important component of India’s neighbourhood engagement strategy.
- Well-developed land ports strengthen both economic cooperation and border security.
MAINS
- Modern land ports can significantly improve logistics performance and reduce transaction costs.
- They support India’s regional connectivity initiatives and trade facilitation efforts.
- Strategic border infrastructure also contributes to national security and surveillance capabilities.
- Way forward: Prioritise strategic locations and ensure timely development of integrated check posts.
07
Supreme Court Invokes Article 142 to Quash POCSO Conviction
GS-II | Judiciary | Fundamental Rights | Child Protection Laws
NEWS
- The Supreme Court invoked its extraordinary powers under Article 142 to quash a conviction under the POCSO Act.
- The Court observed that the victim and the accused are now married adults and that continuing the conviction would not serve the interests of justice.
- The judgment highlights the judiciary’s balancing of statutory provisions with constitutional principles of fairness.
PRELIMS
- Article 142 empowers the Supreme Court to pass any decree or order necessary for doing “complete justice”.
- The Protection of Children from Sexual Offences (POCSO) Act, 2012 is a special law enacted to protect children from sexual abuse.
- Under POCSO, a child is defined as any person below the age of 18 years.
- Powers under Article 142 are exercised sparingly in exceptional circumstances.
MAINS
- The judgment reflects the tension between strict application of law and the pursuit of complete justice.
- Article 142 allows the Court to bridge gaps where statutory remedies may be inadequate.
- The case raises important questions about the balance between legal provisions and individual circumstances.
- Way forward: Ensure that extraordinary powers are used judiciously while maintaining the integrity of special laws.
08
Ministry Withdraws Quality Control Order on Cotton Bales
GS-III | Agriculture | Textiles | Quality Standards
NEWS
- The Ministry of Textiles has withdrawn the 2023 Quality Control Order (QCO) on cotton bales with immediate effect.
- The decision provides relief to textile manufacturers and exporters ahead of the new cotton season.
- Industry stakeholders had raised concerns that the order could increase compliance costs and affect raw material availability.
PRELIMS
- A Quality Control Order (QCO) is issued under the Bureau of Indian Standards (BIS) framework to ensure specified quality standards.
- Cotton is one of India’s most important commercial crops and a critical raw material for the textile industry.
- India is among the world’s largest producers and exporters of cotton and cotton-based products.
- The textile sector is one of India’s largest employment-generating industries.
MAINS
- Quality standards help improve product reliability and export competitiveness, but may also increase compliance costs.
- The withdrawal reflects the government’s effort to balance quality regulation with industry requirements.
- Timely availability of raw cotton is crucial for the competitiveness of the textile sector.
- Way forward: Ensure quality standards without creating unnecessary supply bottlenecks for domestic industry.
09
Indian Reservoirs Have Potential for 102 GW Floating Solar Capacity: Report
GS-III | Renewable Energy | Energy Security | Sustainable Development
NEWS
- A report by the National Institute of Solar Energy (NISE) has estimated that Indian reservoirs possess the technical potential to support around 102 GW of floating solar power capacity.
- Floating solar projects can help overcome land acquisition challenges that often delay large-scale renewable energy projects.
- The technology can also reduce water evaporation from reservoirs.
PRELIMS
- Floating Solar Photovoltaics (FPV) are solar power systems installed on floating structures placed on reservoirs and other water bodies.
- The National Institute of Solar Energy (NISE) is an autonomous institution under the Ministry of New and Renewable Energy (MNRE).
- Floating solar installations can improve panel efficiency due to the cooling effect of water.
- India has set ambitious renewable energy targets as part of its climate commitments.
MAINS
- Floating solar is particularly useful in water-stressed and densely populated regions where large contiguous land parcels are limited.
- It supports India’s broader renewable energy transition and efforts to diversify clean energy sources.
- States such as Maharashtra, Madhya Pradesh and Karnataka account for a significant share of the identified potential.
- Way forward: Promote floating solar projects while addressing environmental and ecological concerns related to water bodies.
10
Human Contribution to Global Warming Reached Highest Level in 2025: Study
GS-III | Environment | Climate Change
NEWS
- The latest assessment by the Indicators of Global Climate Change (IGCC) has reported that human-induced warming reached its highest recorded level in 2025.
- The study estimates that 2025 is likely to be the third warmest year on record.
- Human-induced warming is primarily driven by greenhouse gas emissions from fossil fuels, industry and deforestation.
PRELIMS
- The Indicators of Global Climate Change (IGCC) is an international scientific assessment that tracks human contribution to global warming.
- Human-induced warming is mainly caused by greenhouse gas emissions from fossil fuel combustion and land-use change.
- The findings were released amid discussions at the Bonn Climate Conference.
- Current global emissions remain inconsistent with pathways required to achieve the goals of the Paris Agreement.
MAINS
- The report reinforces scientific evidence that human activities are the dominant driver of rising global temperatures.
- Rising temperatures are contributing to more frequent extreme weather events across regions.
- The assessment highlights the urgent need for faster decarbonisation of energy systems.
- Way forward: Accelerate the transition to renewable energy and strengthen global climate action.
01
अमेरिका-ईरान के बीच नए हमले, पश्चिम एशिया में तनाव बढ़ा
GS-II | अंतर्राष्ट्रीय संबंध | पश्चिम एशिया | ऊर्जा सुरक्षा
NEWS
- अमेरिका और ईरान के बीच नए सैन्य हमलों ने पश्चिम एशिया में तनाव को और बढ़ा दिया है।
- इस टकराव ने होर्मुज जलडमरूमध्य की सुरक्षा को लेकर गंभीर चिंताएं पैदा की हैं।
- क्षेत्रीय अस्थिरता ने वैश्विक तेल आपूर्ति और अंतरराष्ट्रीय शिपिंग को प्रभावित करने की आशंका बढ़ा दी है।
PRELIMS
- होर्मुज जलडमरूमध्य विश्व के सबसे महत्वपूर्ण समुद्री चोकपॉइंट्स में से एक है।
- ईरान और अमेरिका के बीच प्रतिबंधों, परमाणु मुद्दे और क्षेत्रीय सुरक्षा को लेकर लंबे समय से तनाव बना हुआ है।
- पश्चिम एशिया भारत के कच्चे तेल आयात का एक बड़ा हिस्सा आपूर्ति करता है।
- पश्चिम एशिया में क्षेत्रीय संघर्ष अक्सर राज्य और गैर-राज्य अभिनेताओं को शामिल करते हैं।
MAINS
- खाड़ी क्षेत्र में कोई भी बड़ा संघर्ष वैश्विक ऊर्जा कीमतों, बीमा लागत और माल ढुलाई दरों को प्रभावित करता है।
- भारत को अपनी ऊर्जा सुरक्षा की रक्षा करते हुए पश्चिम एशिया में संतुलित कूटनीतिक दृष्टिकोण बनाए रखना चाहिए।
- क्षेत्र की स्थिरता निर्बाध अंतरराष्ट्रीय व्यापार और ऊर्जा प्रवाह के लिए आवश्यक है।
- आगे की राह: कूटनीतिक तनाव कम करना, ऊर्जा स्रोतों में विविधता लाना और भारतीय प्रवासियों की सुरक्षा सुनिश्चित करना।
02
दिल्ली में सिजेरियन डिलीवरी में तेज वृद्धि पर विशेषज्ञों की चिंता
GS-II | स्वास्थ्य | मातृ एवं शिशु स्वास्थ्य
NEWS
- NFHS डेटा के अनुसार दिल्ली में सिजेरियन-सेक्शन (C-section) डिलीवरी में काफी वृद्धि हुई है।
- विशेषज्ञों ने निजी स्वास्थ्य संस्थानों में इस बढ़ती प्रवृत्ति पर चिंता जताई है।
- विश्व स्वास्थ्य संगठन की सिफारिश है कि C-section केवल चिकित्सकीय रूप से आवश्यक होने पर ही किया जाना चाहिए।
PRELIMS
- सिजेरियन सेक्शन एक शल्य चिकित्सा प्रक्रिया है जिसमें मां के पेट और गर्भाशय में चीरा लगाकर बच्चे को जन्म दिया जाता है।
- विश्व स्वास्थ्य संगठन के अनुसार C-section दर कुल डिलीवरी का 10-15% के बीच होनी चाहिए।
- NFHS डेटा का उपयोग भारत में मातृ एवं शिशु स्वास्थ्य संकेतकों का आकलन करने के लिए व्यापक रूप से किया जाता है।
- मातृ स्वास्थ्य राष्ट्रीय स्वास्थ्य मिशन (NHM) का एक महत्वपूर्ण घटक है।
MAINS
- अत्यधिक उच्च C-section दर मातृ या नवजात स्वास्थ्य परिणामों में आवश्यक रूप से सुधार नहीं करती है।
- मातृ आयु, मोटापा, मधुमेह और गर्भावस्था की जटिलताएं इस वृद्धि में योगदान दे रही हैं।
- चिकित्सकीय रूप से अनावश्यक C-section किफायतीपन और देखभाल की गुणवत्ता पर सवाल उठाते हैं।
- आगे की राह: नैदानिक प्रोटोकॉल को मजबूत करना, ऑडिट में सुधार और रोगियों को जागरूक करना।
03
परिसीमन के लिए लक्षित सीट बंटवारे की सिफारिश
GS-II | संसद | चुनाव सुधार | संघवाद
NEWS
- आर्थिक सलाहकार परिषद (EAC-PM) के लिए तैयार एक कार्यपत्र ने अगले परिसीमन अभ्यास के लिए एक लक्षित दृष्टिकोण का प्रस्ताव दिया है।
- सिफारिश लोकसभा की सीटों की संख्या बढ़ाने के साथ-साथ राज्यों के बीच व्यापक आनुपातिकता बनाए रखने का लक्ष्य रखती है।
- यह प्रस्ताव उच्च और निम्न जनसंख्या वाले दोनों राज्यों की चिंताओं को संबोधित करने का प्रयास करता है।
PRELIMS
- परिसीमन संसदीय और विधानसभा निर्वाचन क्षेत्रों की सीमाओं को पुनः निर्धारित करने की प्रक्रिया है।
- परिसीमन आयोग एक स्वतंत्र वैधानिक निकाय है जिसके आदेशों का कानूनी बल होता है।
- अनुच्छेद 82 और 170 संविधान में परिसीमन का संवैधानिक आधार प्रदान करते हैं।
- राज्यों के बीच लोकसभा सीटों का आवंटन 42वें संविधान संशोधन के माध्यम से स्थिर कर दिया गया था।
MAINS
- अगला परिसीमन अभ्यास हाल के दशकों के सबसे महत्वपूर्ण चुनाव सुधारों में से एक होगा।
- इसके राजनीतिक प्रतिनिधित्व, संघीय संबंधों और संसाधन आवंटन पर महत्वपूर्ण निहितार्थ हैं।
- जनसांख्यिकीय परिवर्तनों और राजनीतिक स्थिरता के बीच संतुलन एक बड़ी चुनौती है।
- आगे की राह: एक संतुलित और परामर्शी दृष्टिकोण अपनाना जो जनसंख्या परिवर्तन और संघीय चिंताओं दोनों को संबोधित करे।
04
विदेशी विश्वविद्यालयों को भारत में कैंपस स्थापित करने की मंजूरी
GS-II | शिक्षा | उच्च शिक्षा सुधार | NEP 2020
NEWS
- शिक्षा मंत्रालय ने तीन विदेशी विश्वविद्यालयों — यूनिवर्सिटी ऑफ ब्रिस्टल, यूनिवर्सिटी ऑफ यॉर्क और यूनिवर्सिटी ऑफ न्यू साउथ वेल्स (UNSW) — को भारत में कैंपस स्थापित करने की स्वीकृति दी है।
- यह कदम राष्ट्रीय शिक्षा नीति (NEP) 2020 के अंतरराष्ट्रीयकरण लक्ष्यों को लागू करने की दिशा में एक महत्वपूर्ण कदम है।
- विश्व स्तर पर प्रतिष्ठित विश्वविद्यालयों के प्रवेश से शैक्षणिक गुणवत्ता और अनुसंधान सहयोग बढ़ने की उम्मीद है।
PRELIMS
- राष्ट्रीय शिक्षा नीति (NEP) 2020 भारत में शीर्ष रैंक वाले विदेशी विश्वविद्यालयों के प्रवेश को प्रोत्साहित करती है।
- विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (UGC) ने भारत में विदेशी उच्च शैक्षणिक संस्थानों के संचालन के लिए नियम जारी किए हैं।
- उच्च शिक्षा का अंतरराष्ट्रीयकरण NEP 2020 का एक प्रमुख उद्देश्य है।
- विदेशी कैंपस भारत में अंतरराष्ट्रीय डिग्री प्रदान करके छात्रों के विदेश जाने को कम कर सकते हैं।
MAINS
- विदेशी विश्वविद्यालयों की उपस्थिति अनुसंधान उत्पादन, शैक्षणिक गतिशीलता और वैश्विक जुड़ाव को बेहतर बना सकती है।
- यह भारत को एक वैश्विक शिक्षा केंद्र के रूप में उभरने में मदद कर सकता है।
- नियामक ढांचे को गुणवत्ता सुनिश्चित करते हुए भारतीय छात्रों के हितों की रक्षा करनी चाहिए।
- आगे की राह: नियामक निगरानी को मजबूत करना और सार्थक शैक्षणिक साझेदारी को बढ़ावा देना।
05
NDMA ने “Resilient India 2047” पहल शुरू की
GS-III | आपदा प्रबंधन | जलवायु लचीलापन
NEWS
- राष्ट्रीय आपदा प्रबंधन प्राधिकरण (NDMA) ने आपदा preparedness और संस्थागत लचीलापन बढ़ाने के लिए “Resilient India 2047” पहल शुरू की है।
- मंत्रालयों और विभागों को व्यापक आपदा प्रबंधन योजनाएं और hazard-specific प्रतिक्रिया ढांचे तैयार करने के लिए कहा गया है।
- यह पहल प्रतिक्रियात्मक आपदा प्रतिक्रिया से सक्रिय जोखिम न्यूनीकरण की ओर बदलाव को बढ़ावा देती है।
PRELIMS
- राष्ट्रीय आपदा प्रबंधन प्राधिकरण (NDMA) भारत में आपदा प्रबंधन के लिए सर्वोच्च वैधानिक निकाय है।
- आपदा प्रबंधन अधिनियम, 2005 आपदा प्रबंधन के लिए कानूनी और संस्थागत ढांचा प्रदान करता है।
- आपदा लचीलापन समुदायों और संस्थाओं की आपदाओं का अनुमान लगाने, उन्हें झेलने और उनसे उबरने की क्षमता है।
- भारत NDMA, SDMA और DDMA से युक्त बहु-स्तरीय आपदा प्रबंधन संरचना का पालन करता है।
MAINS
- जलवायु परिवर्तन और शहरीकरण के कारण आपदा लचीलापन बनाना तेजी से महत्वपूर्ण होता जा रहा है।
- यह पहल दीर्घकालिक preparedness और जोखिम न्यूनीकरण की ओर बदलाव को दर्शाती है।
- प्रभावी कार्यान्वयन के लिए मजबूत अंतर-एजेंसी समन्वय और क्षमता निर्माण की आवश्यकता होगी।
- आगे की राह: विकास योजना में आपदा जोखिम न्यूनीकरण को मुख्यधारा में लाना और संस्थागत preparedness को मजबूत करना।
06
अंतरराष्ट्रीय सीमाओं पर 74 नए लैंड पोर्ट का प्रस्ताव
GS-III | अवसंरचना | सीमा प्रबंधन | व्यापार सुविधा
NEWS
- लैंड पोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया (LPAI) ने भारत की अंतरराष्ट्रीय सीमाओं पर 74 अतिरिक्त लैंड पोर्ट के निर्माण का प्रस्ताव दिया है।
- प्रस्तावित पोर्ट्स का उद्देश्य सीमा पार व्यापार, कनेक्टिविटी और सीमा प्रबंधन को बढ़ाना है।
- कई प्रस्तावित पोर्ट चीन, पाकिस्तान, नेपाल, भूटान और म्यांमार की सीमाओं पर स्थित हैं।
PRELIMS
- लैंड पोर्ट्स अथॉरिटी ऑफ इंडिया (LPAI) Land Ports Authority of India Act, 2010 के तहत स्थापित एक वैधानिक निकाय है।
- एकीकृत चेक पोस्ट (ICPs) आव्रजन, सीमा शुल्क और सुरक्षा जांच के लिए एकल खिड़की प्रणाली प्रदान करते हैं।
- सीमा अवसंरचना विकास भारत की पड़ोसी देशों के साथ जुड़ाव रणनीति का एक महत्वपूर्ण घटक है।
- अच्छी तरह से विकसित लैंड पोर्ट आर्थिक सहयोग और सीमा सुरक्षा दोनों को मजबूत करते हैं।
MAINS
- आधुनिक लैंड पोर्ट लॉजिस्टिक्स प्रदर्शन में काफी सुधार कर सकते हैं और लेन-देन लागत को कम कर सकते हैं।
- वे भारत की क्षेत्रीय कनेक्टिविटी पहलों और व्यापार सुविधा प्रयासों का समर्थन करते हैं।
- रणनीतिक सीमा अवसंरचना राष्ट्रीय सुरक्षा और निगरानी क्षमताओं में भी योगदान देती है।
- आगे की राह: रणनीतिक स्थानों को प्राथमिकता देना और एकीकृत चेक पोस्ट का समय पर विकास सुनिश्चित करना।
07
सर्वोच्च न्यायालय ने POCSO सजा रद्द करने के लिए अनुच्छेद 142 का इस्तेमाल किया
GS-II | न्यायपालिका | मौलिक अधिकार | बाल संरक्षण कानून
NEWS
- सर्वोच्च न्यायालय ने अनुच्छेद 142 के तहत अपनी असाधारण शक्तियों का उपयोग करके POCSO अधिनियम के तहत एक सजा को रद्द कर दिया।
- न्यायालय ने कहा कि पीड़िता और आरोपी अब वयस्क दंपति हैं और सजा जारी रखना न्याय के हित में नहीं होगा।
- यह फैसला वैधानिक प्रावधानों और संवैधानिक निष्पक्षता के सिद्धांतों के बीच न्यायपालिका के संतुलन को दर्शाता है।
PRELIMS
- अनुच्छेद 142 सर्वोच्च न्यायालय को “पूर्ण न्याय” करने के लिए कोई भी डिक्री या आदेश पारित करने का अधिकार देता है।
- POCSO अधिनियम, 2012 बच्चों को यौन शोषण, उत्पीड़न और शोषण से बचाने के लिए बनाया गया एक विशेष कानून है।
- POCSO के तहत बच्चे को 18 वर्ष से कम आयु का कोई भी व्यक्ति माना जाता है।
- अनुच्छेद 142 की शक्तियों का उपयोग असाधारण परिस्थितियों में संयम से किया जाता है।
MAINS
- यह फैसला कानून के सख्त अनुप्रयोग और पूर्ण न्याय की खोज के बीच तनाव को दर्शाता है।
- अनुच्छेद 142 अदालत को उन अंतरालों को भरने की अनुमति देता है जहां वैधानिक उपचार अपर्याप्त हो सकते हैं।
- यह मामला कानूनी प्रावधानों और व्यक्तिगत परिस्थितियों के बीच संतुलन के महत्वपूर्ण प्रश्न उठाता है।
- आगे की राह: असाधारण शक्तियों का विवेकपूर्ण उपयोग सुनिश्चित करना और विशेष कानूनों की अखंडता बनाए रखना।
08
कपास की गांठों पर गुणवत्ता नियंत्रण आदेश वापस लिया गया
GS-III | कृषि | वस्त्र | गुणवत्ता मानक
NEWS
- वस्त्र मंत्रालय ने कपास की गांठों पर 2023 के गुणवत्ता नियंत्रण आदेश (QCO) को तत्काल प्रभाव से वापस ले लिया है।
- इस निर्णय से नए कपास सीजन से पहले वस्त्र निर्माताओं और निर्यातकों को राहत मिली है।
- उद्योग हितधारकों ने चिंता जताई थी कि यह आदेश अनुपालन लागत बढ़ा सकता है और कच्चे माल की उपलब्धता प्रभावित कर सकता है।
PRELIMS
- गुणवत्ता नियंत्रण आदेश (QCO) Bureau of Indian Standards (BIS) ढांचे के तहत जारी किया जाता है।
- कपास भारत की सबसे महत्वपूर्ण व्यावसायिक फसलों में से एक है और वस्त्र उद्योग के लिए एक महत्वपूर्ण कच्चा माल है।
- भारत विश्व के सबसे बड़े कपास उत्पादकों और निर्यातकों में से एक है।
- वस्त्र क्षेत्र भारत के सबसे बड़े रोजगार सृजन उद्योगों में से एक है।
MAINS
- गुणवत्ता मानक उत्पाद विश्वसनीयता और निर्यात प्रतिस्पर्धात्मकता में सुधार करते हैं, लेकिन उद्योग के लिए अनुपालन लागत भी बढ़ा सकते हैं।
- वापसी गुणवत्ता विनियमन और उद्योग आवश्यकताओं के बीच संतुलन बनाने के सरकार के प्रयास को दर्शाती है।
- कच्चे कपास की समय पर उपलब्धता वस्त्र क्षेत्र की प्रतिस्पर्धात्मकता के लिए महत्वपूर्ण है।
- आगे की राह: गुणवत्ता मानकों को सुनिश्चित करना बिना घरेलू उद्योग के लिए अनावश्यक आपूर्ति बाधाएं पैदा किए।
09
भारतीय जलाशयों में 102 GW फ्लोटिंग सोलर क्षमता की संभावना: रिपोर्ट
GS-III | नवीकरणीय ऊर्जा | ऊर्जा सुरक्षा | सतत विकास
NEWS
- नेशनल इंस्टीट्यूट ऑफ सोलर एनर्जी (NISE) की एक रिपोर्ट के अनुसार, भारतीय जलाशयों में लगभग 102 GW फ्लोटिंग सोलर पावर क्षमता की तकनीकी संभावना है।
- फ्लोटिंग सोलर परियोजनाएं बड़े पैमाने पर नवीकरणीय ऊर्जा परियोजनाओं में अक्सर आने वाली भूमि अधिग्रहण चुनौतियों को दूर करने में मदद कर सकती हैं।
- यह तकनीक जलाशयों से पानी के वाष्पीकरण को भी कम कर सकती है।
PRELIMS
- Floating Solar Photovoltaics (FPV) जलाशयों और अन्य जल निकायों पर तैरते संरचनाओं पर स्थापित सौर ऊर्जा प्रणालियां हैं।
- नेशनल इंस्टीट्यूट ऑफ सोलर एनर्जी (NISE) नवीन एवं नवीकरणीय ऊर्जा मंत्रालय (MNRE) के अधीन एक स्वायत्त संस्थान है।
- फ्लोटिंग सोलर इंस्टॉलेशन पानी के शीतलन प्रभाव के कारण पैनल दक्षता में सुधार कर सकते हैं।
- भारत ने अपनी जलवायु प्रतिबद्धताओं के हिस्से के रूप में महत्वाकांक्षी नवीकरणीय ऊर्जा लक्ष्य निर्धारित किए हैं।
MAINS
- फ्लोटिंग सोलर पानी की कमी और घनी आबादी वाले क्षेत्रों में विशेष रूप से उपयोगी है जहां बड़े सन्निहित भूमि भूखंड सीमित हैं।
- यह भारत के व्यापक नवीकरणीय ऊर्जा संक्रमण और स्वच्छ ऊर्जा स्रोतों में विविधता लाने के प्रयासों का समर्थन करता है।
- महाराष्ट्र, मध्य प्रदेश और कर्नाटक जैसे राज्य पहचानी गई क्षमता का एक महत्वपूर्ण हिस्सा रखते हैं।
- आगे की राह: जल निकायों से संबंधित पर्यावरणीय और पारिस्थितिक चिंताओं को संबोधित करते हुए फ्लोटिंग सोलर परियोजनाओं को बढ़ावा देना।
10
2025 में मानव-प्रेरित ग्लोबल वार्मिंग रिकॉर्ड स्तर पर पहुंची: अध्ययन
GS-III | पर्यावरण | जलवायु परिवर्तन
NEWS
- Indicators of Global Climate Change (IGCC) के नवीनतम मूल्यांकन ने बताया है कि 2025 में मानव-प्रेरित वार्मिंग अपने उच्चतम दर्ज स्तर पर पहुंच गई।
- अध्ययन का अनुमान है कि 2025 रिकॉर्ड पर तीसरा सबसे गर्म वर्ष होने की संभावना है।
- मानव-प्रेरित वार्मिंग मुख्य रूप से जीवाश्म ईंधन दहन, औद्योगिक गतिविधियों और वनों की कटाई से ग्रीनहाउस गैस उत्सर्जन के कारण होती है।
PRELIMS
- Indicators of Global Climate Change (IGCC) एक अंतरराष्ट्रीय वैज्ञानिक मूल्यांकन है जो ग्लोबल वार्मिंग में मानव योगदान को ट्रैक करता है।
- मानव-प्रेरित वार्मिंग मुख्य रूप से जीवाश्म ईंधन दहन और भूमि उपयोग परिवर्तन से ग्रीनहाउस गैस उत्सर्जन के कारण होती है।
- निष्कर्ष बॉन जलवायु सम्मेलन में चर्चाओं के बीच जारी किए गए।
- वर्तमान वैश्विक उत्सर्जन पेरिस समझौते के लक्ष्यों को प्राप्त करने के लिए आवश्यक मार्गों के अनुरूप नहीं है।
MAINS
- रिपोर्ट वैज्ञानिक सबूतों को मजबूत करती है कि मानव गतिविधियां बढ़ते वैश्विक तापमान की प्रमुख चालक हैं।
- बढ़ते तापमान विभिन्न क्षेत्रों में अधिक लगातार चरम मौसम की घटनाओं में योगदान दे रहे हैं।
- मूल्यांकन ऊर्जा प्रणालियों के तेजी से decarbonisation की तत्काल आवश्यकता पर प्रकाश डालता है।
- आगे की राह: नवीकरणीय ऊर्जा की ओर संक्रमण को तेज करना और वैश्विक जलवायु कार्रवाई को मजबूत करना।
01
அமெரிக்கா-ஈரான் இடையே புதிய தாக்குதல்கள்; மேற்கு ஆசியாவில் பதற்றம் அதிகரிப்பு
GS-II | சர்வதேச உறவுகள் | மேற்கு ஆசியா | ஆற்றல் பாதுகாப்பு
NEWS
- அமெரிக்காவும் ஈரானும் ஒருவருக்கொருவர் புதிய இராணுவ தாக்குதல்களை மேற்கொண்டதால் மேற்கு ஆசியாவில் பதற்றம் அதிகரித்துள்ளது.
- இந்த மோதல் உலகளாவிய ஆற்றல் போக்குவரத்து வழியான ஹார்முஸ் ஜலசந்தியின் பாதுகாப்பு குறித்த கவலைகளை எழுப்பியுள்ளது.
- பிராந்திய அச்சுறுத்தல் உலகளாவிய எண்ணெய் விநியோகம் மற்றும் சர்வதேச கப்பல் போக்குவரத்து பாதிக்கப்படலாம் என்ற அச்சத்தை அதிகரித்துள்ளது.
PRELIMS
- ஹார்முஸ் ஜலசந்தி உலகின் மிக முக்கியமான கடல் சேகரிப்பு புள்ளிகளில் ஒன்றாகும்.
- ஈரானுக்கும் அமெரிக்காவுக்கும் இடையே தடைகள், அணு திட்டம் மற்றும் பிராந்திய பாதுகாப்பு தொடர்பான நீண்டகால பதற்றம் நிலவுகிறது.
- மேற்கு ஆசியா இந்தியாவின் கச்சா எண்ணெய் இறக்குமதியில் கணிசமான பங்கை வழங்குகிறது.
- மேற்கு ஆசியாவில் பிராந்திய மோதல்கள் அடிக்கடி அரசு மற்றும் அரசு அல்லாத நடிகர்களை உள்ளடக்குகின்றன.
MAINS
- வளைகுடா பகுதியில் ஏதேனும் பெரிய மோதல் உலகளாவிய ஆற்றல் விலை, காப்பீட்டு செலவு மற்றும் சரக்கு கட்டணங்களை பாதிக்கும்.
- இந்தியா தனது ஆற்றல் பாதுகாப்பை பாதுகாக்கும் வகையில் மேற்கு ஆசியாவில் சமநிலையான இராஜதந்திர அணுகுமுறையை பேண வேண்டும்.
- பிராந்தியத்தின் உறுதிப்பாடு தடையற்ற சர்வதேச வர்த்தகம் மற்றும் ஆற்றல் ஓட்டத்திற்கு அவசியம்.
- முன்னோக்கு: இராஜதந்திர பதற்றத்தை குறைத்தல், ஆற்றல் ஆதாரங்களை பன்முகப்படுத்துதல் மற்றும் இந்திய புலம்பெயர் சமூகத்தின் பாதுகாப்பை உறுதி செய்தல்.
02
டெல்லியில் சிசேரியன் பிரசவங்கள் அதிகரிப்பு குறித்து நிபுணர்கள் கவலை
GS-II | சுகாதாரம் | தாய் மற்றும் குழந்தை நலம்
NEWS
- NFHS தரவின்படி டெல்லியில் சிசேரியன் (C-section) பிரசவங்களில் கணிசமான அதிகரிப்பு காணப்படுகிறது.
- குறிப்பாக தனியார் மருத்துவமனைகளில் இந்த அதிகரிப்பு குறித்து நிபுணர்கள் கவலை தெரிவித்துள்ளனர்.
- உலக சுகாதார அமைப்பு, C-section பிரசவங்கள் மருத்துவ ரீதியாக அவசியமான சந்தர்ப்பங்களில் மட்டுமே மேற்கொள்ளப்பட வேண்டும் என்று பரிந்துரைக்கிறது.
PRELIMS
- சிசேரியன் என்பது தாயின் வயிறு மற்றும் கருப்பையில் அறுவை சிகிச்சை மூலம் குழந்தையை பிரசவிக்கும் முறையாகும்.
- உலக சுகாதார அமைப்பு படி C-section விகிதம் மொத்த பிரசவங்களில் 10-15% இடையில் இருக்க வேண்டும்.
- NFHS தரவு இந்தியாவில் தாய் மற்றும் குழந்தை நல குறியீடுகளை மதிப்பிடுவதற்கு பரவலாக பயன்படுத்தப்படுகிறது.
- தாய் நலம் தேசிய சுகாதார இயக்கத்தின் (NHM) முக்கிய அங்கமாகும்.
MAINS
- அதிக அளவிலான C-section பிரசவங்கள் தாய் அல்லது புதிதாகப் பிறந்த குழந்தையின் நலன் முடிவுகளில் அவசியமாக மேம்பாட்டை ஏற்படுத்துவதில்லை.
- தாயின் வயது, பருமன், நீரிழிவு மற்றும் கர்ப்பகால சிக்கல்கள் இந்த அதிகரிப்புக்கு காரணமாக உள்ளன.
- மருத்துவ ரீதியாக தேவையற்ற C-section பிரசவங்கள் செலவு மற்றும் சிகிச்சை தரம் குறித்த கேள்விகளை எழுப்புகின்றன.
- முன்னோக்கு: மருத்துவ நெறிமுறைகளை வலுப்படுத்துதல், தணிக்கைகளை மேம்படுத்துதல் மற்றும் நோயாளிகளுக்கு விழிப்புணர்வு ஏற்படுத்துதல்.
03
அடுத்த எல்லை நிர்ணயத்தில் இலக்கு அடிப்படையிலான தொகுதி பிரிவினை பரிந்துரை
GS-II | பாராளுமன்றம் | தேர்தல் சீர்திருத்தங்கள் | கூட்டாட்சி
NEWS
- பிரதமரின் பொருளாதார ஆலோசனைக் குழு (EAC-PM)க்காக தயாரிக்கப்பட்ட ஒரு ஆய்வறிக்கை, அடுத்த எல்லை நிர்ணயத்தில் இலக்கு அடிப்படையிலான அணுகுமுறையை முன்மொழிந்துள்ளது.
- இந்த பரிந்துரை மாநிலங்களுக்கு இடையே பரந்த விகிதாசாரத்தை பேணும் வகையில் மக்களவை தொகுதிகளை அதிகரிக்க முயல்கிறது.
- இந்த முன்மொழிவு அதிக மற்றும் குறைந்த மக்கள் தொகை கொண்ட மாநிலங்களின் கவலைகளை கையாள்வதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளது.
PRELIMS
- எல்லை நிர்ணயம் என்பது பாராளுமன்ற மற்றும் சட்டமன்ற தொகுதிகளின் எல்லைகளை மறு வரையறை செய்யும் செயல்முறையாகும்.
- எல்லை நிர்ணய ஆணையம் ஒரு சுயாதீனமான சட்டப்பூர்வ அமைப்பாகும், அதன் உத்தரவுகளுக்கு சட்டபூர்வமான வலிமை உண்டு.
- அரசியலமைப்பு சட்டம் 82 மற்றும் 170 எல்லை நிர்ணயத்திற்கான அரசியலமைப்பு அடிப்படையை வழங்குகின்றன.
- மாநிலங்களுக்கு இடையே மக்களவை தொகுதிகளின் ஒதுக்கீடு 42வது அரசியலமைப்பு திருத்தத்தின் மூலம் நிறுத்தி வைக்கப்பட்டது.
MAINS
- அடுத்த எல்லை நிர்ணயம் சமீபத்திய பத்தாண்டுகளில் மிக முக்கியமான தேர்தல் சீர்திருத்தங்களில் ஒன்றாக இருக்கும்.
- இது அரசியல் பிரதிநிதித்துவம், கூட்டாட்சி உறவுகள் மற்றும் வள ஒதுக்கீட்டில் குறிப்பிடத்தக்க தாக்கங்களை ஏற்படுத்தும்.
- மக்கள் தொகை மாற்றங்களுக்கும் அரசியல் நிலைத்தன்மைக்கும் இடையில் சமநிலை காண்பது ஒரு பெரிய சவாலாக உள்ளது.
- முன்னோக்கு: மக்கள் தொகை மாற்றங்கள் மற்றும் கூட்டாட்சி கவலைகள் இரண்டையும் கையாளும் சமநிலையான மற்றும் ஆலோசனை அடிப்படையிலான அணுகுமுறையை ஏற்றுக்கொள்ளுதல்.
04
இந்தியாவில் வெளிநாட்டு பல்கலைக்கழகங்கள் கிளைகள் அமைக்க அனுமதி
GS-II | கல்வி | உயர் கல்வி சீர்திருத்தங்கள் | NEP 2020
NEWS
- கல்வி அமைச்சகம் மூன்று வெளிநாட்டு பல்கலைக்கழகங்களுக்கு — பிரிஸ்டல் பல்கலைக்கழகம், யார்க் பல்கலைக்கழகம் மற்றும் நியூ சவுத் வேல்ஸ் பல்கலைக்கழகம் (UNSW) — இந்தியாவில் கிளைகள் அமைக்க அனுமதி வழங்கியுள்ளது.
- இந்த நடவடிக்கை தேசிய கல்விக் கொள்கை (NEP) 2020-ன் சர்வதேசமயமாக்கல் இலக்குகளை செயல்படுத்துவதில் ஒரு முக்கிய முன்னேற்றமாகும்.
- உலகளாவிய அளவில் புகழ்பெற்ற பல்கலைக்கழகங்களின் வருகை கல்வித் தரம் மற்றும் ஆராய்ச்சி ஒத்துழைப்பை மேம்படுத்தும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது.
PRELIMS
- தேசிய கல்விக் கொள்கை (NEP) 2020 இந்தியாவில் உயர் தரவரிசை வெளிநாட்டு பல்கலைக்கழகங்களின் வருகையை ஊக்குவிக்கிறது.
- பல்கலைக்கழக மானியக் குழு (UGC) இந்தியாவில் வெளிநாட்டு உயர் கல்வி நிறுவனங்களின் செயல்பாட்டை நிர்வகிக்கும் விதிமுறைகளை வெளியிட்டுள்ளது.
- உயர் கல்வியின் சர்வதேசமயமாக்கல் NEP 2020-ன் முக்கிய நோக்கங்களில் ஒன்றாகும்.
- வெளிநாட்டு கிளைகள் இந்தியாவிலேயே சர்வதேச பட்டங்களை வழங்குவதன் மூலம் மாணவர்கள் வெளிநாடு செல்வதை குறைக்கலாம்.
MAINS
- வெளிநாட்டு பல்கலைக்கழகங்களின் இருப்பு ஆராய்ச்சி வெளியீடு, கல்வி இயக்கம் மற்றும் உலகளாவிய ஈடுபாட்டை மேம்படுத்தலாம்.
- இது இந்தியாவை ஒரு உலகளாவிய கல்வி மையமாக உருவாக்க உதவலாம்.
- ஒழுங்குமுறை கட்டமைப்புகள் தரத்தை உறுதி செய்யும் அதே வேளையில் இந்திய மாணவர்களின் நலன்களைப் பாதுகாக்க வேண்டும்.
- முன்னோக்கு: ஒழுங்குமுறை மேற்பார்வையை வலுப்படுத்துதல் மற்றும் அர்த்தமுள்ள கல்வி கூட்டாண்மைகளை ஊக்குவித்தல்.
05
NDMA “Resilient India 2047” முயற்சியை தொடங்கியது
GS-III | பேரிடர் மேலாண்மை | காலநிலை மீட்சி
NEWS
- தேசிய பேரிடர் மேலாண்மை ஆணையம் (NDMA) பேரிடர் தயார்நிலை மற்றும் நிறுவன மீட்சியை வலுப்படுத்த “Resilient India 2047” முயற்சியை தொடங்கியுள்ளது.
- அமைச்சகங்கள் மற்றும் துறைகள் விரிவான பேரிடர் மேலாண்மை திட்டங்களையும் hazard-specific பதில் கட்டமைப்புகளையும் தயாரிக்குமாறு கேட்டுக்கொள்ளப்பட்டுள்ளன.
- இந்த முயற்சி எதிர்வினை பேரிடர் பதிலிலிருந்து செயலூக்கமான இடர் குறைப்பு நோக்கி மாற்றத்தை ஊக்குவிக்கிறது.
PRELIMS
- தேசிய பேரிடர் மேலாண்மை ஆணையம் (NDMA) இந்தியாவில் பேரிடர் மேலாண்மைக்கான உச்ச சட்டப்பூர்வ அமைப்பாகும்.
- பேரிடர் மேலாண்மை சட்டம், 2005 இந்தியாவில் பேரிடர் தடுப்பு, தணிப்பு, தயார்நிலை, பதில் மற்றும் மீட்புக்கான சட்ட மற்றும் நிறுவன கட்டமைப்பை வழங்குகிறது.
- பேரிடர் மீட்சி என்பது சமூகங்கள் மற்றும் நிறுவனங்கள் பேரிடர்களை எதிர்பார்த்து, தாங்கி, மாற்றியமைத்து மீளும் திறனைக் குறிக்கிறது.
- இந்தியா NDMA, SDMA மற்றும் DDMA ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய பல அடுக்கு பேரிடர் மேலாண்மை அமைப்பைப் பின்பற்றுகிறது.
MAINS
- காலநிலை மாற்றம் மற்றும் நகர்மயமாதல் காரணமாக பேரிடர் மீட்சியை உருவாக்குவது மேலும் முக்கியமாகி வருகிறது.
- இந்த முயற்சி நீண்டகால தயார்நிலை மற்றும் இடர் குறைப்பு நோக்கி மாற்றத்தை பிரதிபலிக்கிறது.
- பயனுள்ள செயல்பாட்டிற்கு வலுவான இடை-அமைப்பு ஒருங்கிணைப்பு மற்றும் திறன் மேம்பாடு தேவை.
- முன்னோக்கு: வளர்ச்சித் திட்டமிடலில் பேரிடர் இடர் குறைப்பை முக்கியமாக்குதல் மற்றும் நிறுவன தயார்நிலையை வலுப்படுத்துதல்.
06
சர்வதேச எல்லைகளில் 74 புதிய நில எல்லை துறைமுகங்கள் முன்மொழிவு
GS-III | உள்கட்டமைப்பு | எல்லை மேலாண்மை | வர்த்தக வசதி
NEWS
- லேண்ட் போர்ட்ஸ் அத்தாரிட்டி ஆஃப் இந்தியா (LPAI) இந்தியாவின் சர்வதேச எல்லைகளில் 74 கூடுதல் நில எல்லை துறைமுகங்களை அமைக்க முன்மொழிந்துள்ளது.
- முன்மொழியப்பட்ட துறைமுகங்கள் சர்வதேச வர்த்தகம், இணைப்பு மற்றும் எல்லை மேலாண்மையை மேம்படுத்துவதை நோக்கமாகக் கொண்டுள்ளன.
- பல முன்மொழியப்பட்ட துறைமுகங்கள் சீனா, பாகிஸ்தான், நேபாளம், பூடான் மற்றும் மியான்மர் எல்லைகளில் அமைந்துள்ளன.
PRELIMS
- லேண்ட் போர்ட்ஸ் அத்தாரிட்டி ஆஃப் இந்தியா (LPAI) Land Ports Authority of India Act, 2010-ன் கீழ் அமைக்கப்பட்ட ஒரு சட்டப்பூர்வ அமைப்பாகும்.
- ஒருங்கிணைந்த சோதனைச் சாவடிகள் (ICPs) குடியேற்றம், சுங்கம் மற்றும் பாதுகாப்பு சோதனைகளுக்கான ஒற்றை சாளர அமைப்பை வழங்குகின்றன.
- எல்லை உள்கட்டமைப்பு மேம்பாடு இந்தியாவின் அண்டை நாடுகளுடனான ஈடுபாட்டு உத்தியின் முக்கிய அங்கமாகும்.
- நன்கு வளர்ந்த நில எல்லை துறைமுகங்கள் பொருளாதார ஒத்துழைப்பு மற்றும் எல்லை பாதுகாப்பு இரண்டையும் வலுப்படுத்துகின்றன.
MAINS
- நவீன நில எல்லை துறைமுகங்கள் தளவாட செயல்திறனை கணிசமாக மேம்படுத்தலாம் மற்றும் பரிவர்த்தனை செலவுகளை குறைக்கலாம்.
- அவை இந்தியாவின் பிராந்திய இணைப்பு முயற்சிகள் மற்றும் வர்த்தக வசதி முயற்சிகளை ஆதரிக்கின்றன.
- மூலோபாய எல்லை உள்கட்டமைப்பு தேசிய பாதுகாப்பு மற்றும் கண்காணிப்பு திறன்களை மேம்படுத்துகிறது.
- முன்னோக்கு: மூலோபாய இடங்களுக்கு முன்னுரிமை அளித்தல் மற்றும் ஒருங்கிணைந்த சோதனைச் சாவடிகளை சரியான நேரத்தில் உருவாக்குவதை உறுதி செய்தல்.
07
POCSO தண்டனையை ரத்து செய்ய உச்ச நீதிமன்றம் அரசியலமைப்பு சட்டம் 142-ஐ பயன்படுத்தியது
GS-II | நீதித்துறை | அடிப்படை உரிமைகள் | குழந்தை பாதுகாப்பு சட்டங்கள்
NEWS
- உச்ச நீதிமன்றம் அரசியலமைப்பு சட்டம் 142-இன் கீழ் தனது அசாதாரண அதிகாரங்களை பயன்படுத்தி POCSO சட்டத்தின் கீழ் ஒரு தண்டனையை ரத்து செய்தது.
- நீதிமன்றம், பாதிக்கப்பட்டவர் மற்றும் குற்றவாளி இப்போது வயது வந்த தம்பதியர் என்றும், தண்டனையை தொடர்வது நீதியின் நலனுக்கு உதவாது என்றும் குறிப்பிட்டது.
- இந்த தீர்ப்பு சட்டப்பூர்வ விதிகளுக்கும் அரசியலமைப்பு நியாயத்தின் கொள்கைகளுக்கும் இடையே நீதித்துறையின் சமநிலையை எடுத்துக்காட்டுகிறது.
PRELIMS
- அரசியலமைப்பு சட்டம் 142 உச்ச நீதிமன்றத்திற்கு அதன் முன் நிலுவையில் உள்ள எந்த விவகாரத்திலும் “முழுமையான நீதி” செய்ய தேவையான எந்த தீர்ப்பு அல்லது உத்தரவையும் பிறப்பிக்க அதிகாரம் அளிக்கிறது.
- POCSO சட்டம், 2012 குழந்தைகளை பாலியல் துஷ்பிரயோகம், தொந்தரவு மற்றும் சுரண்டலிலிருந்து பாதுகாக்க இயற்றப்பட்ட ஒரு சிறப்பு சட்டமாகும்.
- POCSO-இன் கீழ் குழந்தை என்பது 18 வயதுக்குட்பட்ட எந்தவொரு நபரையும் குறிக்கிறது.
- அரசியலமைப்பு சட்டம் 142-இன் அதிகாரங்கள் விதிவிலக்கான சூழ்நிலைகளில் மட்டுமே கட்டுப்பாட்டுடன் பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
MAINS
- இந்த தீர்ப்பு சட்டத்தின் கடுமையான பயன்பாட்டிற்கும் முழுமையான நீதியை அடைவதற்கும் இடையிலான பதற்றத்தை பிரதிபலிக்கிறது.
- அரசியலமைப்பு சட்டம் 142, சட்டப்பூர்வ தீர்வுகள் போதுமானதாக இல்லாத இடைவெளிகளை நிரப்ப நீதிமன்றத்தை அனுமதிக்கிறது.
- இந்த வழக்கு சட்டப்பூர்வ விதிகளுக்கும் தனிப்பட்ட சூழ்நிலைகளுக்கும் இடையிலான சமநிலை குறித்த முக்கியமான கேள்விகளை எழுப்புகிறது.
- முன்னோக்கு: அசாதாரண அதிகாரங்கள் விவேகத்துடன் பயன்படுத்தப்படுவதை உறுதி செய்தல் மற்றும் சிறப்பு சட்டங்களின் ஒருமைப்பாட்டை பேணுதல்.
08
பருத்தி பொதிகளுக்கான தரக் கட்டுப்பாட்டு உத்தரவு திரும்பப் பெறப்பட்டது
GS-III | வேளாண்மை | ஜவுளி | தரத் தரநிலைகள்
NEWS
- ஜவுளி அமைச்சகம் பருத்தி பொதிகளுக்கான 2023 தரக் கட்டுப்பாட்டு உத்தரவை (QCO) உடனடியாக திரும்பப் பெற்றுள்ளது.
- இந்த முடிவு புதிய பருத்தி பருவத்திற்கு முன்பாக ஜவுளி உற்பத்தியாளர்கள் மற்றும் ஏற்றுமதியாளர்களுக்கு நிவாரணம் அளிக்கிறது.
- தொழில்துறை பங்குதாரர்கள், இந்த உத்தரவு இணக்க செலவுகளை அதிகரிக்கலாம் மற்றும் மூலப்பொருள் கிடைப்பதை பாதிக்கலாம் என்று கவலை தெரிவித்திருந்தனர்.
PRELIMS
- தரக் கட்டுப்பாட்டு உத்தரவு (QCO) Bureau of Indian Standards (BIS) கட்டமைப்பின் கீழ் குறிப்பிட்ட தரத் தரநிலைகளை உறுதி செய்ய வழங்கப்படுகிறது.
- பருத்தி இந்தியாவின் மிக முக்கியமான வணிகப் பயிர்களில் ஒன்றாகும் மற்றும் ஜவுளித் தொழிலுக்கு ஒரு முக்கிய மூலப்பொருளாகும்.
- இந்தியா உலகின் மிகப்பெரிய பருத்தி உற்பத்தியாளர்கள் மற்றும் ஏற்றுமதியாளர்களில் ஒன்றாகும்.
- ஜவுளித் துறை இந்தியாவின் மிகப்பெரிய வேலைவாய்ப்பை உருவாக்கும் தொழில்களில் ஒன்றாகும்.
MAINS
- தரத் தரநிலைகள் தயாரிப்பு நம்பகத்தன்மை மற்றும் ஏற்றுமதி போட்டித்தன்மையை மேம்படுத்த உதவுகின்றன, ஆனால் தொழில்துறைக்கு இணக்க செலவுகளை அதிகரிக்கலாம்.
- திரும்பப் பெறுதல் தர ஒழுங்குமுறைக்கும் தொழில்துறை தேவைகளுக்கும் இடையில் சமநிலையை ஏற்படுத்த அரசின் முயற்சியை பிரதிபலிக்கிறது.
- மூலப் பருத்தியின் சரியான நேரத்தில் கிடைப்பது ஜவுளித் துறையின் போட்டித்தன்மைக்கு முக்கியமானது.
- முன்னோக்கு: தரத் தரநிலைகளை உறுதி செய்வது, உள்நாட்டு தொழில்துறைக்கு தேவையற்ற விநியோக தடைகளை உருவாக்காமல்.
09
இந்திய நீர்த்தேக்கங்களில் 102 GW மிதக்கும் சூரிய ஆற்றல் திறன் இருப்பதாக அறிக்கை
GS-III | புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் | ஆற்றல் பாதுகாப்பு | நிலையான வளர்ச்சி
NEWS
- நேஷனல் இன்ஸ்டிடியூட் ஆஃப் சோலார் எனர்ஜி (NISE) வெளியிட்ட அறிக்கையின்படி, இந்திய நீர்த்தேக்கங்களில் சுமார் 102 GW மிதக்கும் சூரிய ஆற்றல் திறன் இருப்பதாக மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
- மிதக்கும் சூரிய திட்டங்கள் பெரிய அளவிலான புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் திட்டங்களில் அடிக்கடி எதிர்கொள்ளும் நிலம் கையகப்படுத்தல் சவால்களை சமாளிக்க உதவலாம்.
- இந்த தொழில்நுட்பம் நீர்த்தேக்கங்களில் இருந்து நீர் ஆவியாதலை குறைக்கவும் உதவலாம்.
PRELIMS
- Floating Solar Photovoltaics (FPV) என்பது நீர்த்தேக்கங்கள் மற்றும் பிற நீர் நிலைகளில் மிதக்கும் கட்டமைப்புகளில் நிறுவப்படும் சூரிய ஆற்றல் அமைப்புகளாகும்.
- நேஷனல் இன்ஸ்டிடியூட் ஆஃப் சோலார் எனர்ஜி (NISE) புதிய மற்றும் புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் அமைச்சகத்தின் (MNRE) கீழ் உள்ள ஒரு தன்னாட்சி நிறுவனமாகும்.
- மிதக்கும் சூரிய நிறுவல்கள் நீரின் குளிர்ச்சி விளைவு காரணமாக பேனல் திறனை மேம்படுத்தலாம்.
- இந்தியா தனது காலநிலை உறுதிமொழிகளின் ஒரு பகுதியாக லட்சிய புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் இலக்குகளை நிர்ணயித்துள்ளது.
MAINS
- மிதக்கும் சூரியம் நீர் பற்றாக்குறை மற்றும் அடர்த்தியான மக்கள் தொகை கொண்ட பகுதிகளில் பெரிய தொடர்ச்சியான நிலம் கிடைப்பது குறைவாக இருக்கும் இடங்களில் குறிப்பாக பயனுள்ளதாக இருக்கும்.
- இது இந்தியாவின் பரந்த புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றல் மாற்றம் மற்றும் சுத்தமான ஆற்றல் ஆதாரங்களை பன்முகப்படுத்துவதற்கான முயற்சிகளை ஆதரிக்கிறது.
- மகாராஷ்டிரா, மத்தியப் பிரதேசம் மற்றும் கர்நாடகா போன்ற மாநிலங்கள் அடையாளம் காணப்பட்ட திறனில் கணிசமான பங்கை கொண்டுள்ளன.
- முன்னோக்கு: நீர் நிலைகள் தொடர்பான சுற்றுச்சூழல் மற்றும் சூழலியல் கவலைகளை கையாளும் வகையில் மிதக்கும் சூரிய திட்டங்களை ஊக்குவித்தல்.
10
2025-ல் மனிதனால் ஏற்படுத்தப்பட்ட புவி வெப்பமயமாதல் உச்சத்தை எட்டியது: ஆய்வு
GS-III | சுற்றுச்சூழல் | காலநிலை மாற்றம்
NEWS
- Indicators of Global Climate Change (IGCC)-இன் சமீபத்திய மதிப்பீடு, 2025-ல் மனிதனால் ஏற்படுத்தப்பட்ட புவி வெப்பமயமாதல் தனது உச்சபட்ச பதிவு செய்யப்பட்ட அளவை எட்டியுள்ளதாக தெரிவித்துள்ளது.
- ஆய்வின்படி, 2025 பதிவு செய்யப்பட்ட மூன்றாவது வெப்பமான ஆண்டாக இருக்கும் என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
- மனிதனால் ஏற்படுத்தப்பட்ட புவி வெப்பமயமாதல் முக்கியமாக புதைபடிவ எரிபொருள் எரிப்பு, தொழில்துறை நடவடிக்கைகள் மற்றும் காடழிப்பு ஆகியவற்றால் ஏற்படும் பசுமை இல்ல வாயு வெளியேற்றத்தால் ஏற்படுகிறது.
PRELIMS
- Indicators of Global Climate Change (IGCC) என்பது புவி வெப்பமயமாதலில் மனித பங்களிப்பை கண்காணிக்கும் ஒரு சர்வதேச அறிவியல் மதிப்பீடாகும்.
- மனிதனால் ஏற்படுத்தப்பட்ட புவி வெப்பமயமாதல் முக்கியமாக புதைபடிவ எரிபொருள் எரிப்பு மற்றும் நில பயன்பாட்டு மாற்றத்தால் ஏற்படும் பசுமை இல்ல வாயு வெளியேற்றத்தால் ஏற்படுகிறது.
- இந்த கண்டுபிடிப்புகள் பான் காலநிலை மாநாட்டில் நடைபெற்ற விவாதங்களுக்கு இடையில் வெளியிடப்பட்டன.
- தற்போதைய உலகளாவிய வெளியேற்றங்கள் பாரிஸ் ஒப்பந்தத்தின் இலக்குகளை அடைவதற்கு தேவையான பாதைகளுடன் ஒத்துப்போகவில்லை.
MAINS
- இந்த அறிக்கை மனித நடவடிக்கைகள் உலகளாவிய வெப்பநிலை உயர்வின் முக்கிய காரணி என்பதை அறிவியல் ரீதியாக உறுதிப்படுத்துகிறது.
- உயரும் வெப்பநிலை பல்வேறு பிராந்தியங்களில் அடிக்கடி நிகழும் தீவிர வானிலை நிகழ்வுகளுக்கு பங்களிக்கின்றன.
- இந்த மதிப்பீடு ஆற்றல் அமைப்புகளை வேகமாக decarbonisation செய்ய வேண்டிய அவசர தேவையை எடுத்துக்காட்டுகிறது.
- முன்னோக்கு: புதுப்பிக்கத்தக்க ஆற்றலுக்கு மாற்றத்தை விரைவுபடுத்துதல் மற்றும் உலகளாவிய காலநிலை நடவடிக்கையை வலுப்படுத்துதல்.
Sources:
The Hindu |
The Indian Express
